Το ιστορικό πλοίο της Greenpeace, Rainbow Warrior, πλέει στα νερά των Βόρειων Κυκλάδων καταγράφοντας το βυθό, στο πλαίσιο της εκστρατείας για την ανακήρυξη της περιοχής σε θαλάσσιο καταφύγιο. Η παρουσία της οργάνωσης στην περιοχή, για τρίτη φορά μέσα σε ένα χρόνο[1], επισφραγίζει τη δυνατή συμμαχία της Greenpeace με τους παράκτιους αλιείς, την τοπική κοινωνία και την επιστημονική κοινότητα για την προστασία των Κυκλάδων. Ο στόχος της Greenpeace είναι να αναδείξει τη σημασία της περιοχής, το αίτημα των ανθρώπων που ζουν σε αυτή για ένα βιώσιμο μέλλον, και την υποχρέωση της πολιτικής ηγεσίας να διασφαλίσει τη φυσική μας κληρονομιά. Τη σημασία της αποστολής αναγνώρισαν και πολιτικά πρόσωπα που επισκέφτηκαν το πλοίο της Greenpeace.
O Νομάρχης Κυκλάδων κ. Δημήτρης Μπάιλας, και ο Βουλευτής Κυκλάδων του ΠΑΣΟΚ κ. Παναγιώτης Ρήγας, συναντήθηκαν στις 31/8/09 πάνω στο πλοίο της Greenpeace με μέλη της οργάνωσης. Στο πλαίσιο της συνάντησης συζητήθηκαν τα προβλήματα των αλιέων και η κοινή πρόταση της Ομοσπονδίας Παράκτιων Αλιέων Νοτίου Αιγαίου και της Greenpeace για τη δημιουργία θαλάσσιου καταφυγίου στην περιοχή. Ήταν κοινή γνώμη όλων όσων συμμετείχαν στη συζήτηση πως η ανάγκη για τη διασφάλιση των εθνικών μας αποθεμάτων και των αλιέων είναι μεγαλύτερη από ποτέ και συμφώνησαν πως η προστασία της περιοχής είναι ένα αναγκαίο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Η συγκεκριμένη εκστρατεία της Greenpeace στοχεύει στην καταγραφή του βυθού των Κυκλάδων για την ανάδειξη των ευαίσθητων οικοσυστημάτων της περιοχής όπως τα λιβάδια της Ποσειδωνίας και τους κοραλλιογενείς βυθούς, καθώς και τις απειλές που αντιμετωπίζουν από την καταστροφική αλιεία. Σκοπός του ταξιδιού είναι η τεκμηρίωση ότι η περιοχή πληροί όλα τα κριτήρια που ορίζει ο Μεσογειακός Κανονισμός Αλιείας[2] για να προστατευτεί. Η έρευνα γίνεται με τη βοήθεια εθελοντών επιστημονικής κατάδυσης[3] και έρχεται να συμπληρώσει τα μέχρι τώρα στοιχεία για την περιοχή και να αφυπνίσει την πολιτική ηγεσία ώστε να προχωρήσει στην προστασία του εθνικού φυσικού μας πλούτου.

 «Με την καταγραφή του βυθού των Βορείων Κυκλάδων από τη Greenpeace ο μέχρι τώρα άγνωστος βυθός του Αιγαίου αναδύεται και καλεί για την προστασία του», δήλωσε η Άντζελα Λάζου, υπεύθυνη της εκστρατείας για το θαλάσσιο περιβάλλον στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace . «Η Greenpeace, σε συνεργασία με επιστήμονες και αλιείς, δημιουργεί έτσι μια ολοκληρωμένη εικόνα της περιοχής, καλύπτοντας το κενό που υπήρχε μέχρι σήμερα. Είναι σειρά του αρμόδιου Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης να αναλάβει επιτέλους την ευθύνη που έχει να προστατεύσει τους φυσικούς μας θησαυρούς», συνέχισε η Άντζελα Λάζου.

Η Greenpeace συνεχίζει τη δράση της στην περιοχή των Βόρειων Κυκλάδων και επιμένει με την παρουσία της να στηρίζει το αίτημα των ντόπιων για τη διατήρηση της ζωής στη θάλασσά τους. Ζητάει από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης:

