Πέρασαν δυο χρόνια από τότε που έφυγε από κοντά μας ο Μάρκος Δ. Φρέρης. Ένας άνθρωπος που όσοι τον γνωρίσαμε, είτε συμφωνούσαμε είτε διαφωνούσαμε μαζί του, νοιώθαμε μιαν απέραντη ευτυχία να τον ακούμε, να τον διαβάζουμε και να μοιραζόμαστε τις σκέψεις μας μαζί του.
Είναι ο δεύτερος χρόνος που τέτοιες μέρες νοιώθω μέσα μου ένα αίσθημα κενού και μια βαθιά μελαγχολία που τα όμορφα πράγματα διαρκούν τόσο λίγο, όπως και οι αξιόλογοι άνθρωποι.
Σαν ένα προσωπικό μνημόσυνο (όχι με την έννοια των ανόητων τελετουργικών με δημητριακά αλλά με την πραγματική έννοια του όρου: της διατήρησης της μνήμης) αποφάσισα να κάνω μια βουτιά στο ηλεκτρονικό αρχείο της «ΑΠΟΨΗΣ» και να αλιεύσω μερικά από τα πολλά γραφόμενα του Μάκη. Στη σημερινή ΑΝΤεπΙθεση λοιπόν ο λόγος ανήκει σ' εκείνον:
Φύλλο 5/4/2004: «Έχω πλήρη συνείδηση ότι με τις απαισιόδοξες προβλέψεις μου ταράζω τη μακαριότητα των Ελλήνων. Που στο κάτω-κάτω, ελλείψει διαρκούς στοιχειώδους ευδαιμονίας, δικαιούνται της στιγμιαίας αλλά χωρίς φραγμούς ευφρόσυνης ουτοπίας (.) Δεν αντέχω λοιπόν άλλη κοροϊδία! Αρνούμαι να υπογράψω πια λευκές επιταγές! . Δεν ξέρω αν το αύριο θα είναι καλύτερο. Δεν μπορεί όμως να είναι χειρότερο!»
Φύλλο 19/4/04: «Ξέρω πως υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν αρετή την ισόβια εμμονή στην πολιτική τους ιδεολογία. Είτε πατροπαράδοτη είτε εξ ιδίων κεκτημένη. Και αντιστοίχως, νομίζουν αμάρτημα την μεταβολή της. Η αφεντιά μου, αντίθετα, επειδή, κατά τη γνώμη μου, η μεταβολή αυτή, προϋποθέτει την πλήρη λειτουργία της νοημοσύνης του ανθρώπου ως αριστοτελικώς "πολιτικού ζώου" και την απεξάρτηση των εν γένει πολιτικών επιλογών του από οποιοδήποτε άμεσο υλικό συμφέρον, θεωρώ τη διαρκή ετοιμότητα ιδεολογικής αναπροσαρμογής τεκμήριο τόσο ευφυΐας όσο και αρετής».
Φύλλο 2/4/04: «Η μοίρα του διαφωνούντα δεν είναι κατανάγκην αντιστοίχως ο πολιτικός αναχωρητισμός ή η πολιτική αλαλία. Δόξα σοι ο θεός (!), η, ελπίζουμε
απαράλλαχτη, παρά τις αρχιεπισκοπικές πεποιθήσεις διαρκούς και γενικής πολιτικής ρευστότητας, δημοκρατία μας επιτρέπε πολλές, πολιτικές και θεσμικές, διεξόδους στις πολιτικές ετερότητες.. παρά τις βαρύγδουπες παραπομπές σε απαρέγκλιτες, νομικού τύπου, δεσμευτικότητες ("συμβόλαια με το λαό" και άλλα ηχηρά παρόμοια) που, εδώ και κάποιες δεκαετίες κατέκλυσαν το τρέχον πολιτικό μας λεξιλόγιο, η πολιτική είναι (και πρέπει να είναι) χώρος υψηλής ελαστικότητας και σχετικότητας. Όχι, βέβαια, στο επίπεδο της ατομικής ηθικής των λειτουργών της. Όπως θα βόλευε κάποιους κεκορεσμένους αξιωματούχους της απελθούσας "κατάστασης" και κάποιους λιγούρηδες βαθμοφόρους της επελθούσας. Αλλά στο επίπεδο της συλλογικής δράσης. Που πρέπει να καθορίζεται από τις δυνατότητες και τις αντοχές της πραγματικότητας. Και όπου τα δόγματα είτε πανάρχαια κι επεξεργασμένα είτε φρέσκα και πρόχειρα, αποτελούν κακούς συμβούλους. "Τέχνη του εφικτού" την όρισε ένας μη διακρινόμενος για τη μετριοπάθειά
του "σιδηρούς καγκελάριος"».
