Η Άγρια Δύση σε τηλεοπτική σκηνοθεσία
Η αγία σκουριά που μας γεννά, μας τρέφει, τρέφεται από μας και μας
σκοτώνει. Νίκος Καββαδίας
Το άγριο φονικό που έγινε πριν λίγες ημέρες σε μια άγνωστη στην
πλειοψηφία των Ελλήνων κωμόπολη ανάδειξε για άλλη μια φορά πλήθος
ζητημάτων, τα οποία η υπόλοιπη κοινωνία, ως κοινωνία ευπρεπών μικροαστών
φροντίζει να κρύβει, όπως κάθε υποκριτής που σέβεται τον εαυτό του
κρύβει τα σκουπίδια κάτω από το, αγορασμένο με άτοκες δόσεις, πανάκριβο
χαλί του σαλονιού του.
O μύθος που καλλιεργήθηκε τα μεταπολεμικά χρόνια για μια κοινωνία, η
οποία είναι «προοδευτική», «ανοιχτόμυαλη», «φιλοπρόοδη» κλπ. αποδομείται
καθημερινά μέσα από την μικρή οθόνη, που λειτουργεί ως μεγεθυντικός
φακός.
Κτηνοτρόφοι εναντίον κυνηγών. Η ιστορία θυμίζει Άγρια Δύση στην αυγή
του 21ου αιώνα. Το ιερό δικαίωμα στην ιδιοκτησία της γης. Η ομερτά των
ιδιοκτητών και το απόλυτο δικαίωμα στη ζωή και τον θάνατο για ένα
κομμάτι γης. O καλός, ο κακός και ο άσχημος στην εκδοχή της
Αιτωλοακαρνανίας. Και το πανελλήνιο για άλλη μια φορά έκπληκτο και ο
ουρανός να βρέχει ανθρώπους. Για άλλη μια φορά όλοι έπεσαν από τα
σύννεφα με την πράξη του γείτονα, του διπλανού, του συγχωριανού.
Και τα ΜΜΕ; Αυτά πάλι θυμίζουν εκείνα τα γκρο πλαν από σκηνές
γουέστερν ταινίας, όπου τα όρνια υπερίπτανται πάνω από τη σκηνή του
φονικού, έτοιμα να κατασπαράξουν τα κουφάρια. Αγράμματοι δημοσιογράφοι,
δίχως αιδώ, δίχως σεβασμό μπροστά στην απώλεια του θανάτου, δίχως τον
παραμικρό δισταγμό, όρμησαν ακόμη και στις κρεβατοκάμαρες των θυμάτων
και των θυτών. Έφτασαν μάλιστα στο σημείο να ξεκατινιάζονται μέσα από
παράλληλους αυτιστικούς διάλογους κατηγορώντας αλλήλους για τυμβωρυχία
και εξευτελισμό της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας. Φευ! Η πολιτεία
αρκέστηκε μόνο στην εξιχνίαση του εγκλήματος. Καμία άλλη παρέμβαση ούτε
από το καθ' ύλη αρμόδιο Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο, δίχως καμία παρέμβαση
εκ μέρους των κομμάτων, δίχως την παραμικρή νύξη των κατά τα άλλα
λαλίστατων διανοουμένων.
Oι υπόλοιποι απλά συνεχίσαμε τη ζωή μας, βυθιζόμενοι ολοένα και πιο
πολύ σε μια καθημερινότητα που θυμίζει κινούμενη άμμο. Σίγουρα κάτι άλλο
θα τραβήξει την προσοχή μας. Κάτι πιο ευχάριστο. Όπως, για παράδειγμα,
οι ερωτικές επιδόσεις των κακόμοιρων αυτών παιδιών που διαγκωνίζονται σε
διάφορα τηλεπαιχνίδια αναζητώντας μια θέση στον εφήμερο κόσμο της
μαρκίζας των νυχτερινών μαγαζιών. Μέχρι, φυσικά, το επόμενο έγκλημα,
όταν θα ξανασκοτινιάσουν οι ουρανοί και αρχίσει και πάλι να βρέχει
ανθρώπους.
|
Πολιτικώς ορθό ανορθόδοξο
Εδώ και αρκετά χρόνια μας καταδυναστεύει η δικτατορία του «πολιτικώς
ορθού». Αδυνατώ να την κατανοήσω αυτή την αμερικανόφερτη μόδα, η οποία
επιβάλλει ένα εξαιρετικά καταπιεστικό τρόπο συμπεριφοράς, προκειμένου να
μην θιγούν τάχα τα δικαιώματα του άλλου. Η εν λόγω μόδα όμως δεν
λαμβάνει καν τα δικά μου δικαιώματα όπως π.χ. ο τρόπος με τον οποίο
πρέπει να σκέφτομαι, να οριοθετώ ή να σηματοδοτώ την σχέση μου με τα
πράγματα ή τον Άλλον.
