O Τζον Μακμπέθ, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ, μιλώντας
πριν μερικά χρόνια για το θεσμό της αξιολόγησης τόνιζε: «η εκπαίδευση
είναι μια λέξη που σχετίζεται με τη γνώση αλλά ταυτόχρονα και με την
παιδεία των συναισθημάτων, των συμπεριφορών, των κινήτρων γιατί αυτές
είναι οι κινητήριες δυνάμεις της γνώσης και της αντίληψης». Υποστήριζε
επίσης ότι: « Oι αξίες που όλοι μοιραζόμαστε -και εννοούσε όλα τα
εκπαιδευτικά συστήματα της Ευρώπης- και που βρίσκονται στην καρδιά της
εκπαίδευσης είναι η πίστη ότι όλα τα παιδιά μπορούν να μάθουν, όλοι οι
δάσκαλοι πρέπει να μάθουν πώς να μαθαίνουν μέσα στις σχολικές αίθουσες
και όλα τα σχολεία πρέπει να λειτουργούν συλλογικά με τη συμμετοχή όλων
των συντελεστών τους». Θυμήθηκε επίσης έναν μαθητή που αναφερόμενος στο
σχολείο του, είπε ότι έχει δυο πρόσωπα: αυτό που βλέπουν οι επισκέπτες
και αυτό που βλέπει ο ίδιος.
   Όλα τα παραπάνω νομίζω ότι συμπυκνώνουν με πολύ απλό τρόπο αυτά που
όλοι ονειρευόμαστε και περιμένουμε από το σχολείο και που ίσως φαίνονται
ιδανικά αλλά ποιος μπορεί να αφαιρέσει κάτι από τις αξίες ή τους στόχους
που πρέπει να έχει η εκπαίδευση και συγχρόνως να εγγυηθεί ότι «ε, δεν
ήταν δα και τόσο σημαντικό»;
   Κι όμως χρόνια τώρα, παλεύουμε να καταδείξουμε τα αυτονόητα και
σημαντικά. Μας τα υπόσχονται βέβαια με κάθε αλλαγή ή εκπαιδευτική
μεταρρύθμιση ή προγραμματικές δηλώσεις οι οποίες πάντα σχεδόν
συνοδεύονται από αοριστία και κάποτε κάποτε από θελημένη σύγχιση.
   Αυτή η ίδια ασάφεια χαρακτηρίζει  και τις αλλαγές που το σημερινό
Υπουργείο Παιδείας μεθοδεύει με στόχο όπως διατείνεται την ποιότητα στην
εκπαίδευση. Ακούω πολύ συχνά να λέγεται ότι οι κυβερνητικές εξαγγελίες
χαρακτηρίζονται από μεγάλη προχειρότητα ως προς το σχεδιασμό μιας
εκπαιδευτικής πολιτικής. Δε συμφωνώ με τη διατύπωση αυτή. Γιατί στην
περίπτωση αυτή απλώς τους κατηγορούμε για ανικανότητα. Αντίθετα πιστεύω
ότι επειδή μία χάραξη εκπαιδευτικής πολιτικής και ενός αποτελεσματικού
εκπαιδευτικού συστήματος απαιτούν πολυετείς διεργασίες, εμβάθυνση στους
στόχους και τις αξίες, αντιστοιχία με τις ανάγκες και τις προσδοκίες της
κοινωνίας, τους εξυπηρετεί καλύτερα η αοριστία γιατί διαφορετικά θα
έπρεπε να αναλάβουν και συγκεκριμένη δέσμευση υλοποίησης.
   Πριν από δύο χρόνια περίπου το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε αλλαγές
στο εξεταστικό σύστημα για την πρόσβαση στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Κατήργησε τις πανελλαδικές εξετάσεις στη Β' τάξη του Ενιαίου Λυκείου και
από πέρσι μείωσε σε 6 από 9 τα μαθήματα των πανελλαδικών της Γ' τάξης.
Ανακοίνωσε επίσης την κατάργηση των ΤΕΕ και την ίδρυση των
Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑ.Λ.) και Επαγγελματικών Σχολών (ΕΠΑ.Σ.) από
φέτος, μιας και πέρσι δεν είχε προετοιμαστεί «εγκαίρως». Τα Ενιαία
Λύκεια μετονομάστηκαν και πάλι σε Γενικά Λύκεια.
   Για τα ΕΠΑ.Λ. γνωρίζουμε ουσιαστικά μόνο ό,τι αφορά την Α' τάξη
δηλαδή τους Κύκλους μαθημάτων και το ωρολόγιο πρόγραμμα. Για τη Β' και
Γ' τάξη γνωρίζουμε μόνο τους τομείς, τις ειδικότητες και τις
αντιστοιχίες τους. Δε γνωρίζουμε τα μαθήματα, δε γνωρίζουμε πως οι
μαθητές αυτοί θα παίρνουν και Πτυχίο και Απολυτήριο, δε γνωρίζουμε με
ποιες εξετάσεις θα εισάγονται στα Πανεπιστήμια και ΤΕΙ. Μόνο αόριστες
διατυπώσεις περί αναβάθμισης της επαγγελματικής εκπαίδευσης. Γιατί
πραγματικά είναι αόριστη η διατύπωση «...οι απόφοιτοι, για την εισαγωγή
στα ΑΕΙ, εξετάζονται σε γενικά και επαγγελματικά μαθήματα σε ίσο αριθμό
με τα εξεταζόμενα για τους αποφοίτους του Γεν. Λυκείου. Τα μαθήματα
γενικής παιδείας εξετάζονται σε κοινά θέματα με τους αποφοίτους του Γεν.