Φύλλο 16/4/04: «Που έδυ της συριανής Mεγάλης Παρασκευής το κάλλος;
Δε γνωρίζουμε ποιόν (ή ποιούς) βαραίνει τελικά η ευθύνη για τη φετινή ηλεκτρονική διαπόπευση του κατανυκτικότερου εθίμου της συριανής αστικής θρησκευτικότητας, της συνάντησης των επιταφίων των τριών κεντρικών ναών της Eρμούπολης τη βραδιά της Mεγάλης Παρασκευής. Oι προκαταβολικοί, από των στηλών του τοπικού τύπου, έπαινοι προς το Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων του Δήμου στρέφουν τις υποψίες μας προς τη δεξιά πτέρυγα του δεύτερου ορόφου του μεγάρου της Πλατείας Mιαούλη. Πριν κατανείμουμε όμως την ευθύνη αυτή θα περιμένουμε επίσημες εξηγήσεις. Όχι μόνο για το ποιός αποφάσισε ή και ποιός αποδέχτηκε τη διάλυση της γοητείας της ανέκαθεν ομορφότερης ερμουπολίτικης νύχτας, ποιός, ως αυτούργός ή συμμέτοχος, σκόρπισε με γιγαντοοθόνες (παγανιστικούς) πυρσούς και αναγκαστικές χωροταξίες τα θάματα και τα μάγια της. Aλλά και για το πόσο στοίχισε (στον κοινό κορβανά ή και σε ιδιώτη χορηγό) η μετατροπή του πανάκριβου θελγήτρου του ομαδικού (γηγενούς και οθνείου) θρήνου για το σταυρωμένο Xριστό σε αμφίβολης απόδοσης τυποποιημένη τουριστική πραμάτεια!
Δεν εμπνέουν τις γραμμές αυτές μικροπολιτικές σκοπιμότητες κι αντιπολιτευτικοί οίστροι. Mοιραστήκαμε τη δυσφορία (ως κάποτε την οργή) για την μεταχείριση του κορυφαίου θρησκευτικού μας εθίμου ως ποδοσφαιρικού υπερθεάματος, εκλογικής συγκέντρωσης ή ροκ συναυλίας με υπεράνω πάσης υποψίας προκαταλήψεως σπουδαίους καλλιτεχνικούς δημιουργούς - πασχαλινούς επισκέπτες του νησιού και συμπολίτες. Όχι γιατί δεν πιστεύουμε πως η θρησκεία μπορεί να είναι και ροκ (ακόμα και στην καθ' ημάς ξενέρωτη εκδοχή των παπαροκάδων). Aλλά γιατί αυτό που συμβαίνει στην Ερμούπολη κάθε Mεγάλη Παρασκευή, δεν είναι ούτε μπορεί να γίνει ροκ ή μαζικό υπερθέαμα. Eίναι αστικός θρησκευτικός πολιτισμός. Παρεμπιπτόντως και τουριστικά προσοδοφόρος όταν διατηρεί τη γνησιότητα κι αυθεντικότητά του. Aλλ' επίσης παρεμπιπτόντως τουριστικά ολέθριος όταν υφίσταται εντείθεν των ορίων τους "κιτς" τεχνολογικούς "εκσυγχρονισμούς".
Tο αμέσως παραπάνω σχόλιο είχε γραφεί όταν πληροφορηθήκαμε ότι οι καινοτομίες που επικρίνει προέρχονται από το Σεβασμιότατο. H πληροφορία δεν αλλάζει, φυσικά, τις εντυπώσεις μας. Kαι δεν απαλλάσσει από την ευθύνη τη δημοτική αρχή. Eκείνη παραμένει υπεύθυνη για οποιαδήποτε, από οποιονδήποτε προερχόμενη, χρήση της πλατείας ασυμβίβαστη με την παράδοση της πόλης. Λυπούμαστε, οπωσδήποτε, που για πρώτη φορά θα δυσαρεστήσουμε το Σεβασμιότατο. Στο γενικότερο έργο του οποίου (συμπεριλαμβανομένης και της αισθητικής πλευράς του) στο σύντομο διάστημα της μέχρι σήμερα αρχιερατείας του μόνο (δίκαιους, πιστεύουμε) επαίνους είχαμε επιφυλάξει. Άλλωστε, όποιος εργάζεται και δεν αρκείται στην πεπατημένη υπόκειται στον κίνδυνο του λάθους. Άσχετη, πάντως, απορία: όσοι αποφάνθηκαν ήδη δια του τύπου ότι τα ευμενή για τους μεγαλοπαρασκευιάτικους νεοτερισμούς σχόλια πλειοψήφισαν των δυσμενών έκαναν σχετική σφυγμομέτρηση; Γιατί, εμείς, χωρίς να προσφύγουμε στην αυστηρή τεχνική των γκάλοπ, δεν καταφέραμε ούτε ένα θετικό σχόλιο να εντοπίσουμε! Kαι ο αντίστροφος, υποτίθεται εις βάρος των λουλουδένιων επενδύσεων των σταυρών, λαϊκός συσχετισμός από πού, πέραν του προσωπικού γούστου του συντάκτη του σχετικού ρεπορτάζ προέκυψε;».
