| |
| |
Σημεία εισήγησης στην ημερίδα του ΣΥΡΙΖΑ για τη γεωθερμία (Μήλος 19-10-08)
|
- Η σημερινή Ημερίδα στην πραγματικότητα είναι η δεύτερη επιστημονική συνάντηση που γίνεται στη Μήλο περίπου μετά από 25 χρόνια (Συνέδριο από ΤΕΕ, Δήμο Μήλου, ΕΜΠ, ΣΝΕΜ)
- Και τότε υπήρξε ουσιαστική ενημέρωση από έγκριτους επιστήμονες και τότε αναλύθηκαν οι χρήσεις της αξιοποίησης της Γεωθερμίας γενικά στον κόσμο και στη Μήλο. Και τότε τα οφέλη και τα πλεονεκτήματα αναδείχθηκαν για να πείσουν για το οικονομικό όφελος των τοπικών κοινωνιών
- Δυστυχώς η συνέχεια για τη Μήλο υπήρξε απογοητευτική. Με κύρια ευθύνη της ΔΕΗ η Μήλος χρησιμοποιήθηκε περίπου ως πειραματόζωο, για να προωθηθούν πειραματικά τα επενδυτικά σχέδια αξιοποίησης του γεωθερμικού πεδίου με στόχο την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, στην αρχή με την εγκατάσταση μικρής μονάδας 2,5-3 MW.
- Όλοι τότε ζήσαμε αυτό που επακολούθησε. Η προχειρότητα, ο ερασιτεχνισμός, η τεχνολογική υστέρηση της εποχής, μας οδήγησε σε πρωτόγνωρα και πρωτοφανή φαινόμενα, όπου η ανεξέλεγκτη έκλυση αέριων και υγρών αποβλήτων, δημιούργησαν σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, στις καλλιέργειες, στη θάλασσα. Ας μην ξεχνάμε ότι, πέραν της αφόρητης οσμής, δύο αγωγοί διασχίζοντας μεγάλο μέρος του νησιού κατέληγαν σε δύο από τις ωραιότερες παραλίες (Αγία Κυριακή, Σαρακήνικο). Το αποκορύφωμα ήταν η έκρηξη γεώτρησης κοντά στον Αδάμαντα με τις όποιες συνέπειες.
- Με όλα αυτά τα δεδομένα είναι απόλυτα φυσικές οι αντιδράσεις του λαού και των φορέων της Μήλου, αντιδράσεις που παρά το πέρασμα των χρόνων φαίνεται ότι εξακολουθούν να υπάρχουν
- Ακούσαμε πριν λίγο την επιστημονική προσέγγιση των δεδομένων, καθώς και την πολιτική προσέγγιση του ζητήματος
- Σίγουρα καταλήγουμε ότι η Γεωθερμία συγκαταλέγεται μεταξύ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που ταυτόχρονα είναι και πιο φτηνή αλλά και πιο καθαρή από τις συμβατικές (πετρέλαιο, λιθάνθρακας κλπ.). Με δεδομένα τα φαινόμενα των κλιματικών αλλαγών, την υπερθέρμανση του πλανήτη, τη ζημιογόνα εξάρτηση μας από το πετρέλαιο, θεωρούμε επιβεβλημένη τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ανάμεσα τους τη γεωθερμία.
- Η συμβολή της γεωθερμίας στη σημαντική μείωση της χρήσης πετρελαίου για ηλεκτροπαραγωγή και αφαλάτωση στα νησιά του νοτίου Αιγαίου, για θέρμανση-ψύξη οικισμών και λειτουργία θερμοκηπίων σε ένα μεγάλο μέρος του ελλαδικού χώρου, ενίσχυση των εναλλακτικών μορφών τουρισμού, μπορεί να είναι καθοριστική, με σοβαρά περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη αλλά και την ενεργειακή απεξάρτηση της χώρας. Η γεωθερμική ενέργεια πρέπει να θεωρηθεί παράγοντας αποκέντρωσης και περιφερειακής ανάπτυξης μιας και αυτή η ενέργεια δεν μεταφέρεται, απαιτώντας επί τόπου εκμετάλλευση.
