***h/work/worker

Βιομηχανικό Μουσείο, κτήριο Κορνηλάκη

Εικαστική παρέμβαση της Λίζας Δέλβη
Οι επισκέπτες καλούνται να οικειοποιηθούν το χώρο ενός παλιού εργοστασίου επεξεργασίας δέρματος (βυρσοδεψείου), που σήμερα λειτουργεί ως μουσείο και ως πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη, μέσα από τη μετατροπή του σε πεδίο εικαστικής δράσης.  Ο χώρος, στον οποίο συναντιόνται τρεις λειτουργίες  του παρελθόντος και του παρόντος, προσφέρει τη δυνατότητα  ν’ αφουγκραστούμε την ιστορία του τόπου και τις ιστορίες των ανθρώπων. Τα μηχανήματα του παλιού εργοστασίου και οι ιδιαιτερότητες του κτιρίου χρησιμοποιούνται προκειμένου  να προκύψουν νέα αντικείμενα μνήμης. Με τον τρόπο αυτό ο χώρος ενεργοποιείται / μεταβάλλεται σε ένα παιχνίδι εικαστικής δημιουργίας.

Η υφάντρια και άλλα έργα

Βιομηχανικό Μουσείο, κτήριο Κατσιμαντή

του Κώστα Βαρβέρη

h/work/worker
της Λίζας Δέλβη

βήμα 1ο  
εγκατάσταση με βιβλιοθήκες
Η κατασκευή αυτή έχει τη μορφή εργαλειοθήκης, ενός εν δυνάμει εργαστηρίου μέσα στο μουσείο-βιβλιοθήκη. Στα ράφια είναι τοποθετημένα 4 στοιχεία που παραπέμπουν συμβολικά στα  τέσσερα άκρα ενός ζώου. 
Το 1 από αυτά τα στοιχεία είναι ένα βαζάκι με το αληθινό πόδι κατσίκας. Γιατί αληθινό πόδι;;; Όταν σκέφτομαι  βυρσοδεψείο που λειτουργούσε στο χώρο αυτό, το πρώτο πράγμα που μου έρχεται στο μυαλό είναι: ζώο (και έπειτα δέρμα), δε μπορούσα παρά να βάλω ένα κομμάτι αληθινού ζώου. 

Η χρήση ενός αληθινού μέλους ζώου σε ένα εικαστικό έργο δεν είναι κάτι τόσο αυθόρμητο και επιπόλαιο όσο μπορεί να φαίνεται αρχικά. Κυρίως δεν πρέπει να υπάρχει τέτοια χρήση που να χάνεται το νόημα και να δίνεται η εντύπωση ότι κάποιος έχει εμμονή να συλλέγει μέλη ζώων -δεν είναι αυτό το ζητούμενο. Ωστόσο, αξίζει  να υπάρχει η αμεσότητα με την αληθινή σάρκα και η αντίθεση που συντελείται όταν αυτή τοποθετείται  μέσα σ’ ένα βαζάκι οικιακής χρήσης. Οικειότητα κι αποστροφή παράλληλα. Η ιδέα της συντήρησης ενός οργανισμού. Δείχνει ακέραιο μέσα στη γυάλα του. Δείγμα σταματημένου χρόνου.  Ένα πόδι που έχει κοπεί βίαια και έχει σταματήσει να κινείται, αλλά παραμένει αναλλοίωτο να δηλώνει τον παγωμένο χρόνο (και μουσειακό χρόνο).

Το 2ο στοιχείο είναι ένα βάζο με το «κόκκαλο» που χρησιμοποιούσαν στην υφαντουργία,  βυθισμένο σε διαβρωτικά υγρά. Αυτό είναι ένα αντικείμενο-εργαλείο του εργοστασίου και τώρα αποτελεί ένα κομμάτι του μουσείου (της ιστορίας). Αφήνουμε αυτό το κομμάτι επεξεργασμένου δέρματος μέσα στο υγρό για να δούμε πώς θα αντιδράσει με την πάροδο του χρόνου.

Στη μία περίπτωση συντηρούμε συμβολικά ένα στοιχείο ζωντανό και παγώνουμε το χρόνο, σταματάμε  τη σήψη. Στην άλλη  προσπαθούμε να επιταχύνουμε τη διαδικασία αλλοίωσης του αντικειμένου, παρεμβαίνοντας  στο φυσικό χρόνο αλλοίωσής του. Μια συμβολική αλλοίωση της μνήμης σε αντικείμενα που φέρουν πολλά φορτία.

Το 3ο  στοιχείο είναι ένα πακέτο με φωτοτυπίες πάνω σε ένα ράφι που μπορούν οι επισκέπτες να τις παίρνουν:  φωτογραφίες, έγγραφα και άλλα  αντικείμενα. Αυτή είναι μια προσπάθεια για ανατροπή της μνήμης και της διαχρονικότητας, με έμφαση στο τυχαίο και το εφήμερο, στο ευτελές.

Το 4ο στοιχείο είναι ένα βάζο με φρέσκα  λουλούδια, που συμβολίζει το παρόν,  μια διάθεση αισιοδοξίας,  ανάλαφρη, που αποφορτίζει το κλίμα.