Φύλλο 30/4/04: «To τέλος του "Κόσμου". Ο νοσηρός, αποπνικτικός, επαρχιωτισμός, στον οποίο οι μικροοργανισμοί του πολιτισμικού μας υδροβιότοπου εξασφαλίζουν την επιβίωση, σπεύδει ήδη να επωφεληθεί από τις δυσάρεστες εξελίξεις για να φορτώσει τις αμαρτίες του σταθμού στην πλάτη της επήλυδος αποδιοπομπαίας. (.) Κανένας, ιθαγενής ή εξωτικός, προκλητικός ή σεμνός κι αθόρυβος, δεν τη γλυτώνει, εφόσον εξέχει, έστω και στο ελάχιστο, της εγχώριας μετριότητας. Αναδεικνύοντας έτσι την ανεπάρκειά της! Τα πάντα πρέπει να προσαρμοστούν στα λειψά αναστήματα που παράτησε στον τόπο μια εποχή κοινωνικής παρακμής, πολιτιστικού υποσιτισμού και πνευματικής υποτέλειας. Η Σύρα πρέπει ν' ανήκει εσαεί στη μετριότητα, την ημιμάθεια, την ίντριγκα και το φθόνο! . Γιατί, πολιτική, ακόμα και στα δίσεκτα και κυνικά μας χρόνια, σημαίνει έργο, σοδειά στις αποθήκες της ιστορίας!!! Όχι απλώς εκλογική συγκομιδή κι εξουσία!!! Κι ο νεκρός "Κόσμος '90", μπροστά στον οποίο, αναμφίβολα ειλικρινώς, θρηνεί μαζί μας, είναι ήδη ένα ιστορικό ερείπιο!»
Φύλλο 14/5/04: «Ο υποφαινόμενος δεν είναι πνευματικό τέκνο της Εκκλησίας της Ελλάδος και της Ορθοδοξίας γενικότερα. Δεν είναι, έτσι, ο αντικειμενικότερος συνήγορος του χωρισμού Εκκλησίας και Πολιτείας. Αφού αυτός θα σημάνει το τέλος του επίσημου, κρατικού, χαρακτήρα μιας Εκκλησίας, στην οποία δεν ανήκει. Εκθέτει την άποψή του ως φιλελεύθερος νομικός! Όσοι εμπιστεύονται την ικανότητα του ν' αρθεί υπεράνω του προσωπικού του οφέλους από την αποκρατικοποίηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδος, ας τη διαβάσουν! Δεν θα επαναλάβω εδώ τα υπέρ του χωρισμού επιχειρήματα. Ούτε θα επικαλεστώ τα σαφώς πλειοψηφικά στον ευρωπαϊκό νομικό πολιτισμό αλλοδαπά πρότυπά του. Θεωρώ επίσης δεδομένη την (τουλάχιστον επίσημη) εκκλησιαστική δυσμένεια προς το μέτρο, θα υπεραμυνθώ του χωρισμού μόνο ως πολιτικής αναγκαιότητας».
Φύλλο 28/5/04: «Οι αδυναμίες και η δύναμη της δημοκρατίας. Κάθε απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ανθρώπου, αυτό δηλ. που κοινώς αποκαλούμε "βασανιστήρια", είναι αποκρουστική και ασυμβίβαστη με τη δημοκρατία. Κάθε κρατική εξουσία που "βασανίζει" ανθρώπους, με την έννοιa είτε της πρόκλησης σωματικού πόνου είτε της ταπεινωτικής μεταχείρισης είτε του συνδυασμού και των δύο, είναι λειψά ή καθόλου δημοκρατική.
Έτσι κάθε άνθρωπος που πιστεύει στη δημοκρατία και τη σέβεται δεν μπορεί, ανεξάρτητα από τις ιδεολογικές του επιλογές ή τις γεωπολιτικές του συμπάθειες, να μην αισθάνεται αποτροπιασμό για όσα ο κόσμος όλος είδε στα ΜΜΕ και στο διαδίκτυο με θύματα ιρακινούς κρατουμένους των αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράκ.. Για μια ακόμη (ούτε πρώτη ούτε τελευταία) φορά, η δημοκρατία μας απέτυχε ν' αποδειχτεί κοινωνία αγγέλων. 'Oμως, για μια ακόμη φορά θ' αποδειχτεί κοινωνία δικαιοσύνης. Όλα αυτό δείχνουν. Και περισσότερο απ' όλα η συντετριμμένη, "εκούσα - άκουσα", (με το τσιγκέλι) αποδοκιμασία των βασανιστηρίων στο Ιράκ εκ μέρους του "ιέρακα" Γούλφοβιτς υπό την καταιγιστική πίεση της Επιτροπής του αμερικανικού κογκρέσου.
Η δημοκρατία μας δεν μπορεί να εγγυηθεί ούτε ότι χοντροκέφολοι ιδεοληπτικοί, της σε παγκόσμια κλίμακα, μεσιανικής αποστολής των ΗΠΑ, δε θα πάρουν την εξουσία στη μεγάλη υπερατλαντική χώρα όπου, μεταξύ άλλων, σφυρηλατήθηκαν οι θεσμοί της κι οι αξίες της».
Φύλλο 11/6/04: «Ο υπογράφων είναι, όπως γνωρίζουν οι αναγνώστες του, διαπρύστος οπαδός της ευρωπαϊκής ιδέας. Ο ευρωφανατισμός του (ευρωλιγουρισμός κατά τινας), ωστόσο, αυτός δεν είναι αρκετός για ν' ανακαλύψει βαρύνουσα ευρωπαϊκή σημασία στην επικείμενη εκλογή του νέου ευρωπαϊκού κοινοβουλίου. Για την οποία μάλλον και όχι αδικαιολόγητα φαινεται ν ' αδιαφορούν οι πλείστοι των παλαιών τουλάχιστον πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.»