- Οφείλουμε όμως, χωρίς ωραιοποιήσεις, να εντοπίσουμε τους πιθανούς κινδύνους και τις ενδεχόμενες επιπτώσεις σε όλες τις φάσεις από την έρευνα, την κατασκευή μέχρι και την υλοποίηση και την εφαρμογή των επενδυτικών σχεδίων, καθώς και των αντίστοιχων εφαρμογών τους
- Καταρχήν υπάρχει ένα θέμα νομικού πλαισίου. Το θέμα των δικαιωμάτων για μας είναι πολύ σημαντικό. Τα δικαιώματα σχετίζονται με το ποιος ουσιαστικά είναι ο ιδιοκτήτης του φυσικού πλούτου, που λέγεται γεωθερμικό πεδίο. Για μας ιδιοκτήτης δεν μπορεί παρά να είναι το ελληνικό δημόσιο. Όταν πριν χρόνια η νομοθεσία προσδιόριζε ότι τα δικαιώματα ανήκουν στη ΔΕΗ, μιλούσαμε μέχρι πρόσφατα για Δημόσια Επιχείρηση. Σήμερα τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Η ΔΕΗ είναι σε τροχιά ιδιωτικοποίησης, κατά συνέπεια δεν γνωρίζουμε αύριο σε ποιόν θα μεταβιβαστούν και θα ανήκουν. Υπάρχουν επίσης οι δυσκολίες και οι ακαμψίες που σχετίζονται με τη δυνατότητα χρήσης εφαρμογών αβαθούς ή χαμηλής ενθαλπίας από ιδιώτες
- Κατά δεύτερον υπάρχουν θέματα χωροθέτησης, χρήσεων γης, δηλαδή γενικότερου χωροταξικού σχεδιασμού, όπου το κριτήριο της βιώσιμης ανάπτυξης με βάση και τη «φέρουσα ικανότητα», είναι αποφασιστικό για το που και πως θα αξιοποιηθούν οι ΑΠΕ. Σημειωτέον ότι από τον Ιούνιο του 2007, μετά και από ανάλογη Ημερίδα για το Ενεργειακό, που η αυτοδιοικητική μας Κίνηση Συν-Κυκλαδική Πρωτοβουλία οργάνωσε στην Άνδρο και μετά από διεξοδική συζήτηση στο νομαρχιακό συμβούλιο Κυκλάδων αποφασίσαμε με μεγάλη πλειοψηφία ότι, για τη χρήση των ΑΠΕ, απαιτείται χωροταξικό σε κάθε νησί, που θα προσδιορίζει τα παραπάνω κριτήρια.
- Με βάση τα παραπάνω, δηλώνουμε εξ αρχής ότι, ανεξάρτητα από τις ενεργειακές δυνατότητες του κάθε νησιού, διαφωνούμε με τη μετατροπή των νησιών μας σε εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, δηλαδή σε μαζική εξαγωγή ενέργειας από το νησί προς άλλες περιοχές, μέσω του διασυνδεδεμένου δικτύου. Προφανώς αυτό σημαίνει ότι, θα ήμασταν διατεθειμένοι να χρησιμοποιηθούν οι ΑΠΕ για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του κάθε νησιού και την αντικατάσταση των σημερινών ρυπογόνων πετρελαϊκών σταθμών, χωρίς αυτό να υποδηλώνει τη μάξιμουμ δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ο προσδιορισμός της ποσότητα παραγωγής, σαφώς ανήκει στις αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης και της τοπικής κοινωνίας, μέσω των φορέων διαχείρισης που θα πρέπει να συσταθούν.
- Επανερχόμενοι στο θέμα των πιθανών κινδύνων και των συνεπειών τους, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε με επιστημονικούς και τεχνικούς όρους, ποιοι είναι αυτοί και σε τι συνίστανται. Συγκεκριμένα για τη Μήλο θα πρέπει να δοθούν σαφείς απαντήσεις για την ποσότητα και ποιότητα του γεωθερμικού πεδίου, για τη σύσταση των εδαφών, για τη σύσταση των γεωθερμικών ρευστών και συνολικά των αποβλήτων, για τη δυνατότητα επανεισαγωγής τους στη γη και τις ενδεχόμενες επιπτώσεις σε όλες τις μορφές (χαμηλής ή υψηλής ενθαλπίας)
- Με βάση τις εισηγήσεις των ειδικών, για μια ακόμα φορά έγινε κατανοητό ότι, η αξιοποίηση της γεωθερμίας χαμηλής ενθαλπίας, ενέχει του μικρότερους δυνατούς κινδύνους και δίνει σημαντική ώθηση σε χρήσεις και εφαρμογές με ευεργετικά αποτελέσματα σε οικιακή χρήση, σε τουριστική χρήση (και σε μορφές εναλλακτικού τουρισμού), σε γεωργική χρήση, ακόμα και σε βιομηχανική χρήση. Κατά συνέπεια, νομίζω ότι δεν τίθεται σε αμφισβήτηση από κανένα η εφαρμογή τέτοιων χρήσεων. Παρόλα αυτά, ακόμα και σε ότι αφορά στην αξιοποίηση της γεωθερμίας χαμηλής ενθαλπίας, οι εφαρμογές στη Μήλο είναι ελάχιστες, με αποτέλεσμα τα όποια οφέλη να μην έχουν φανεί ούτε στην τοπική κοινωνία.
