Ελευθερίου Μάνος

ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2007
ΣΕΛ.235

Ο Μάνος Ελευθερίου, όντας ευρύτατα γνωστός από την πολύ επιτυχημένη σαραντατριάχρονη πορεία του ως στιχουργός του ποιοτικού ελληνικού τραγουδιού (πρωτοεμφανίστηκε με στίχους του το 1964) και έχοντας, παράλληλα, μια σταθερή ποιητική θητεία (εξέδωσε 9 ποιητικά βιβλία από το 1962 μέχρι το 2003), φαίνεται να στράφηκε, το 2004, στην πεζογραφία με το πολύ καλό και, όπως αποδείχθηκε, καταξιωμένο στη συνείδηση κριτικών και κοινού μυθιστόρημα Ο καιρός των χρυσανθέμων (το βιβλίο τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2005 και έγινε θετικά δεκτό στις πολυάριθμες κριτικές που δημοσιεύτηκαν στον Τύπο). Ακολούθησε, πέρυσι, ένα ακόμη μυθιστόρημα, Η γυναίκα που πέθανε δύο φορές, που επίσης σημειώνει μεγάλη εκδοτική επιτυχία. Έγραψα ότι ο Ελευθερίου «φαίνεται να στράφηκε» στην πεζογραφία, επειδή η διελκυστίνδα ανάμεσα στον ποιητικό και τον πεζογραφικό λόγο και, ακριβέστερα, η ώσμωση των δύο λόγων τον απασχολούσε σταθερά και τον απασχολεί ακόμη. Αυτό φανερώνουν τα 14 κείμενα που συγκροτούν το νέο βιβλίο του, Η μελαγχολία της πατρίδας μετά τις ειδήσεις των οχτώ. Πρόκειται για αφηγηματικά κείμενα που μπορούν να χαρακτηριστούν διηγήματα, αν και για ορισμένα ο ειδολογικός αυτός προσδιορισμός ισχύει μάλλον καταχρηστικά, με κύριο γνώμονα τη μικρή έκτασή τους. Γραμμένα στο διάστημα 38 χρόνων, από το 1969 μέχρι το 2007, ορισμένα δημοσιευμένα σε περιοδικά κι εφημερίδες και άλλα ανέκδοτα, με άνιση έκταση (από μερικές έως δεκάδες σελίδες), ποικίλη θεματολογία και αισθητές διαφορές ύφους, τα 14 διηγήματα του Ελευθερίου τον συνδέουν με τις απαρχές της συγγραφικής πορείας του, καθώς οι δύο πρώτες συλλογές διηγημάτων του χρονολογούνται σχεδόν 40 χρόνια νωρίτερα ( Το διευθυντήριο, 1964 και Η σφαγή, 1965), αλλά και δείχνουν ότι τα μυθιστορήματά του ήταν καρπός μιας μακρόχρονης εκφραστικής προετοιμασίας.