Το «πολιτικώς ορθό» προφανώς «βολεύει» μια συγκεκριμένη κάστα να
αναπαράγει μέσω ενός συστήματος ιδεών και όρων ένα ξεκάθαρο μοντέλο
σχέσεων, όπου το αρχικώς ζητούμενο, η ανεκτικότητα, ισχύει για όλους
τους άλλους πλην του πεφωτισμένου ιερατείου, το οποίο και αναλαμβάνει το
ρόλο του θεματοφύλακα της «νέας ηθικής». Ευχαριστώ δεν θα πάρω!
|
Η νέα Σπιναλόγκα
Κατά 25% αυξήθηκαν τα κρούσματα του AIDS τα τελευταία χρόνια. Σε μια
χώρα που θέλει να λέγεται πολιτισμένη οι επίσημοι φορείς επιδεικνύουν
μια ασύγνωση ανικανότητα να διαχειριστούν ένα από τα μεγαλύτερα
προβλήματα που μας κληροδότησε ο 20ος αιώνας. Γραφειοκρατικές δυστοκίες,
κομματικοί διορισμοί, αλληλοσπαραγμός ανευθυνουπεύθυνων και μια σχεδόν
«παγερή» αντιμετώπιση του προβλήματος από την μεριά του Τύπου που βλέπει
ότι το θέμα δεν «πουλάει».
Στο μεταξύ ψυχές ανθρώπινες υποφέρουν, μια κοινωνία ολόκληρη
αποστρέφει το βλέμμα και οι ασθενείς ως οι νέοι «λεπροί» κρύβονται για
να μην χαλάσουν την ειδυλλιακή εικόνα μιας κοινωνίας με σήμα κατατεθέν
την φαρδιά λεκάνη των μελών της. Μοναδική υπενθύμιση της τραγωδίας που
εκτυλίσσεται καθημερινά δίπλα μας ο ετήσιος εορτασμός της ημέρας κατά
του AIDS. Μέχρι του χρόνου πάλι δεν θα γίνει τίποτα, παρά μόνο
διακηρύξεις και λόγια.
|
Αναμνήσεις
Όλο εκείνο το καλοκαίρι κι ώσπου να κρυώσει ο καιρός, είχαμε βρει
έναν περίεργο τρόπο να ακούμε παρέες παρέες μουσική στο ύπαιθρο. Από τις
περσινές Πωλήσεις είχαν αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους τα πρώτα
γουόκμαν και ήδη κυκλοφορούσαν έξι στο Χέιλσαμ. Η τρέλα που επικρατούσε
ήταν να κάθονται πέντε έξι παιδιά στο γρασίδι γύρω από ένα μόνο γουόκμαν
και να δίνουν διαδοχικά ο ένας στον άλλον τα ακουστικά. Ξέρω ότι ίσως
ακούγεται πολύ ανόητος τρόπος να ακούσει κανείς μουσική, αλλά
δημιούργησε ένα πραγματικό ευχάριστο συναίσθημα. Άκουγες για είκοσι
περίπου δευτερόλεπτα, μετά έβγαζες τα ακουστικά και τα προωθούσες στον
επόμενο. Ύστερα από λίγη ώρα, εφόσον βέβαια έπαιζε διαρκώς η ίδια
κασέτα, ήταν απίστευτο το πόσο είχες την εντύπωση ότι την είχες ακούσει
όλη μόνος σου. Όπως σας είπα, η τρέλα αυτή ήταν το σήμα κατατεθέν
εκείνου του καλοκαιριού και στα μεσημβρινά διαλείμματα έβλεπες εδώ κι
εκεί πηγαδάκια μαθητών ξαπλωμένων στο γρασίδι γύρω από τα γουόκμαν. Oι
επιμελητές ανησυχούσαν μήπως έτσι μεταδίδονται πιο εύκολα οι ωτίτιδες,
αλλά δεν μας το απαγόρευσαν. Είναι αδύνατο να σκεφτώ εκείνο το τελευταίο
καλοκαίρι δίχως να θυμηθώ τα μεσημέρια γύρω από τα γουόκμαν.
Καζούο Ισιγκούρο. Μη μ' αφήσεις ποτέ. Εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 2005
|