•    Να προχωρήσει άμεσα στη δημιουργία θαλάσσιου καταφυγίου στην ευρύτερη περιοχή των Βόρειων Κυκλάδων, ως το πρώτο βήμα στην εφαρμογή του Μεσογειακού Κανονισμού Αλιείας[4].  Το καταφύγιο θα περιλαμβάνει τα νησιά Άνδρος, Τήνος, Μύκονος, Σύρος, Κύθνος και Κέα, όπου θα δραστηριοποιούνται αποκλειστικά οι αλιείς της μικρής παράκτιας αλιείας, ενώ θα υπάρχει και ένας πυρήνας απόλυτης προστασίας από κάθε μορφή αλιείας στη θαλάσσια περιοχή περιμετρικά του νησιού Γυάρος[5].
•    Να προχωρήσει στην καταγραφή των ευαίσθητων οικοσυστημάτων όπως τα λιβάδια της Ποσειδωνίας και οι κοραλλιογενείς βυθοί, που προστατεύονται από τον ίδιο Κανονισμό και απειλούνται από την καταστροφική αλιεία.
Θαλάσσιο καταφύγιο στις Κυκλάδες ζητά η Greenpeace
Ο πλούσιος βυθός των βόρειων Κυκλάδων πρέπει να προστατευτεί από τις μηχανότρατες με τη θεσμοθέτηση θαλάσσιου καταφυγίου, ζητά η Greenpeace μετά την αποστολή του θρυλικού πλοίου Rainbow Warrior στην περιοχή. Με την πρόταση συμφώνησαν εκπρόσωποι του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ.
Το αίτημα της Greenpeace και της Ομοσπονδίας Παράκτιων Αλιέων Νοτίου Αιγαίου επανέρχεται λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης ότι ξεκινά πιλοτικό πρόγραμμα με σκοπό τη διαχείριση και προστασία των αλιευτικών αποθεμάτων και των ευαίσθητων οικοσυστημάτων στην περιοχή.
Στη έκθεση της οργάνωσης, με τίτλο «Βόρειες Κυκλάδες- Καταφύγιο ζωής», αποτυπώνονται εκτεταμένα, αχαρτογράφητα μέχρι σήμερα λιβάδια ποσειδωνίας στη Ρήνεια, τη Μύκονο, τη Σύρο και την Τήνο. Η ποσειδωνία είναι το φύκι που σχηματίζει τους γνωστούς καφέ σωρούς όταν ξεβράζεται στην παραλία. Τα λιβάδια που σχηματίζει στο βυθό είναι γνωστά για την υψηλή τους βιοποικιλότητα και προστατεύονται από τον Μεσογειακό Κανονισμό για την Αλιεία.
Το υπουργείο έχει υποσχεθεί να υποβάλει για έγκριση τους χάρτες των λιβαδιών που έχει καταθέσει η Greenpeace.
Η νέα αποστολή του Rainbow Warrior φωτογράφισε για πρώτη φορά και την καταστροφή που έχει προκληθεί από τα συρόμενα αλιευτικά εργαλεία στο νησί της Ρήνειας, καθώς επίσης στην Τήνο και τη Μύκονο.
Οι δύτες κατέγραψαν επίσης κοραλλιογενείς βιοκοινωνίες σε διάφορα σημεία του καταφυγίου, οι οποίες δεν έχουν χαρτογραφηθεί και απειλούνται από τις μηχανότρατες.
«Οι εικόνες αυτές αποκαλύπτουν την έλλειψη μιας πολιτικής για την προστασία της θάλασσας από την πλευρά της ηγεσίας, και τονίζουν τη μεγάλη ευθύνη που έχει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για την υποβάθμιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος» είπε η Αντζελα Λάζου, υπεύθυνοι της εκστρατείας για το θαλάσσιο περιβάλλον στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace

Τελικός προορισμός της αποστολής ήταν η Γυάρος, γύρω από την οποία η Greenpeace, οι επιστήμονες αλλά και οι ίδιοι οι αλιείς της περιοχής ζητούν να δημιουργηθεί ζώνη απόλυτης προστασίας.
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ο Σπύρος Κουβέλης δήλωσε: «Το ΠΑΣΟΚ θεωρεί υποχρέωσή του να προχωρήσει στην εφαρμογή του Μεσογειακόύ Κανονισμού για την Αλιεία στην περιοχή των Βόρειων Κυκλάδων και στην καταγραφή των ευαίσθητων οικοσυστημάτων στην υπόλοιπη χώρα. Ευελπιστούμε δε στη χάραξη μιας ολοκληρωμένης εθνικής πολιτικής για τη θάλασσα».
Εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ, ο Δημήτρης Παπαδημούλης επίσης ζήτησε να εφαρμοστεί ο Κανονισμός. «Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι ίδιοι οι αλιείς αποφασίζουν να δράσουν και να προστατεύσουν τον τόπο τους. Το λιγότερο που έχει να κάνει η νέα κυβέρνηση είναι να εισακούσει το κάλεσμά τους και να προχωρήσει στην ανακήρυξη των βόρειων Κυκλάδων σε θαλάσσιο καταφύγιο».


ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[1] Δείτε προηγούμενες δράσεις, το ιστορικό της εκστρατείας και οπτικό υλικό στο http://www.greenpeace.org/greece/marine-reserves
[2] Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Αλιεία στη Μεσόγειο ΕΚ 1967/2006 απαιτεί από την Ελλάδα και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Μεσογείου να προχωρήσουν στον καθορισμό Προστατευόμενων Περιοχών Αλιείας. Ανάμεσα στα κριτήρια που αναφέρει για αυτές τις περιοχές είναι: ευαίσθητα οικοσυστήματα όπως λιβάδια Ποσειδωνίας και κοράλλια, περιοχές ανάπτυξης και αναπαραγωγής, καταστροφή από αλιευτικές δραστηριότητες.
[3] H ομάδα επιστημονικής κατάδυσης αποτελείται από τους Γιάννη Ίσσαρη (ωκεανογράφος-ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε), Στέλιο Κατσανεβάκη (ωκεανογράφος- ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε) και Αλέξη Φραντζή (ΠΕΛΑΓΟΣ-Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών)
[4] Σύμφωνα με το Κεφάλαιο ΙΙΙ του Μεσογειακού Κανονισμού απαιτείται από την Ελλάδα να καθορίσει προστατευόμενες περιοχές αλιείας πέρα των προστατευόμενων περιοχών αλιείας που είχαν ήδη καθοριστεί κατά την έναρξη ισχύος του συγκεκριμένου Κανονισμού. Η Ελλάδα έπρεπε μέχρι τις 31/12/2008 να είχε προχωρήσει στη δημιουργία νέων περιοχών προστασίας από την αλιεία.


[5] Το προτεινόμενο θαλάσσιο καταφύγιο: