Είναι μια μεγάλη απόφαση. Μια περιπέτεια με αβέβαιη έκβαση.
Είτε ξεκινάς από την αρχή, είτε αναλαμβάνεις τη συνέχιση μιας προσπάθειας, η ευθύνη της έκδοσης μιας τοπικής εφημερίδας κρύβει πολλές παγίδες. Είναι μεράκι, είναι πάθος απωθημένο. Όμως δεν είναι απλό, είναι σύνθετο εγχείρημα.
Πρώτα απ' όλα πρέπει να ξέρεις και να μπορείς να γράφεις. Και δεν είναι πολλοί εκείνοι που μπορούν. Οι περισσότεροι νομίζουν ότι ξέρουν και βέβαια όλοι ξέρουν να κρίνουν και να κατακρίνουν.
Δεν είναι ταλέντο, είναι μια κλίση. Και προ πάντων είναι γνώση. Άριστη γνώση της γλώσσας, της ακρίβειας του νοήματος της κάθε λέξης, αλλά και της ορθογραφίας. Γιατί μπορεί το Computer να έχει λεξικό και να διορθώνει τα λάθη, όμως είναι μηχανή που δεν ξέρει το νόημα της φράσης. Κι αν υπάρχει στο λεξικό η λανθασμένη λέξη, δεν στη διορθώνει. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα ενός χρονογραφήματος με τον τίτλο ΠΟΝΟΥ ΣΚΙΑ. Κατά λάθος δεν γράφτηκε το πρώτο γράμμα της πρώτης λέξης και το κείμενο δημοσιεύτηκε με τον τίτλο ΟΝΟΥ ΣΚΙΑ.
Όμως ας πούμε ότι υπάρχει η γνώση της γλώσσας και η δυνατότητα του γραψίματος. Ο επίδοξος εκδότης ενός τοπικού φύλλου θα πρέπει να βάλει βαθιά το χέρι στην τσέπη, γιατί τα έξοδα ξεκινούν από τη στιγμή που θα πάρει την απόφαση της έκδοσης. Θα πρέπει να βρει τους πρώτους συνεργάτες και το δημιουργικό γραφείο για το στήσιμο της εφημερίδας. Βέβαια το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στον ίδιο. Αυτός θα γράψει τα περισσότερα κείμενα, θα βρει φωτογραφίες, θα κάνει διορθώσεις κλπ. Την υπόλοιπη διαδικασία την ξέρετε και θα συμφωνείτε ότι μια λέξη την περιγράφει απόλυτα : «Άγχος», ή καλύτερα «Άλγος», που σημαίνει πόνος.
Ας πούμε ότι η εφημερίδα κυκλοφόρησε και κάποιοι σας πήραν και σας είπαν μπράβο. Μην είστε σίγουροι ότι θα έχετε καθολική αποδοχή, όσο κι αν προσέξατε, όσο κι αν προσπαθήσατε. Θα βρεθούν αυτοί που θα διαστρεβλώσουν τα γραφόμενά σας και θα σας στενοχωρήσουν. Τα κείμενα και ιδίως τα σχόλια που θίγουν τα κακώς κείμενα, έχουν κάποιους παραλήπτες, συνήθως πρόσωπα που έχουν εξουσία πολιτική ή οικονομική. Εδώ λοιπόν μπαίνει το δίλημμα και η μεγάλη πρόκληση. Θα αδιαφορήσεις για τις συνέπειες και θα γίνεις Δον Κιχώτης, ή θα συμβιβαστείς; Συνήθως συμβιβάζεσαι κρατώντας κάποια προσχήματα, αλλά κατά βάθος θυσιάζεις ένα κομμάτι της ψυχής σου.
Η συγκέντρωση και η επιλογή της ύλης είναι ένα πρόβλημα που έχει σχέση με την περιοδικότητα της έκδοσης. Εάν η έκδοση είναι συχνή (ημερήσια ή εβδομαδιαία), κάνεις αγώνα για να βρεις τα θέματα. Εάν ξεπερνάει το μήνα, τα βρίσκεις πιο εύκολα, αλλά χάνεις την επικαιρότητα. Σε κάθε περίπτωση θέλει μεγάλη προσοχή, ψάξιμο αι συνεχή εγρήγορση.
Και τώρα ας έρθομε στα δικά μας, στον Κυκλαδικό Τύπο.
Όλα όσα αναφέρθηκαν αφορούν και τις δικές μας εφημερίδες και περιοδικά, είτε αυτά εκδίδονται από άτομα, είτε από Συλλόγους. Η διαφορά με άλλου είδους έντυπα, όπως επαγγελματικά, συνδικαλιστικά κλπ., είναι ότι πέρα από τις όποιες δυσκολίες έκδοσης, το έντυπο του κάθε νησιού πρέπει να μεταφέρει στους αναγνώστες του και ειδικά στους απόδημους συμπατριώτες, την αύρα του νησιού του μέσα από κείμενα, διηγήσεις, φωτογραφίες, μαζί με τα νέα τα κοινωνικά, τα δημοτικά, τα αναπτυξιακά. Αυτό απαιτεί εκτός των άλλων και μια βαθιά γνώση της νοοτροπίας και της συμπεριφοράς των κατοίκων του νησιού. Να ενημερώνεις χωρίς να υπερβάλεις, να συγκινείς χωρίς να προσβάλεις, να κάνεις χιούμορ χωρίς να θίγεις.
Αυτή είναι η τέχνη του Κυκλαδίτη δημοσιογράφου, αυτού του ανώνυμου, του άγνωστου, του ερασιτέχνη, που με επαγγελματική ευσυνειδησία καταγίνεται με ένα έργο δύσκολο και απαιτητικό.
Το άλγος είναι απαραίτητο συστατικό αυτής της προσπάθειας. Όμως το αποτέλεσμα δικαιώνει τον κόπο και τον πόνο και λειτουργεί σαν αναλγητικό.
Όταν η εφημερίδα του νησιού φθάσει στον απόδημο συμπατριώτη, του προσφέρει μια ψυχική ευφορία, τον μεταφέρει στα δικά του γνώριμα ακρογιάλια και του παρέχει μια προσωρινή έστω ανακούφιση από τα προβλήματα της καθημερινότητας.
Αυτό το εφημεριδάκι με τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες και τα ψιλά γράμματα τον συγκινεί και τον γεμίζει περηφάνια. Είναι η φωνή της δικής του μικρής πατρίδας.
*Από εισήγηση στην συνάντηση της ΕΚΥΤ (Ερμούπολη,9/6/07) |