βήμα 2ο
Πάνω απ’ τις στέρνες:
Οι μηχανές είναι στιβαρές και καθηλωμένες στο χώρο, ενώ δυο αντικείμενα αιωρούνται πάνω απ’ τις στέρνες.

θεραπεία (2)
Μια ραφιέρα γκρι αιωρείται απ’ το ταβάνι, πάνω από τη μια στέρνα. Μέσα έχει διπλωμένα σεντόνια, κάποια απ’ αυτά είναι από την παραγωγή των παλιών εργοστασίων, κάποια άλλα έχουν πάνω σύμβολα. Είναι ένα έπιπλο που αιωρείται –βρίσκεται δηλαδή σε ένα μεταβατικό στάδιο, αιωρείται με τη πρόθεση να ακουμπήσει κάπου. Παραμένει μετέωρο στο παρόν, μαζί με το περιεχόμενο του. [Αυτή η ιδέα (εικόνα) προέκυψε μετά από πρόσφατη συζήτηση με κάποιον που μου έλεγε ότι δούλευε παλιά στη Πειραϊκή Πατραϊκή, περνούσε απ’ τους διαδρόμους, ανάμεσα στις γυναίκες(!!) και μάζευε σεντόνια. Το εργοστάσιο αυτό από τη Σύρο πήγε στην Αθήνα. Αυτό το έπιπλο αιωρείται δηλώνοντας μια πορεία μέσα στο χρόνο, και ενώνει τις συγκυρίες.]

Dreaming Area
Πάνω απ’ τις στέρνες αιωρείται μια πλεκτή κίτρινη κούνια. Αυτό το έργο συνομιλεί με το λευκό τετράγωνο που σχεδιάστηκε στην πλατεία Μιαούλη την Πρωτομαγιά. Εκείνο  γινόταν άμεσα αισθητό και επιβαλλόταν στο χώρο, αυστηρό και περιορισμένο, ενώ η κούνια κατεβαίνει για να συμβολίσει το όνειρο.
Κούνια:

• ένα παιδικό (κυρίως) παιχνίδι
• αίσθηση πετάγματος , όλοι έχουμε ονειρευτεί πάνω σε μια κούνια και όλοι έχουμε δει στον ύπνο μας ότι κουνιόμαστε ή ότι πετάμε. Κανείς δεν έχει βαρεθεί το επαναλαμβανόμενο λίκνισμα

η κούνια εδώ είναι από ένα υλικό που δε αντέχει να χρησιμοποιηθεί με τη κανονική της λειτουργία και ένα χρώμα έντονο, συμβολίζοντας τα ανέφικτα όνειρά μας που λικνίζονται σαν πάνω σε μια αιώρα.

βήμα 3ο   
Η ντουλάπα βρίσκεται στο δωμάτιο με τη σκάλα (στο βάθος μόλις ανέβεις αριστερά) και ο καθρέφτης της απέναντι, αντικριστά (στο βάθος μόλις ανέβεις τη σκάλα δεξιά). Σκοπός είναι να περνά ο θεατής ανάμεσα απ τον καθρέφτη και τη ντουλάπα.
Μέσα στη ντουλάπα τοποθετήθηκαν  παλιές φωτογραφίες, μέσα σε σακουλάκια σε μορφή δειγματολογίου, από εργαζόμενους και χώρους εργασίας, καθημερινής ζωής κ.α.
Η ντουλάπα είναι το παρελθόν που κοιτάει τον εαυτό του στο καθρέφτη. Ο θεατής περνά ανάμεσα στον καθρέφτη και τη ντουλάπα και  μπορεί να βλέπει τον εαυτό του στο καθρέφτη, μαζί με τη ντουλάπα και το περιεχόμενό της. Γίνεται κομμάτι του έργου και καθρεφτίζεται μαζί με τις παλιές φωτογραφίες, μπαίνοντας μέσα στο έργο. Ο θεατής βλέπει το έργο, ενώ παράλληλα γίνεται μέρος του και αντικρίζει το είδωλο του σε σχέση με το έργο.

Δώρο (gift)
Ένα βίντεο  που έχει τοποθετηθεί στο τέλος αυτής της διαδρομής (στη σκοτεινή αίθουσα στο βάθος)  έχει να κάνει με την  κάθαρση που έρχεται για να σφραγίσει μια πορεία. Απέναντί του στον ίδιο χώρο κάτω απ τη σκάλα υπάρχει ένα τραπέζι με δοχεία από υγρά καθαρτικά κι απολυμαντικά, όπως betadin, θαλασσινό νερό, νερό (κανονικό), hexalen και άλλα.

Ο δρόμος για το θεατή: χάραξα μια πορεία με κλωστές, κομμάτια πλεκτών και  κουβαράκια από κλωστή πάνω στης μηχανές και στους διαδρόμους [ σαν το μίτο της Αριάδνης που ξετυλίγει το κουβάρι για να βγει απ το λαβύρινθο].     

                                                                                                  Έρση Δέλβη

Ωράριο επισκέψεων:
4 Μαΐου-30 Ιουνίου, Δευ.-Παρ. 8:30-15:00 Τετ. και Πέμ. έως 19:00
1 Ιουλίου-7 Αυγούστου,  Δευ.-Παρ. 8:30-15:00
17 Αυγούστου-15 Σεπτεμβρίου, Δευ.-Παρ. 8:30-15:00