Των Ιωάννας Διαλεισμά,
Θανάση Δρόσου

Η Σύρος δεσπόζει στο κέντρο του νησιωτικού συμπλέγματος των Κυκλάδων. Υπήρξε ναυτικό, βιομηχανικό και πολιτιστικό κέντρο του νέου ελληνικού κράτους. Πλέον, ωστόσο, κάθε άλλο παρά σε άνθηση βρίσκεται, αφού αντιμετωπίζει μια σειρά από προβλήματα. Σήμερα ο πρόεδρος του Συνασπισμού, Αλ. Τσίπρας, θα βρεθεί στη Σύρο, όπου μαζί με το Συντονιστικό ΣΥΡΙΖΑ Σύρου - Μυκόνου θα επισκεφτεί τους φορείς και τους δημάρχους του νησιού. Τα θέματα που θα τους θέσουν είναι πολλά, όπως και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι κάτοικοι του νησιού...

Κάνε μια γεώτρηση και συ, μπορείς

Το νερό του δικτύου της Ερμούπολης παράγεται από το εργοστάσιο αφαλάτωσης με αντίστροφη ώσμωση. Η διαδικασία αυτή έχει υψηλό κόστος παραγωγής οπότε αυξάνεται η ζήτηση ηλεκτρικού ρεύματος στο νησί, δημιουργώντας επιπλέον προβλήματα αφού το εργοστάσιο της ΔΕΗ είναι ρυπογόνο. Στα άνυδρα νησιά του Αιγαίου δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν πισίνες, κήποι με γκαζόν κλπ. Από την αυξημένη ζήτηση νερού παρατηρείται αύξηση της άντλησης των γεωτρήσεων με συνέπεια την πτώση του υδροφόρου ορίζοντα και την μόλυνση από την είσοδο του θαλάσσιου νερού (υφαλμύρυνση των υδροφορέων).
Η τουριστική βιομηχανία καταναλώνει νερό και δημιουργεί επιπλέον πρόβλημα, ειδικά όταν παρατηρείται αλόγιστη σπατάλη, ρίχνοντας στο κενό οποιαδήποτε προσπάθεια υδατικής διαχείρισης. Χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για αλλαγή της νοοτροπίας ώστε να κατανοήσουμε ότι το νερό είναι πολύτιμο αγαθό και ότι χρειάζεται τεράστια προσοχή και περίσκεψη στη διαχείρισή του. Απερισκεψία, έλλειψη στρατηγικής και οράματος χαρακτηρίζουν τον τρόπο διαχείρισης ενός σημαντικότατου για την αναπτυξιακή προοπτική του τόπου γεωλογικού κεφαλαίου, των υπόγειων υδάτων. Με το σύνθημα «κάνε μια γεώτρηση και συ, μπορείς!» η πολιτεία αφήνει να αντιμετωπίζεται το πολύτιμο αγαθό ως ιδιοκτησία εκείνου στο χωράφι ή το οικόπεδο του οποίου εκχέεται.
Η προβληματική ύδρευση του νησιού δεν είναι άλυτη, παραμένει όμως τέτοια, καθώς οι ιθύνοντες αγνοούν τις λύσεις που έχουν προταθεί. Μία από αυτές είναι να προωθηθούν έργα που θα αυξήσουν τις ποσότητες του νερού τα οποία εισρέουν στους υπόγειους υδροφορείς με τη δημιουργία μικρών φραγμάτων (αναχωμάτων) ή να συγκεντρωθούν σημαντικές ποσότητες νερού, όπως π.χ. στη Μύκονο όπου με τα δύο φράγματα στο Μαράθι και με τα διυλιστήρια που έχουν εγκατασταθεί λύθηκε οριστικά το πρόβλημα ύδρευσης. Τα φράγματα αυτά δεν δημιουργούν πρόβλημα στο περιβάλλον αντίθετα εντάσσονται σε αυτό αρμονικά.