Φύλλο 25/6/04: «Προσκολλημένος στην πιο ακραία μορφή ιστορικού υλισμού, ο καλός φίλος και γείτονας (τον γλείφω με την υστερόβουλη ελπίδα πως, κατά την προσεχή «δικτατορία του προλεταριάτου» θα βάλει στη θήκη το προοριζόμενο για την αντιδραστική αφεντιά μου κονσερβοκούτι του!) Παναγιώτης Ζαβουδάκης αποδίδει, με το άρθρο του στην τελευταία «Άποψη», αποκλειστικά στο ισχύον πολιτικό και κοινωνικό σύστημα την πρόσφατη αυτοκτονία συμπαθούς κι εξαιρετικά εργατικού συμπολίτη που συγκλόνισε τη συριανή κοινωνία! Αγνοώντας πλήρως τα τυχόν στοιχεία που θα μπορούσαν να εξηγήσουν το απονενοημένο διάβημα του νεαρού συριανού αυτόχειρα, δεν μπορώ να ξέρω σε ποιο βαθμό οφείλεται σε οικονομικά αδιέξοδα αιτιωδώς συνδεόμενα, με την παρ' ημίν ισχύ του σκληρού κι ανάλγητου καπιταλισμού και του υπηρέτη αυτού δικομματισμού! Ωστόσο δεν το αποκλείω. Όπως οτιδήποτε ανθρώπινο, έχει κι ο καπιταλισμός τα, υπό αυτοκαταστροφική μορφή, θύματά του! Μαζί με τις θρησκείες, τις ιδεολογίες, τις ψυχώσεις, τις ποδοσφαιρικές ομάδες, τις παντοειδείς κοινωνικές προκαταλήψεις και διακρίσεις κλπ. Και βεβαίως τον κομμουνισμό! Θα ρωτήσω απλώς τον κ. Ζαβουδάκη κάτι που ασφαλώς δεν του επιτρέπει ν' αγνοεί η αδιαμφισβήτητη βαθειά σοβιετογνωσία του. Στην διόλου μακαρία τη λήξει Σοβιετική Ένωση, κυρίως (αλλ' όχι μόνο) κατά την περίοδο της παντοδυναμίας του επανακάμψαντος στο τέμπλο του Περισσού «πατερούλη» Στάλιν, ποιος έβαλε τις σφαίρες στη θαλάμη του όπλου πλειάδας «ιδανικών αυτοχείρων», όπως π.χ. του Βλαντιμίρ Mαγιακόφσκι και του Σεργκέι Eσένιν, ποιητών και καλλιτεχνικών δημιουργών κάθε άλλο παρά εχθρικών προς το τότε εν πλήρει εξελίξει πείραμα του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού της κοινωνίας; Μήπως ο καπιταλισμός;».
Φύλλο 9/7/04: «Aπορώ με την (ασφαλώς ειλικρινή) έκπληξη τόσο καθολικών όσο και ορθόδοξων συμπολιτών μας για το πρόσφατο διπλό κρούσμα διακρίσεων εις βάρος των καθολικών ελλήνων στη χώρα μας. Aφενός την σε ορισμένα στρατόπεδα ορκωμοσία καθολικών (και άλλων ετερόδοξων ή ετερόθρησκων) νεοσυλλέκτων στα μαγειρεία(!!!), των οικείων μονάδων και αφετέρου τη διοικητική παρακώλυση του νυχτερινού φωτισμού του καθεδρικού καθολικού ναού του Aγίου Διονυσίου του Aεροπαγίτη στην Aθήνα! Aλήθεια, δεν το περίμεναν; Όταν η ορθόδοξη πίστη ανάγεται σε στοιχείο της ατομικής κάθε συγκεκριμένου έλληνα και όχι απλώς σε στοιχείο της γενικής μας ταυτότητας ως έθνους, όταν από ιδεολογία γίνεται γονίδιο, δεν είναι επόμενο όποιος έλληνας υπήκοος δεν τη συμμερίζεται να θεωρείται έλληνας δεύτερης κατηγορίας άξιος στρατιωτικής ορκωμοσίας με την υπόκρουση αναβράζουσας φασολάδας; Kι όταν η Kαθολική Eκκλησία κι ο προκαθήμενός της καθυβρίζονται κι από προοδευτικές, υποτίθεται, γραφίδες ως βυσσοδομούντες κατά του ελληνισμού, δεν πρέπει να μείνει στο σκοτάδι ένας καθολικός ναός που φύτεψε στο κέντρο της πρωτεύουσας η ατυχής ιστορική συγκυρία ενός καθολικού βασιλιά της Eλλάδας, που μπορεί να την αγάπησε ως τα βάθη της καρδιάς του αλλά δεν κατάφερε να την οδηγήσει, όπως ένας μεταγενέστερος συνονόματός του συμπατριώτης του, στην κορυφή του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου;».
