Το αποτέλεσμα των νομαρχιακών και δημοτικών εκλογών αποκάλυψε τη γενικότερη αδυναμία τόσο της ΝΔ όσο και του ΠΑΣΟΚ να πάρουν θετική ψήφο και πολύ περισσότερο να δημιουργήσουν μαζικό ρεύμα υπέρ της πολιτικής τους. Η τάση μείωσης των ψηφοφόρων τους, η έστω μικρή φθορά της κυβέρνησης, την οποία όμως δεν μπορεί να καρπωθεί μαζικά το ΠΑΣΟΚ είναι τα πρώτα σημάδια μιας δίδυμης αδυναμίας, που έρχεται όλο και πιο κοντά.
   Η ΝΔ παρουσιάζει μια μικρή αλλά χαρακτηριστική φθορά: καθήλωση σε εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά στην υπερνομαρχία Αθηνών - Πειραιώς, σημαντικές απώλειες σε Θεσσαλονίκη και Πειραιά κ.λπ. Αυτό δεν μπορεί να συγκαλυφθεί από την κάλπικη εικόνα του αντιδημοκρατικού 42%.
   Η φθορά αυτή είναι αποτέλεσμα της αντιλαϊκής πολιτικής της κυβέρνησης, η οποία όμως είναι χαρακτηριστικά αναντίστοιχη του μεγάλου
βάθους της κυβερνητικής επίθεσης στα εργατικά και δημοκρατικά δικαιώματα και των αντιδράσεων των εργαζομένων. Το ΠΑΣΟΚ κερδίζει «ψίχουλα» από την κοινωνική δυσαρέσκεια χωρίς να δημιουργεί κανένα ρεύμα υπέρ του, λόγω της χάρτινης αντιπολίτευσης και της ουσιαστικής συναίνεσης στην
εφαρμοζόμενη πολιτική.
   Είναι δε η πρώτη εκλογική αναμέτρηση, εδώ και πολλά χρόνια, με κυβέρνηση Ν.Δ. και με ένα ΠΑΣΟΚ που προσπάθησε μετά την ήττα του να δείξει νέο πρόσωπο. Κι αυτά ενώ θα προετοιμάζεται το πολιτικό κλίμα για τις επόμενες εθνικές εκλογές...
   Μπροστά σ' αυτή την κατάσταση τα δύο κόμματα επιχείρησαν για μια
ακόμη φορά να μετατρέψουν τις αυτοδιοικητικές εκλογές σε πεδίο
ανταγωνισμού και καταμέτρησης των κομματικών τους επιρροών, καθώς και σε
παιχνίδι εντυπώσεων ζωγραφίζοντας τον πολιτικό χάρτη με μπλε και πράσινα
χρώματα.
   Οι μάχες εντυπώσεων του δικομματισμού για το χρώμα του χάρτη
αποτελούν πρόκληση της νοημοσύνης των εργαζομένων, σε συνδυασμό με την
αναγγελία από τον πρωθυπουργό Κ. Καραμανλή της συνέχισης και επέκτασης
της αντεργατικής επίθεσης των αντι-μεταρρυθμίσεων. Την ίδια ώρα ο Γ.
Παπανδρέου εγκαλεί την κυβέρνηση ότι δεν κάνει μεταρρυθμίσεις...

Δυσαρέσκεια
   Την εργατική δυσαρέσκεια δεν κατάφερε να εκφράσει ούτε η αριστερά,
ένα φαινόμενο που τείνει να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά. ΚΚΕ και ΣΥΝ
διατήρησαν τις δυνάμεις και σε ορισμένες περιπτώσεις αύξησαν τις ψήφους
τους (στο δήμο Αθηναίων ο ΣΥΝ, στην υπερνομαρχία για το ΚΚΕ).
   Η κοινωνική δυσαρέσκεια καταγράφηκε και στο αυξημένο, σε αρκετές
περιπτώσεις, ποσοστό της αποχής και κυρίως των λευκών - άκυρων
ψηφοδελτίων, που χρειάζεται να μελετηθεί καλύτερα. Παρά την προσπάθεια
να στραφούν αυτά τα φαινόμενα προς την πολιτική απάθεια κατ' αναλογία
του «αμερικανικού μοντέλου» (που διευκολύνει τελικά το πέρασμα της
συντηρητικής πολιτικής), υπάρχουν τάσεις που μπορούν και πρέπει να
μετατραπούν σε αγωνιστική και πολιτική στάση.
   Σε τοπικό επίπεδο, ο δικομματισμός βγήκε ενισχυμένος-όπως και σε
πανελλαδικό επίπεδο-, συγκεντρώνοντας περίπου το 90% των ψήφων. Το
εκλογικό παράδοξο τόσο σε επίπεδο νομού όσο και στη Σύρο επαναλήφθηκε
για άλλη μια φορά στις πρόσφατες εκλογές. Μεγάλο ποσοστό ψηφοφόρων του
κυβερνώντος κόμματος υπερψήφισε υποψηφίους υποστηριζόμενους από το
ΠΑΣΟΚ, γεγονός που δηλώνει ότι έχει διαμορφωθεί στο πέρασμα του χρόνου
ένα πλειοψηφικό τοπικό μπλοκ εξουσίας, το οποίο τείνει να λάβει τα
χαρακτηριστικά καθεστωτισμού(δήμος Ερμούπολης).

Μεταγραφές
   Κατά μία άλλη εκδοχή το «σύστημα ΠΑΣΟΚ» που διαμορφώθηκε σε τοπικό
επίπεδο τις δεκαετίες που πέρασαν, ενισχυόμενο από μεταγραφές στελεχών
της ΝΔ, και ελλείψει αντίπαλου δέους αυτοπροτείνεται ως η πιο πειστική
επιλογή, ανεξαρτήτως του (ελλειμματικού) παραχθέντος έργου και της
ανεπαρκούς διαχείρισης των κοινών υποθέσεων. Η διεύρυνση της επιρροής
στελεχών του ΠΑΣΟΚ, τα οποία ωστόσο αποκρύπτουν το κομματικό παρελθόν
τους, σε συνάρτηση με τα εσωκομματικά προβλήματα της ΝΔ και την για
ιστορικούς λόγους χαμηλή επιρροή της αριστεράς , τους έδωσαν το
προβάδισμα και σε αυτές τις εκλογές.
   Θετική ωστόσο είναι η ενισχυμένη εκπροσώπηση της αριστεράς
(Νομαρχιακή Αγωνιστική Συνεργασία-ΣυνΚυκλαδική Πρωτοβουλία)στο
νομαρχιακό συμβούλιο. Επίσης το μεγάλο ποσοστό λευκών και άκυρων
ψηφοδελτίων εκφράζουν σε ένα βαθμό τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων απέναντι
στο υφιστάμενο πολιτικό-αυτοδιοικητικό σκηνικό.
   Κλείνοντας, εκτιμούμε ότι παρά την καταθλιπτική ηγεμονία ΠΑΣΟΚ και
ΝΔ, υφίστανται οι συνθήκες δημιουργίας ρηγμάτων και ενίσχυσης του
αγωνιστικού ρεύματος, έτσι ώστε να τεθούν οι προυποθέσεις απελευθέρωσης
από το δικομματικό δόκανο.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΧΑΤΖΗΠΑΡΑΣΚΕΥΑΪΔΗΣ
xatzipa1@otenet.gr