Ένα βασικό αξίωμα της οικονομικής σκέψης, είναι ότι ο άνθρωπος είναι «λογικό ον».  Επιλέγει και αποφασίζει με γνώμονα την πλήρη γνώση των αποτελεσμάτων της κάθε επιλογής του. Πάνω σε αυτή τη σκέψη έχουν δομηθεί όλες σχεδόν οι οικονομικές θεωρίες. Στην πραγματικότητα ωστόσο, τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα, γιατί είναι αδύνατο να υπάρχει πλήρης γνώση των μελλοντικών αποτελεσμάτων των αποφάσεων μας. Η επιχειρηματική δραστηριότητα έχει σαν τελικό σκοπό το κέρδος για τα άτομα που την ασκούν, έτσι το κέρδος είναι πάντα συνάρτηση του ρίσκου, δηλαδή του κινδύνου που αυτοί είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν. Επομένως, ο κίνδυνος συνδέεται με την ποικιλία των αναμενόμενων αποτελεσμάτων μιας ενέργειας. Όσο μικρότερο είναι το ύψος των αναμενόμενων αποτελεσμάτων, του  κέρδους δηλαδή, τόσο μικρότερο είναι και το ύψος του κινδύνου και αντίθετα.
Ο κίνδυνος της επιχειρηματικής αποτυχίας είναι η πιθανότητα το αποτέλεσμα των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, να μην είναι αυτό που περιμένει ο επιχειρηματίας, αλλά κάποιο άλλο, με αποτέλεσμα να υπάρχουν δυσάρεστες επιπτώσεις για τον ίδιο και την επιχείρηση του. Η επιχειρηματική αποτυχία είναι μια διαδικασία η οποία γίνεται σταδιακά και συμβαίνει συνήθως στη μέση περίοδο από το χρόνο έναρξης της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Απρόβλεπτοι ωστόσο, εξωγενείς παράγοντες είναι δυνατόν να οδηγήσουν την επιχείρηση σε αποτυχία κατά την έναρξη της.
Γι’ αυτόν το λόγο οι εν δυνάμει επιχειρηματίες κατά το σχεδιασμό της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας πρέπει να έχουν την ικανότητα να προβλέπουν και να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα αποφυγής της ενδεχόμενης επιχειρηματικής αποτυχίας. Σε αυτό το σημείο η αγωνία του επιχειρηματία δεν είναι άλλη από το να μετατρέψει την αβεβαιότητα του μέλλοντος σε όσο το δυνατόν πιο ελεγχόμενες πιθανότητες μέσα από μια μεθοδευμένη διαδικασία που στηρίζεται στη συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών και δεδομένων και απαιτεί τη λήψη από μεριάς του συγκεκριμένων κάθε φορά αποφάσεων.

Αιτίες επιχειρηματικής αποτυχίας
Οι παράγοντες που οδηγούν στην επιχειρηματική αποτυχία διακρίνονται σε εσωτερικούς και εξωτερικούς.
Οι εσωτερικοί παράγοντες είναι δυνατόν να προβλεφθούν ως ένα μεγάλο βαθμό. Ενδεικτικά είναι η ελλιπής έρευνα αγοράς και μάρκετινγκ, η μη αποτελεσματική διοίκηση, η λανθασμένη οικονομική διαχείριση, η έλλειψη λογιστικής παρακολούθησης, η μη ορθολογική χρήση των πηγών χρηματοδότησης, η κακή χρήση του κεφαλαίου κίνησης, η έλλειψη ανταγωνιστικότητας, οι κακές εργασιακές σχέσεις, η σχέση εξάρτησης με κύριους πελάτες και προμηθευτές, η προβληματικότητα του κλάδου και άλλοι.
Οι εξωτερικοί παράγοντες μπορούν να προβλεφθούν σε μικρότερο βαθμό. Ενδεικτικά μπορούμε να αναφερθούμε στην οικονομική ύφεση, στις διεθνείς εξελίξεις και κυβερνητικά μέτρα,  στις φυσικές καταστροφές (π.χ. σεισμός), στη χρεοκοπία του κύριου πελάτη ή προμηθευτή και σε άλλους παράγοντες ή συνδυασμό αυτών.
Και τα δύο είδη παραγόντων συνήθως συμβάλλουν στην επιχειρηματική αποτυχία. Ωστόσο, μερικές φορές η υπέρμετρη φιλοδοξία για την επιτυχία της επιχείρησης, χωρίς ορθολογικό χρηματοοικονομικό σχεδιασμό συντελεί στην αποτυχία της επιχείρησης.

Πρόληψη επιχειρηματικής αποτυχίας
Πώς όμως αξιοποιούμε αυτές τις πληροφορίες; Η ύπαρξη του κινδύνου και του ρίσκου, δεν είναι απαραίτητα ένας λόγος να μην κάνουμε κάτι, αλλά μπορεί να είναι ένα λόγος, για να δράσουμε σωστά και μεθοδικά. Έτσι λοιπόν, η κατάλληλη εκπαίδευση του επιχειρηματία για την έναρξη και λειτουργία μιας επιχείρησης, η ορθολογική σκέψη, ο επιχειρησιακός σχεδιασμός, η συνεχής διερεύνηση των συνθηκών της αγοράς, η βοήθεια από σύμβουλο επιχειρηματικότητας και άλλες στρατηγικές μειώνουν τον κίνδυνο αποτυχίας της επιχειρηματικής δράσης και μας βοηθούν στην πραγματοποίηση των επιχειρηματικών μας εγχειρημάτων.

      
Πηγές:
Καρασαββίδου Ε. – Χατζηγρηγορίου: Λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων: προσέγγιση με την επιχειρησιακή έρευνα. University Studio Press, 1986
Κέντρο Επιχειρηματικής και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΚΕΤΑ) Αττικής, 2005

«Επιμέλεια της στήλης:  Δαρζέντα Μελίνα-Κοινωνική Ανθρωπολόγος και Οικονόμου Πηνελόπη-Κοινωνική Λειτουργός. Σύμβουλοι Απασχόλησης και Επιχειρηματικότητας Πολυδύναμου, σε συνεργασία με το Ενιαίο Κ.Ε.Κ. Νομού Κυκλάδων»