Φύλλο 23/7/04: «Όταν παραβιάζεται η ιδιωτική σφαίρα του ατόμου και τα, πραγματικά ή επινοημένα, ευρήματα της παραβίασης χρησιμοποιούνται για τη διαβολή ή απαξίωση της δημόσιας εικόνας του ή του δημόσιου έργου του. Όταν η ηθική, πνευματική, επιστημονική, επαγγελματική κλπ. υπεροχή δεν εμπνέει, ως όφειλε, ευγενείς άμιλλες αλλά κινητοποιεί χυδαίες συκοφαντίες, άνανδρους ψιθύρους, αθέμιτες υπονομεύσεις. Όταν η γενική ασχετοσύνη κι απαιδευσία παραλλάσσεται σε άγονη ή ιδιοτελή ομφαλοσκόπηση του επαρχιακού μας μικρόκοσμου, Όταν η μελοδραματική κοινοτοπία, η μπαρούφα, η κακότεχνη αντιγραφή, η αμήχανη ακυρολεξία προάγονται αντιστοίχως σε "ανθρώπινη ζεστασιά", ευφυολόγημα, υψηλή καλλιτεχνική επίδοση, βαθιά γνώση της ελληνικής. Όταν το σκάρτο ή και το κακό κουκουλώνονται μέχρι των δημόσιων αποκαλυπτηρίων τους για ν' ακολουθήσει τότε και μόνο τότε ο σκληρός, ανελέητος, απάνθρωπος πια διασυρμός τους. Όταν οι εξερχόμενοι της μετριότητας διώκονται συστηματικά για να περισωθεί η τοπική αίγλη, των μετρίων, τα ευχερώς ελεγχόμενα και καθοδηγούμενα μαγαζάκια του κύρους τους. Όταν η πνευματική ανησυχία και ο εξωκομματικός, αδέσμευτος, πολιτικός προβληματισμός βαφτίζονται "γραφικότητες". Αν είχαμε εντρυφήσει, πέραν του Εθνικού Ύμνου" (πρόχειρου μόνο για παράφωνες και κραυγαλέες εκτονώσεις ποδοσφαιρικών εθνικών ενθουσιασμών) και στα άλλα γραφτά του "εθνικού", προγονικού του Ελευθερίου, ποιητή μας, θα ξέραμε πως "Το Έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικόν ότι είναι αληθές". Η, θεμιτώς παραφράζοντας, πως "Η Σύρα πρέπει να μάθει να θεωρεί συριανό ό,τι είναι αληθινό". Ακόμα κι αν αυτό της είναι δυσάρεστο!».
Φύλλο 1/10/04: «Υπέρ Αστικού (από κάθε άποψη) Δικαίου Αντίλογος
Εξοχότατον κύριον επί της Δικαιοσύνης Υπουργόν
Παρά τον φόρτον εργασίας σας ίσως ανεγνώσατε εις το προηγούμενον
φύλλον της "Απόψεως" την προς υμάς απευθυνομένην επιστολήν του
συμπολίτου κ. Αναξιμάνδρου Ευπατρίδη, Προέδρου του Συλλόγου "Νέα Τάξις
και Ηθική". Εν σχέσει με τα εις την εν λόγω επιστολήν διαλαμβανόμενα
παρακαλώ, επιτρέψατε μοι να δηλώσω την βαθύτατην διαφωνίαν μου προς τον
επιδιώξαντα την "εκ δεξιών" υπερφαλάγγισίν μου πλην, κατά τα λοιπά,
προσφιλέστατόν μοι επιστολογράφον σας.
Ων σταθερός υπέρμαχος της αδιαστίκτου εφαρμογής του Αστικού (από κάθε
άποψιν) Δικαίου αλλά και του Ποινικού, Συνταγματικού κλπ. Δικαίων και,
εν γένει της κρατούσης εις την χώραν μας Εννόμου Δημοκρατικής Τάξεως,
ζητώ από την Εξοχότητά σας να πράξη παν το κατ' αυτήν προκειμένου εις
πάντα (αδιακρίτως φύλου, ευεργετισμού, κοινωνικής τάξεως, οικονομικής
καταστάσεως, "κοινωνικοαγωνιστικών περγαμηνών" και κομματικής εντάξεως)
παραβάτην της ισχυούσης νομοθεσίας και δράστην αξιοποίνου πράξεως να
επιβληθούν αι προσήκουσαι κατά περίπτωσιν κυρώσεις. Είτε περί διαρρήξεως
της Ακροπόλεως και προσβολής, δι' αναρτήσεως αντιαμερικανικού "πανό",
της κατά τινας ιερότητος ή, της κατ' άλλους απλής αισθητικής του
μνημειακού χώρου είτε περί εξ αμελείας εμπρησμού της ξυλώδους χλωρίδας
της Φιλοθέης πρόκειται.
Θα ηυχόμην μάλιστα εις τον φίλτατον επιστολογράφον σας να ηδύνατο και
εκείνος να ζητήση το αυτό!