Γιατί τόσοι ρύποι;

Προβλήματα ρύπανσης τόσο του αέρα όσο και του νερού, καθώς επίσης και με τη διάθεση των επικίνδυνων αποβλήτων που παράγονται από τις εργασίες που πραγματοποιούνται (π.χ. διάθεση αποβλήτων αμμοβολής). Το Νεώριο είναι ουσιαστικά η μοναδική μονάδα παραγωγής που διαθέτει το νησί. Αν και δεν έχει τη δυναμικότητα σε προσωπικό που είχε παλιότερα, συνεχίζει να θεωρείται ταμπού οποιαδήποτε κριτική για τα προβλήματα που προκαλεί ο τρόπος λειτουργίας του. Δεν είναι κατασκευαστική μονάδα αλλά επισκευαστική. Τα απόβλητα που παράγονται από την επισκευαστική μονάδα είναι επικίνδυνα και τοξικά (βαρέα μέταλλα κυρίως, από τον καθαρισμό με αμμοβολή). Η Άννα Φιλίνη έκανε σχετική επερώτηση στη Βουλή.
Οι μαθητές του λυκείου της Σύρου κάνουν μάθημα δίπλα ακριβώς από το εργοστάσιο της ΔΕΗ, σε ένα τελείως ανθυγιεινό και ρυπογόνο περιβάλλον. Το εργοστάσιο της ΔΕΗ, έχει κριθεί ως ακατάλληλο αφού λειτουργεί χωρίς φίλτρα στις καμινάδες, προκαλώντας αέρια ρύπανση και, σαν να μην έφτανε αυτό, κατασκευαστικά οι καμινάδες έχουν μικρό ύψος εγκλωβίζοντας τους ρύπους. Τέλος στο εργοστάσιο γίνεται χρήση μαζούτ για μείωση του κόστους του ρεύματος δημιουργώντας τεράστια προβλήματα παραγωγής αέριων και στερών ρύπων (μικροσωματίδια).

Χιλιάδες ανακυκλώσιμα είδη στη χωματερή

Η λειτουργία του ΧΥΤΑ δεν έχει ξεκινήσει ακόμη. Βρίσκεται στο στάδιο της κατασκευής. Δεν γίνεται διαχωρισμός στη πηγή ούτε στο ελάχιστο. Όλα τα απορρίμματα κατευθύνονται στο χώρο του ΧΑΔΑ στη περιοχή Κοράκι, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ρύπανση της περιοχής αυτής. Επίσης γίνεται ανεξέλεγκτη διάθεση απορριμμάτων σε διάφορα σημεία του νησιού.
Πρέπει να προωθηθεί η διαδικασία του διαχωρισμού τουλάχιστον των βασικών απορριμμάτων στην πηγή (χαρτί, συσκευασίες, γυαλί, μέταλλα) και ει δυνατόν να προωθηθεί η κομποστοποίηση των οργανικών υπολειμμάτων, τόσο σε οικιακό επίπεδο όσο και σε επίπεδο νησιού. Χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για ενημέρωση του κόσμου σε αυτό το σοβαρό και ευαίσθητο ζήτημα. Το όφελος από την προώθηση τέτοιων λύσεων θα είναι πολλαπλό.

Εμπρός για ένα βιολογικό καθαρισμό

Ο βιολογικός καθαρισμός υπολειτουργεί αφού πολλές φορές δέχεται υψηλά οργανικά ή άλλα επιβαρυμένα φορτία (από το Νεώριο ή από τη ΒΙΟΣΥΡ). Επίσης υπάρχει τεράστιο πρόβλημα με την απόθεση της λυματολάσπης, που οδηγείται στη υπάρχουσα χωματερή χωρίς επεξεργασία (εκτός από ξήρανση) οπότε υπάρχει πρόβλημα. Αν βελτιωθεί η ποιότητα του επεξεργασμένου λύματος και μπορεί να καλυφθούν αρδευτικές ανάγκες του νησιού από αυτές, καθώς επίσης και για εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων. Πρέπει να υπάρξει ενημέρωση των κατοίκων για αυτή τη δυνατότητα καθώς επίσης υπάρχει η αναγκαιότητα καθορισμού των προδιαγραφών ποιότητας κάτω από τις οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί το νερό αυτό, ώστε να είναι απόλυτα ασφαλές για τη δημόσια υγεία. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για φύτευση δένδρων με αποτέλεσμα να αναβαθμιστούν περιοχές ξηρές και να προστατευθούν ουσιαστικά από τη διάβρωση των εδαφών είτε των παράλιων, που είναι σημαντικό πρόβλημα και έτσι να μειωθούν τα φαινόμενα ερημοποίησης που είναι συχνά στις μεσογειακές περιοχές.

