Πολύτροπον 2007

Η νεωτερικότητα υποτίθεται πως θα ήταν η περίοδος εκείνη της ανθρώπινης ιστορίας στην οποία οι φόβοι που στοίχειωναν την κοινωνική ζωή κατά το παρελθόν επρόκειτο να ξεπεραστούν οριστικά και τα ανθρώπινα όντα θα μπορούσαν να αναλάβουν τον έλεγχο της ζωής τους και να δαμάσουν τις ανεξέλεγκτες δυνάμεις του κοινωνικού και φυσικού κόσμου.
Κι όμως στην αυγή του 21ου αιώνα ζούμε, ξανά, σε μία κατάσταση ρευστού  φόβου. Είτε πρόκειται για τις φυσικές και περιβαλλοντικές καταστροφές είτε για τις τυφλές τρομοκρατικές επιθέσεις βρισκόμαστε σε κατάσταση διαρκούς άγχους αναφορικά με τους κινδύνους που δύνανται να ενσκήψουν απροειδοποίητα, ανά πάσα στιγμή. Φόβος είναι το όνομα που δίνουμε στην αβεβαιότητά μας μπροστά στους κινδύνους που χαρακτηρίζουν τη ρευστή μοντέρνα εποχή μας, στην άγνοιά μας σχετικά με τη φύση της απειλής και στην ανικανότητά μας να καθορίσουμε τον τρόπο αντιμετώπισής της.

«Το βιβλίο είναι ένα (πολύ προκαταρκτικό, ατελές) ευρετήριο των ρευστών μοντέρνων φόβων. Είναι επίσης μια απόπειρα (πολύ προκαταρκτική, πλουσιότερη σε ερωτήσεις παρά σε απαντήσεις) αναζήτησης των κοινών πηγών τους και των εμποδίων που υψώνονται στο δρόμο προς την ανακάλυψη των τελευταίων, μια προσπάθεια ακόμα εύρεσης των μέσων που θα τους καταστήσουν ανενεργούς ή αβλαβείς. Το βιβλίο αυτό, με άλλα λόγια, δεν είναι παρά μια πρόσκληση σε σκέψεις δράσης και σε στοχαστικές δράσεις - όχι ένα βιβλίο συνταγών. Ο μόνος του σκοπός είναι να μας επιστήσει την προσοχή στο μέγεθος του καθήκοντος που είναι βέβαιο ότι θα αντιμετωπίσουμε (εν γνώσει μας ή όχι, ηθελημένα ή όχι) στο μεγαλύτερο μέρος του τρέχοντος αιώνα, ώστε η ανθρωπότητα να μπορέσει να διασχίσει τον τελευταίο και να βγει στο τέλος του νιώθοντας πιο ασφαλής και πιο σίγουρη για τον εαυτό της από όσο ένιωθε στην αρχή του» [Ρευστός Φόβος,  σελ.35].

Το έργο με το οποίο α σύγχρονος μεγάλος στοχαστής παρεμβαίνει σε καταστάσεις τις οποίες βιώνει ο σύγχρονος άνθρωπος καταγράφοντας και περιγράφοντας ευφυώς τις αγωνίες όλων μας,  αφορά άμεσα ένα κοινό σκεπτόμενο και κατά πολύ ευρύτερο του ευνοήτου των κοινωνικών επιστημόνων , στοχαστών και μελετητών των αντικειμένων της φιλοσοφίας και της ψυχολογίας:  «Ο ερχόμενος αιώνας μπορεί κάλλιστα να είναι μια εποχή ολοκληρωτικής καταστροφής. Ή μπορεί να είναι μια εποχή διαπραγμάτευσης και γέννησης ενός νέου συμφώνου μεταξύ διανοουμένων και λαού, υπό την έννοια πια της ανθρωπότητας εν γένει. Ας ελπίσουμε ότι η επιλογή ανάμεσα σε αυτά τα δύο μέλλοντα παραμένει στα χέρια μας». [ό. π. σελ.236].