- Το μεγάλο ζήτημα παραμένει τι γίνεται με την αξιοποίηση της υψηλής ενθαλπίας, δηλαδή με την ηλεκτροπαραγωγή, πως αντιμετωπίζονται οι όποιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ποιος θα διαχειριστεί το επενδυτικό σχέδιο, ποιος θα καθορίζει την τιμολογιακή πολιτική, ποιος θα είναι ο λόγος της τοπικής κοινωνίας σ' αυτό και τι οφέλη θα έχει, πως τοποθετούμαστε απέναντι στη συνεργασία "S&B" και ΔΕΗ Αν. , σε τι θα ωφελήσει σε τελευταία ανάλυση την ανάπτυξη της Μήλου
- Προφανώς ο πρώτος λόγος ανήκει στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στους Φορείς, στην κοινωνία της Μήλου. Από αυτή την άποψη (το είπα και την περασμένη εβδομάδα) είναι ευτυχής συγκυρία που βρισκόμαστε μπροστά σε εξελίξεις που αφορούν στο νέο χωροταξικό (ήδη η α΄ φάση της μελέτης του ΣΧΟΟΑΠ έχει ολοκληρωθεί), ενώ και η σημερινή συζήτηση θα βοηθήσει, για το τι ανάπτυξη θέλουμε για τη Μήλο στη βάση βεβαίως της ισορροπίας και της βιωσιμότητας
- Είναι φανερό ότι στη Μήλο με δεδομένη και την μακρόχρονη ιστορία των μεταλλευτικών επιχειρήσεων, τη μεγάλη εξορυκτική και βιομηχανική δραστηριότητα, που για πολλά χρόνια δημιούργησε σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον, τα ερωτήματα τίθενται κυρίως από την πλευρά της τουριστικής ανάπτυξης και των απασχολούμενων στον Τουρισμό. Είναι γεγονός ότι η προϊστορία και η οικονομία της Μήλου, κυριαρχούνται μέχρι σήμερα από τον βιομηχανικό-εξορυκτικό τομέα και γι΄ αυτό ο φόβος ότι με τη γεωθερμία θα προσανατολιστεί προς τα εκεί ακόμα περισσότερο, είναι υπαρκτός. Όμως το ζητούμενο για μας, δεν είναι ούτε η παγίωση των σημερινών προσανατολισμών, ούτε η μονομερής αξιοποίηση της γεωθερμίας προς μια κατεύθυνση. Το ζητούμενο είναι πως θα υποτάξουμε τη γεωθερμία σε όφελος της ισόρροπης ανάπτυξης της Μήλου, σε όφελος της Μηλέϊκης κοινωνίας. Και πιστεύουμε ότι προς αυτή την κατεύθυνση η Γεωθερμία μπορεί και πρέπει να αξιοποιηθεί.
- Κλείνοντας επαναλαμβάνουμε και πάλι ότι δεν ήλθαμε εδώ για να αποφασίσουμε για σας, χωρίς εσάς. Ήλθαμε για να ενημερώσουμε επιστημονικά και να τεκμηριώσουμε την πολιτική μας αντίληψη γύρω από την ανάγκη αξιοποίησης των ΑΠΕ (και της γεωθερμίας), με τους όρους και τις προϋποθέσεις που προανέφερα. Το κρίσιμο πάντα παραμένει ποιος διαχειρίζεται, ποιος ελέγχει, ποιος αποφασίζει για το πώς, που και με ποιο τρόπο αυτή η αξιοποίηση θα γίνει. Συνεπώς ένας Φορέας διαχείρισης με αποφασιστικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και των Κοινωνικών Φορέων του νησιού, είναι επιβεβλημένος.
ΝΙΚΟΣ ΣΥΡΜΑΛΕΝΙΟΣ
|
| |
|
Φύλλο αρ. 227
