Τα περιστατικά έχουν αρχίσει εδώ και καιρό και γίνονται ολοένα και πιο συχνά. Μοιάζει μοιραίο· το κάθε φορά καινούργιο θα παραμερίσει και τελικά θα «καταργήσει» το παλιό. Όσο και να μας ξενίζει, πρέπει να παραδεχτούμε ότι αυτή η κατ' εξοχήν αοριστολογικού ορισμού λέξη «πρόοδος» αρκετές φορές αποδεικνύεται ένας «Κρόνος» που -μέσα στην ανταγωνιστική του προσπάθεια- όχι μόνο τρώει τα παιδιά του, αλλά τρώει γενικά και χωρίς διάκριση όλους τους «εξ αίματος» προγόνους του. Αλλά πρόοδος δεν είναι ένα γκρέιντερ που εξαφανίζει, ισοπεδώνοντας ό,τι παλιό, σε χρήση και μακραίωνο κύρος, Προκειμένου στη θέση του να ανεγερθεί το καινούργιο. ΄Ετσι συμβαίνει, θα μου πείτε, είναι αναπότρεπτο να συμβαίνει, χωρίς όμως να σημαίνει ότι πάντοτε καλώς κάνει και συμβαίνει έτσι. Το τι πρόσφερε ο Γουτεμβέργιος στην ανθρωπότητα δεν έχει ανάγκη υπενθύμισης. Ίσως όσα και η ανακάλυψη της φωτιάς και της ρόδας. Μπορεί ο Δαρβίνος να εξακολουθεί να έχει «εχθρούς», ο Γουτεμβέργιος όμως ποτέ και κανέναν. Αντίθετα, όταν νωρίτερα απ' τα μισά του περασμένου αιώνα έκανε την εμφάνισή της η ηλεκτρονική, μεταγουτεμβέργεια τηλεοπτική επανάσταση, πολλοί ήταν εκείνοι που προφήτεψαν «επιτάφιους» αναφερόμενοι στον έντυπο λόγο. Δυστυχώς σήμερα επαληθεύονται. Η έντυπη μορφή πληροφόρησης αργοπεθαίνει. Την αφορμή σήμερα μου την έδωσε η αιφνίδια διακοπή της έκδοσης της 15μερης εφημερίδας της Σύρου με τον τίτλο ΄Αποψη, 11χρονο έργο άοκνης προσπάθειας του Απόστολου Χατζηπαρασκευαΐδη και της Αναστασίας Λυγνού. Έντυπο με ολόφρεσκο κασέ, δημοκρατικό, μαχητικό αλλά με ανοιχτές τις σελίδες του σε αντίγνωμες θέσεις. Έντυπο, δηλαδή, πολιτικό και πολιτιστικό, με προεξέχουσες τις περιβαλλοντικές θέσεις που τόση ανάγκη τις έχουν οι Κυκλάδες. Προσωπικά, υπήρξα φανατικός αναγνώστης των υψηλής ποιότητας, φιλελεύθερων άρθρων του σπουδαίου, αείμνηστου Μάρκου Φρέρη. Και ξαφνικά, στις 12 του Γενάρη (φύλλο 184), η Άποψη ανέστειλε την έντυπη μορφή της, ενώ θα συνεχίζει μέσω του διαδικτύου και της ιστοσελίδας της. Η ασαφής αλλά υπονοούμενη δικαιολογία δεν στερείται εύλογης αλλά και γενικότερης σημασίας: «Η απόφαση αυτή -γράφεται στο τελευταίο της φύλλο- είναι συνέπεια της αλλαγής των συνθηκών εκδόσεως με την εισαγωγή της ηλεκτρονικής πληροφόρησης και τη μεταβολή των όρων λειτουργίας των τοπικών μέσων».
Η σειρά μιας άλλης τάξεως ανατροπών ανακύπτει αυτομάτως ως συνέπεια της βαθμιαίας διακοπής της έντυπης μορφής ενημέρωσης και της «μεταμόρφωσής της» σε ηλεκτρονική. Ο μέχρι τώρα αναγνώστης της εφημερίδας ή του περιοδικού από χαρτί, τη μόνη ικανότητα που χρειαζόταν για να χρησιμοποιήσει το τυπωμένο χαρτί ήταν... το ξεφύλλισμα. Όλοι οι χώροι ήταν πρόσφοροι για να διαβάσει· το καφενείο, το λεωφορείο, το παγκάκι, το τρένο, η κρεβατοκάμαρα, ακόμα και το W.C. Η μεταφορά της εφημερίδας στις ιστοσελίδες με κάνει να φανταστώ ότι η παραγγελία του σκέτου «ελληνικού» στο καφενείο θα συνοδεύεται και από ένα laptop. Αλλά στα υβριδιακά internet cafe όλοι oι κατά παράταξη αμίλητοι θαμώνες, μπρος στις οθόνες των Ρ.C., είναι κάτω των 25-30 ετών. Το άλλο, όμως, το πλήθος των μεσηλίκων και πέρα ούτε έχουν, ούτε προτίθενται να αποκτήσουν Ρ.C. ΄Εχουν αποδεχτεί ότι αυτή η δύσχρηστη τεχνολογία είναι για τα παιδιά τους. Τα Nintendo ή τα επιτεύγματα της Αpple, π.χ. τα i-phone και οι λαβύρινθοι του internet, θα είναι απρόσφορα για τις «ώριμες» ηλικίες. Δεν είναι αντίλογος η εξαίρεση αυτών που η μισθωτή υπηρεσιακή ανάγκη τους υποχρεώνει να «συλλαβίζουν» τα στοιχειώδη μπρος στις ηλεκτρονικές οθόνες.
Κάθε φορά που η έντυπη πληροφόρηση παύει τη σχέση της με το χαρτί είναι ένας θάνατος. Είναι ένας βίαιος απογαλακτισμός από μια μακραίωνη συνήθεια, ζεστή, φιλική και γιατί όχι ποιητική του ανθρώπου με τα φρέσκο χαρτί και το μελάνι. Ναι, τόπο στα ηλεκτρονικά «νιάτα», αλλά τι θα γίνει μέχρι να «φύγουν» σι παλαιότεροι;

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΡΙΤΟΣ
(Αναδημοσίευση από το περιοδικό ΑΝΤΙ,τ.888,9/2/07)