Υποανάπτυκτες δομές υγείας

Το Γενικό Νοσοκομείο Σύρου «Βαρδάκειο και Πρώιο» έχει σοβαρές ελλείψεις στις υποδομές των μονάδων υγείας τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε εξοπλισμό αδυνατώντας να καλύψουν τις ανάγκες των κατοίκων. Το καλοκαίρι επικρατεί πλήρης αποδιοργάνωση και χάος αφού το προσωπικό υπερλειτουργεί για να καλύψει τις ανάγκες. Και το χειμώνα, όμως, το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό δεν επαρκεί, σχεδόν μία στις τρεις οργανικές θέσεις των μονάδων υγείας είναι κενές.
Οι καταγγελίες των συγγενών των ασθενών για αμέλεια και ελλιπή φροντίδα πολλές. Η εικόνα λίγο πολύ γνωστή: πολύωρη αναμονή, έλλειψη κλινών, ράντζα στους διαδρόμους, αδιαφορία. Μία καταγγελία, όμως, ξεπερνά τη φαντασία. Ασθενής βρήκε κλειδωμένη στο δωμάτιο με τα φωτοτυπικά μία γυναίκα να εκλιπαρεί για ελευθερία. Όταν απευθύνθηκε σε έναν νοσοκόμο της απάντησε: «Είναι του ψυχιατρικού και δεν είχαμε πού να την βάλουμε».

Μποτιλιάρισμα το καλοκαίρι, αποκλεισμός το χειμώνα

Οι δρόμοι της Ερμούπολης είναι στενοί και ο μεγάλος όγκος των αυτοκινήτων που δέχονται το καλοκαίρι με την έλευση των τουριστών κάνει το πρόβλημα τρομακτικό. Πρέπει να προωθηθεί μια οριστική λύση για το φλέγον αυτό ζήτημα. Η δημοτική συγκοινωνία είναι αραιή και αδυνατεί να εξυπηρετήσει όλες τις ανάγκες, πόσο μάλλον στην τουριστική περίοδο που το νησί βουλιάζει από κόσμο. Δεν υπάρχουν θέσεις parking και οι οδηγοί παρκάρουν όπου βρουν κλείνοντας το δρόμο και εμποδίζοντας την κίνηση.
Το καλοκαίρι υπάρχουν πολλές γραμμές με προορισμό τη Σύρο. Το χειμώνα, όμως, τα δρομολόγια συρρικνώνονται σε ένα την ημέρα δημιουργώντας πρόβλημα στις μετακινήσεις των κατοίκων από το νησί στον Πειραιά. Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως είναι στη σύνδεση των νησιών, η οποία είναι αραιή το καλοκαίρι και σχεδόν ανύπαρκτη το χειμώνα. Η βασική ενδοκυκλαδική γραμμή έχει μείνει με ένα πλοίο για ενδοεπικοινωνία με την πρωτεύουσα του Νομού τη Σύρο, όπως τόνισε την προηγούμενη βδομάδα σε επερώτηση η βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Α. Φιλίνη, το γερασμένο «Παναγία Χοζοβιώτισσα». Πολλά από τα νησιά των Κυκλάδων και όχι μόνο αυτά της άγονης γραμμής, κατά τη διάρκεια του χειμώνα παραμένουν χωρίς καθημερινή ακτοπλοϊκή σύνδεση. Η εξασφάλιση της τακτικής σύνδεσης ανάμεσα στα νησιά επιβάλλεται για λόγους κοινωνικούς και αναπτυξιακούς.
Αυτά είναι τα σημαντικότερα καθημερινά προβλήματα που βιώνουν οι Συριανοί και οι Συριανές. Το νησί βρίσκεται μετέωρο στη χαμένη του αριστοκρατία και επιβιώνει πάνω σε κινούμενη άμμο. Οι κάτοικοι βλέπουν καθημερινά το νησί τους να γίνεται πρωτευουσιάνικο με την άσχημη εικόνα που σηματοδοτεί αυτόν τον όρο. Μεγάλες «αθηναϊκές» κατσαρίδες έχουν κατακλύσει τους δρόμους, το νερό είναι μολυσμένο, τα σκουπίδια στοιβάζονται σε χωματερές και σε όλα αυτά προστίθενται τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν όλα τα νησιά. Ελλιπής περίθαλψη, ελλιπής παιδεία, ελλιπής ακτοπλοϊκή σύνδεση. Μήπως είναι καιρός να ασχοληθεί το κράτος με τους ανθρώπους της περιφέρειας;