Ο αστικός κώδικας (μέσα από τα άρθρα 648, 649, 653, 655) μας προσδιορίζει την έννοια του μισθού. Έτσι λοιπόν μπορούμε να πούμε ότι μισθός χαρακτηρίζεται κάθε αντιπαροχή του εργοδότη προς τον μισθωτό για τις προσφερόμενες από αυτόν εργασίες. Δημιουργούνται έτσι αυτόματα υποχρεώσεις και δικαιώματα από τον εργοδότη και τον μισθωτό. Ο μισθωτός πρέπει να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον εργοδότη και ο εργοδότης να καταβάλλει το μισθό προσωπικά στον μισθωτό. Ο μισθός καταβάλλεται κατά κανόνα μετά την παροχή εργασίας.
Προκειμένου για υπαλλήλους χρησιμοποιούμε κυρίως τον όρο «μισθό» και για εργάτες τον όρο «ημερομίσθιο». Ο μισθός (ή το ημερομίσθιο κατά περίπτωση) καταβάλλεται σε χρήμα. Είναι δυνατόν όμως να συμφωνηθεί και σε είδος (πχ: τροφή, κατοικία κλπ) ή και σε μικτό μισθό (είδος και χρήματα).
Το ύψος του μισθού καθορίζεται είτε από το νόμο, είτε με τη συλλογική σύμβαση, είτε με διαιτητική απόφαση, είτε με υπουργική απόφαση, είτε με ατομική σύμβαση. Ασχέτως από τα παραπάνω το κατώτατο ημερομίσθιο είναι 31,32 ευρώ και ο κατώτατος μισθός 701 ευρώ. Στην έννοια του μισθού περιλαμβάνονται και τα διάφορα επιδόματα όπως ανθυγιεινής εργασίας, επικίνδυνης εργασίας, επίδομα τέκνων, σπουδών κλπ. Επίσης στη έννοια του μισθού περιλαμβάνονται και τα δώρα των Χριστουγέννων και του Πάσχα. Τα δώρα αυτά καθιερώθηκαν με την απόφαση 19040/81 του Υπ. Οικονομικών και Εργασίας. Όλοι οι μισθωτοί που αμείβονται μεμισθό ή με ημερομίσθιο, δικαιούνται, από τούς πάσης φύσεως εργοδότες τους επίδομα εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα.
Το επίδομα Πάσχα είναι ίσο με μισό μισθό (για τους αμειβόμενους με μισθό) και 15 ημερομίσθια (για του αμειβόμενους με ημερομίσθιο). Το δώρο Πάσχα καταβάλλεται ακέραιο εφόσον η σχέση εργασίας των εργαζομένων με τον υπόχρεο εργοδότη διήρκησε ολόκληρη τη χρονική περίοδο από 1η Ιανουαρίου μέχρι 30 Απριλίου. Αν η σχέση εργασίας δε διήρκησε όλο το παραπάνω διάστημα ως δώρο Πάσχα δικαιούνται το 1/15 του μισθού ή 1 ημερομίσθιο (ανάλογα τον τρόπο αμοιβής) για κάθε 8 ημερολογιακές μέρες που διήρκησε η εργασιακή σχέση μέσα στο παραπάνω χρονικό διάστημα.
Το επίδομα Χριστουγέννων είναι ίσο με ένα μηνιαίο μισθό ή με 25 ημερομίσθια (ανάλογα με τον τρόπο αμοιβής). Το δώρο Χριστουγέννων καταβάλλεται ακέραιο εφόσον η σχέση εργασίας των εργαζομένων με τον υπόχρεο εργοδότη διήρκησε ολόκληρη τη χρονική περίοδο από 1η Μαΐου έως 31 Δεκεμβρίου. Αν η σχέση εργασίας δε διήρκησε όλο το παραπάνω διάστημα, ως δώρο Χριστουγέννων δικαιούνται τα 2/25 του μισθού ή 2 ημερομίσθια (ανάλογα τον τρόπο αμοιβής) για κάθε 19 ημερολογιακές μέρες που διήρκησε η εργασιακή σχέση μέσα στο παραπάνω χρονικό διάστημα. Για χρονικό διάστημα μικρότερο του 8ημερου ή του 19ημέρου δικαιούνται ανάλογο κλάσμα. Τα παραπάνω δώρα τα δικαιούνται και σε περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης.
Για όσους αμείβονται με άλλο τρόπο (ποσοστά, ωρομίσθιοι, εποχιακοί, εκ περιτροπής κλπ) υπάρχει διαφορετικός τρόπος εξεύρεσης των παραπάνω δώρων. Για παράδειγμα για όσους εργάζονται εποχιακά και εκ περιτροπής για δώρο Πάσχα δικαιούνται 2 ημερομίσθια για κάθε 13 πραγματοποιηθέντα ημερομίσθια και για δώρο Χριστουγέννων 1 ημερομίσθιο για κάθε 8 πραγματοποιηθέντα ημερομίσθια, ενώ για τους ωρομίσθιους πολλαπλασιάζουμε τις ώρες που εργάστηκαν (για δώρο Πάσχα από 1/1 έως 30/4 και για δώρο Χριστουγέννων από 1/5 έως 31/12) με το συντελεστή 0,125 και βρίσκουμε πόσες ώρες αναλογούν για τα αντίστοιχα δώρα.
Πηγές:
- Νιάρχος Σ., Πρακτικός Οδηγός Ασφαλιστικών-Εργατικών Θεμάτων, Β Τόμος, (Αθήνα 2006), σελ. 876
- Παπαγιάννης Φ., Εισαγωγή στο Δίκαιο (Αθήνα 1990), σελ. 208
- Δελτίο Εργατικής Νομοθεσίας (Αθήνα 1995) σελ. 1223 (μελέτη για τους ωρομίσθιους του Φράγκου Σπ.)
«Επιμέλεια της στήλης: Δαρζέντα Μελίνα-Κοινωνική Ανθρωπολόγος και Οικονόμου Πηνελόπη-Κοινωνική Λειτουργός. Σύμβουλοι Απασχόλησης και Επιχειρηματικότητας Πολυδύναμου, σε συνεργασία με το Ενιαίο Κ.Ε.Κ. Νομού Κυκλάδων» |