Μετά τιμής
Πρόσπερος
και δια την αντιγραφήν
Mετανοήσασα Mαγδαληνή
P.S. Υπερέχων του δια των στηλών σας συνομιλητού μου εις πολιτικήν φαντασίαν (εκ της επιστολής του προκύπτει ότι αι πολιτικαί του φαντασιώσεις περιορίζονται εις την απλήν έπαρσιν του σφυροδρεπάνου εις το Κοινοβούλιον) και εις (μέχρις αυτοθυσίας) άμα προσήλωσιν εις την αστικοδημοκρατικήν νομιμότητα, δηλώ επίσης ότι ουδόλως επιθυμώ είτε στρατιωτικήν είτε εισαγγελικήν επέμβασιν ακόμη και ενώπιον τυχόν δια της λαϊκής ψήφου αναδείξεως του ΚΚΕ εις κυβέρνησιν της χώρας. Αν αυτό, ο μη
γένοιτο, ήθελε συμβή, θ' αποσυρθώ εις τον οίκον μου και θ' αναμένω ήρεμος την μοίραν του Νικολάου Β' (ανθρώπου και αυτού, ως γνωστόν, ανεξαρτήτως της μοναρχικής του ιδιότητος), του Νικολάϊ Πετκόφ, του Παν Μάζαρικ, του Ντράγκα Μιχαΐλοβιτς, των Ζηνόβιεφ και Κάμενεφ, του Λάζλο Ράικ, του Ρούντολφ Σλάνσκι, του Τράικο Κοστόφ, του Λιου Σάο Σι και άλλων, ων ουκ έστιν αριθμός, θυμάτων, αντιπάλων ή, πρόσκαιρων μετόχων, της κομμουνιστικής εξουσίας.
Idem
και δια την αντιγραφήν
Eadem»
Φύλλο 29/10/04: «Διαπλοκής ασυλία και υπέρ διαπλοκής συνηγορία
"Διαφάνεια δεν σημαίνει να κυνηγήσουμε τις αντίπαλες εφημερίδες και όχι τις δικές μας" δήλωσε στη Σαντορίνη ο πρώην υπουργός του ΠΑΣOΚ κ. Xρήστος Πρωτόπαπας. Υποθέτω, βέβαια, πως η όχι απολύτως σαφής διπλά αρνητική αυτή πρόταση, δεν εννοεί να παραμείνει ανενόχλητη η διαπλοκή. Είτε πασοκική είτε νεοδημοκρατική είναι αυτή. Προφανώς σημαίνει ότι η διαπλοκή των ΜΜΕ πρέπει να παταχθεί, προς οποιοδήποτε από τα δυο μεγάλα κόμματα κι αν πρόσκειται και οποιουδήποτε από τα δυο την πολιτική συμπεριφορά τυχόν επηρεάζει. Αλλά τότε, τί έκανε το ΠΑΣOΚ κατά της διαπαραταξιακής διαπλοκής στα τόσα χρόνια της παντοδυναμίας του;».
Φύλλο 12/11/04: «Την ιδανικότερη ευκαιρία για να μιλήσει επιτέλους (για πρώτη φορά στην εξάχρονη αρχιεπισκοπική θητεία του) θρησκευτικά και μάλιστα από
προνομιακή γι' αυτόν θέση έχασε ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών κ. Χριστόδουλος!
Με αφορμή την υπόθεση Μπουτιλιόνε κι ενώ, υποτίθεται, συνέπλεσε με την, καίτοι ετεροδόξου προελεύσεως, τοποθέτηση του Ιταλού παρ' ολίγον ευρωπαϊκού επιτρόπου, ελάκτισε, πιο άγαρμπα ίσως από κάθε άλλη φορά, την ξέχειλη χριστιανική του "καρδάρα"! Μη περιοριζόμενος να χαρακτηρίσει την ομοφυλοφιλία "αμάρτημα". Αλλ' αποδοκιμάζοντας την και ως "κουσούρι". Μεταθέτοντάς την δηλ. από παραβίαση της "θρησκευτικής ηθικής σε φυσικό ελάττωμα! Σε εκ γενετής αναπηρία!!! Όπως ακριβώς πριν από μερικές δεκαετίες (το ιστορικό παράδειγμα είναι εξαιρετικά όμοιο για ν' αντέξω στον πειρασμό της ανάμνησής του) ο ναζισμός. Που, στο πλαίσιο της,
φυλετικής τελειοποίησης, στην οποία με το γνωστό αβρότατο ζήλο είχε επιδοθεί, εξόντωνε μ' εγκλεισμούς σε στρατόπεδα συγκεντρώσεως τους ομοφυλοφίλους του καιρού του! Και σε πείσμα της διδασκαλίας και της πρακτικής του ίδιου του Χριστού. Που, αν και δεν προέβη ο ίδιος σε ρητή αποδοκιμασία της ομοφυλοφιλίας, καυτηριάζοντας εντούτοις γενετήσιες ελευθερότητες κοινωνικά περισσότερο αποδεκτές και αρκούμενος να "πληρώσει" αντί να "καταλύσει" το νόμο της φανατικά straight Παλαιάς Διαθήκης, προφανώς συμμεριζόταν την αποστροφή της τελευταίας για τον
ομοφυλόφιλο έρωτα. Συναναστρεφόταν, ωστόσο, και παρείχε αφειδώς τη Χάρη
του σε αμαρτωλούς εν γένει (τελώνες, πόρνες, μοιχαλίδες κλπ.) ή σε φυσικώς μειονεκτικά άτομα (τυφλούς, χωλούς, παραλυτικούς, δαιμονισμένους κ.ο.κ). Σ' όσους δηλ. είχαν, κατά τον κομψό αρχιεπισκοπικό όρο, κάποιο "κουσούρι"! Είτε βολεύει είτε όχι τον μακαριότατο, είτε του αρέσει είτε όχι, είτε το αντελήφθη κατά τη διάρκεια των εντατικών, εν απολύτω κοινωνικοπολιτικώ κενώ, θεολογικών σπουδών του είτε όχι, ο Χριστιανισμός είναι η θρησκεία του "κουσουριού". Του για οποιοδήποτε δηλ. λόγο
ταπεινωμένου, ταλαιπωρημένου, πονεμένου, περιθωριοποιημένου, ανθρώπου!!!
Το "κουσούρι" είναι, για τη θρησκεία του Χριστού, το κατεξοχήν αντικείμενο της αγάπης του Θεού και του κατ' εικόνα και ομοίωση του ανθρώπου!».
Φύλλο 18/5/05: «O έλληνας, παρά τις και ορθόδοξες αντίστοιχες απαγορεύσεις, διαζεύγνυται, διακόπτει κυήσεις, επιδίδεται σε μια ελεύθερη, straight ή παρεκκλίνουσα, ερωτική ζωή με την ίδια (ίσως και περισσότερη) άνεση και έλλειψη ενοχών του μέλους οποιασδήποτε άλλης φιλελεύθερης και "ανοιχτής", κοινωνίας, συνεταίρου μας ή μη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και η μυστικιστική εσχατολογία που, αλλαχού, κεντρικότερα, του δυτικού κόσμου, εκτρέφει "σταυροφορικούς" οίστρους ή υστερίες είναι εντελώς ξένη προς τον, μέχρι κυνισμού, φυλετικό μας ορθολογισμό και ρεαλισμό. Ενώ οι ιλιγγιώδεις ακροαματικότητες και των προκλητικότερων καταγραφών των εκκλησιαστικών σκανδάλων μαρτυρούν την αχαλίνωτη κριτική και ειρωνική ελευθεριότητα των ορθόδοξων ελλήνων απέναντι στις παρεκτροπές των λειτουργών της θρησκείας τους. Μη μου πείτε ότι στηνόμαστε μεταμεσονυκτίως μπροστά στον Τριανταφυλλόπουλο ή στο Σπύρο Καρατζαφέρη ως λαϊκά μέλη της πάσχουσας Εκκλησίας, από καημό και πόνο για τα, εξαιτίας ανάξιων λειτουργών της, δεινά της!
Με τέτοιο λοιπόν, ατίθασσο και ανυπόταχτο, έμψυχο υλικό, δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί ότι θα εύρισκε πρόσφορο έδαφος μια απόπειρα να εγκαθιδρυθεί στη χώρα μας θεοκρατία..Είναι ζήτημα χρόνου αλλά και τολμηρών πολιτικών πρωτοβουλιών να εξουδετερωθεί αυτή η περίεργη, ήπια ασφαλώς εν σχέσει προς τα άγρια εξωελλαδικά και εξωχριστιανικά ομόλογά της, εστία θεοκρατικής απειλής ή, έστω, απλώς θεοκρατικής νόθευσης του δημοκρατικού μας πολιτεύματος, Η πολιτική μας ηγεσία, οποιασδήποτε συνθέσεως κι αν είναι, είναι καταδικασμένη να τις επιχειρήσει. Η παρούσα, όμως, εκκλησιαστική ηγεσία, φοβάμαι ττως είναι απολύτως ανίκανη γι' αυτό. Τουλάχιστον όσο θα βλέπει την Oρθοδοξία όχι ως ζωντανή και πλούσια εκδοχή κατά Χριστόν ζωής αλλ' ως σημαία ιδεολογικής ευκαιρίας, ως φλάμπουρο εσωστρεφούς, κομματοειδούς ή ποδοσφαιροειδούς, φανατισμού. Κι αφού το άλας έχει τόσο μωρανθεί, ανάγκη πάσα να βρεθεί "εν τίνι αλισθήσεται".
Φύλλο 10/6/05: «Όσοι με ξέρουν, έστω κι ελάχιστα, δεν περίμεναν βέβαια να συμμετάσχω στον «εθνικό» ενθουσιασμό και στην πανελλήνια «ανάταση» για το
«γιουροβιζιονικό» τρόπαιο της Έλενας Παπαρίζου και του «Number one». Oύτε το είδος του συγκεκριμένου τραγουδιού ούτε, εν γένει, το ύφος και το επίπεδο του πανευρωπαϊκού διαγωνισμού τραγουδιού, όπου, χρόνια τώρα, το εθνικό μας φιλότιμο έδινε κι έχανε, παταγωδώς ή αξιοπρεπώς, δαπανηρότατες μάχες, είναι του γούστου μου. Έστω για απλό, άνευ περαιτέρω καλλιτεχνικών φιλοδοξιών, ξεφάντωμα. .To διαρρεύσαν δεκαπενθήμερο δεν επέτρεπε ανάσες αισιοδοξίας. Για μια ακόμη φορά η στήλη μάζεψε τους καημούς της. Και τους εκθέτει υπό το συμβολικό τίτλο που της πρόσφερε το αμετροεπές πλεόνασμα της αντιπαπαρίζουσας μικρότητας. Όχι για να συλλέξει, στο όνομα της σκαμπρόζικης πρόκλησης, αναγνώστες. Όπως πριν από μερικά χρόνια πληρούσε μέχρις ασφυξίας τον τσουρούτικο εξώστη του θεάτρου "Αμόρε" η συνώνυμη κωμωδία του Καρλ Στερνχάιμ. Αλλά για ν' αποδοκιμάσει, ακόμη μια φορά, τα ηθικά ή αισθητικά δόγματα. Και να "κράξει" τις ηθικές, πολιτικές ή ηθικοπολιτικές τους παρεκβάσεις. Από υποκρισία, καιροσκοπισμό ή και τα δύο».
Φύλλο 11/10/05: «Για την εθνική σκοπιμότητα των μαθητικών παρελάσεων άρχισα ν'αμφιβάλλω κι από τη γοητεία που μου ασκούσαν, ως κομμάτι της
πειθαρχημένης και νοικοκυρεμένης νιότης μου, άρχισα ν' αποδεσμεύομαι όταν διαπίστωσα πόσο ασυμβίβαστη είχε πλέον καταστεί η δις του έτους εθνική παράτα αφενός με την αισθητική και αφετέρου με το βαθμό πραγματικής μνημοσύνης του αντίστοιχου ιστορικού γεγονότος. Όση καλή θέληση κι αν επιστρατεύσω, δεν μπορώ ν' αντιληφθώ πως μπορεί να τιμάται η έναρξη της Εθνικοαπελευθερωτικής μας Επανάστασης και το Όχι του 1940 με σουλάτσα (δεν αρμόζει άλλος, περισσότερο δηλωτικός της παραδοσιακά πειθαρχημένης διέλευσης, όρος), κυμαινόμενης γενετήσιας προκλητικότητας, καλόγουστης ή κακόγουστης νεανικής κοκετaρίας, καλοφτιαγμένων ή
κακοφτιαγμένων ,αρμονικών ή υπερεκχειλιζουσών καμπυλών, αμφίφυλων κομμώσεων εξεζητημένης οξύτητας ή χρώματος ή απανταχού των ακάλυπτων σωματικών επιφανειών μεταλλικών (συνήθως κυκλικών) διακόσμων. Όχι γιατί οι προκλητικώς εκτεθειμένες στο κοινό των παρελάσεων, σφιχτές ή μπατάλικες, γυναικείες σάρκες ή οι αμφίφυλες εξτρεμιστικές φιλαρέσκειες αποκλείεται ν' αποκτήσουν, στην κρίσιμη ώρα, εθνικό και αντιστασιακό φρόνημα εφάμιλλο του 1940. Αλλά γιατί τα σημερινά παιδιά (που δεν παύουν ν' αποτελούν, είτε μας αρέσει είτε δε μας αρέσει, το μέλλον του έθνους
μας) με τη συγκεκριμένα εξωτερική εμφάνιση και με την πολλαπλά αποδεδειγμένη άγνοια του ιστορικού γεγονότος που υποτίθεται πως τιμούν, υποχρεούμενα σε στρατιωτικοφανείς παρελάσεις, γελοιοποιούν κι ευτελίζουν αυτό ακριβώς που θέλουμε τιμητικά να θυμηθούμε!».
Φύλλο 23/12/05: «Η σχέση της Σύρας με τη λογοτεχνία δεν υπήρξε ούτε ποσοτικά ούτε ποιοτικά εκείνη που θα περίμενε ο σημερινός θαμπωμένος από το κάλλος της γοητευτικότερης πόλης επισκέπτης της ή ο τωρινός πλήρως ενήμερος του
προνομίου της διαρκούς και καθημερινής απολαύσεως του κάλλους αυτού κάτοικός της. Η μαζική ανακάλυψη της συριανής, και ειδικότερα της ερμουπολίτικης, ομορφιάς ήλθε αργά. Κι αντίθετα απ' ό,τι συνήθως συμβαίνει, η λογοτεχνία εν γένει δεν υπήρξε ο σκαπανέας κι ο προπομπός της επίγνωσης και της δίωσης της αισθητικής της ιδιαιτερότητας. Είτε γιατί η αμεσότητα της προσωπικής συμμετοχής των συριανογράφων λογοτεχνών, έστω ως απλών κομπάρσων, στην προνομιακή κοινωνική και πολιτισμική ταυτότητα του νησιού τους στερούσε την αναγκαία για την ευρύτερη αποτίμηση και ταξινόμηση της μακροσκοπική ευχέρεια, είτε γιατί τόσο η λαμπρή ακμή όσο και η τραγική αλλά ηρωική παρακμή του κατά κανόνα στρεβλώθηκαν ή υποτιμήθηκαν από ρομαντικούς στραβισμούς, ηθογραφικές εμμονές, ιδεολογηματικές προκαταλήψεις, αβαθείς κι επιπόλαιες αποτυπώσεις».
15/1/06: «. . . . .»
Σε θυμόμαστε!
|