Λυκείου».
   Ποια θα είναι τα μαθήματα αυτά; Θα είναι 2 γεν. παιδείας και 4
ειδικότητας όπως ισχύει σήμερα για τις κατευθύνσεις των ΓΕ.Λ όπου έχουμε
2 γενικής παιδείας και 4 κατεύθυνσης; Σε ποια ΑΕΙ θα οδηγούν; Θα
καταργηθεί η τεχνολογική κατεύθυνση στα ΓΕ.Λ.; Γιατί κάποιος που θέλει
να σπουδάσει Εφαρμοσμένες Τέχνες θα μπορεί να το επιδιώξει μόνο από το
ΓΕ.Λ. αφού διαφορετικά δε θα έχει πρόσβαση σε ΤΕΙ; Τι έχει αλλάξει στα
επαγγελματικά δικαιώματα ή ποιες νέες επαγγελματικές άδειες δρομολογεί η
Κυβέρνηση για την κατοχύρωση των Πτυχίων των ΕΠΑ.Λ. και ΕΠΑ.Σ; Με ποιο
συγκεκριμένο τρόπο το ΕΠΑ.Λ. θα «παρέχει επαγγελματική εκπαίδευση με
εύρος, η οποία δεν απαξιώνεται με τον χρόνο»; Πως οι πτυχιούχοι των
ΕΠΑ.Σ. θα «εντάσσονται άμεσα στην αγορά εργασίας ως ειδικευμένοι
τεχνίτες» και ποια επιπλέον εξειδίκευση θα τους προσφέρουν τα ΙΕΚ;
   Και αυτές είναι μερικές μόνο από τις απορίες που δημιουργούνται και
σε μας αλλά κυρίως στους μαθητές και γονείς. Βέβαια οφείλω να πω ότι με
την υπ' αρ. 80033/Γ2/4-8-2006 Υ. Α. και μέσα σε 21 σελίδες, καθορίζονται
το σχολικό και διδακτικό έτος, οι διακοπές και αργίες, τα υπηρεσιακά
βιβλία και έντυπα, οι εγγραφές - μετεγγραφές - φοίτηση μαθητών, διαγωγή
και τιμητικές διακρίσεις μαθητών των ΕΠΑ.Λ. Αυτά είναι τα σπουδαία!!
   Έτσι λοιπόν, χρόνο με το χρόνο θα μαθαίνουμε σε ποιο στόχο, σε ποιες
αξίες, ποιες ανάγκες και σε ποιες προσδοκίες θα ανταποκρίνεται ο νέος
αυτός τύπος σχολείου. Και αυτό σημαίνει χάραξη εκπαιδευτικής πολιτικής!!
Εκτός βέβαια αν αυτό σημαίνει ότι μόνο με αυτόν τον τρόπο ένα σύγχρονο
εκπαιδευτικό σύστημα έχει την αναγκαία ευελιξία και προσαρμοστικότητα.
Όταν δηλ. το στήνουμε σταδιακά -για να προλαβαίνουμε τις εξελίξεις- με
κομμάτια ενός παζλ που δεν δοκιμάσαμε να συνθέσουμε έστω μία φορά.
   Σε όλες τις τάξεις του Δημοτικού σχολείου, στα Γυμνάσια και τα ΕΠΑ.Λ.
έχουμε φέτος νέα βιβλία. Αλλά έχουμε τους ίδιους εκπαιδευτικούς. Πόσο
έτοιμοι είναι να εφαρμόσουν αυτά τα νέα διδακτικά πακέτα -όπως
ονομάζονται- με τη νέα μεθοδολογική προσέγγιση, τη νέα φιλοσοφία ή τη
διαθεματικότητα  του περιεχομένου τους; Κι αν κάποιος δεν τα καταφέρει -
αφού δεν επιμορφώθηκε σωστά, έγκαιρα και σε βάθος; Θα είναι κακός
δάσκαλος. Σ' αυτόν θα καταλογιστούν όλες οι ευθύνες. Με αποδέκτες της
αποτυχίας τα παιδιά. Oι σχεδιαστές των αναλυτικών προγραμμάτων και το
Υπουργείο Παιδείας πλένουν κι όλας τα χέρια τους.
   Χρόνια τώρα παλεύουμε και διεκδικούμε το αυτονόητο. Σοβαρή επιμόρφωση
των εκπαιδευτικών είτε αυτή αφορά την αρχική επιμόρφωση, είτε τις νέες
μεθόδους διδασκαλίας είτε τις νέες τεχνολογίες.
   Αν όλα αυτά δεν αποτελούν σκάνδαλο, αν δεν είναι εμπαιγμός προς κάθε
πολίτη, κάθε μαθητή, γονιό και εκπαιδευτικό οι εξαγγελθείσες αλλαγές και
αν πιστεύει κανείς ότι για την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου και
αποτελεσματικού εκπαιδευτικού συστήματος δεν απαιτείται το 5% του ΑΕΠ
για την πολύπαθη, σε βάθος χρόνου, Παιδεία, τότε η απεργία αυτή όπως και
κάθε άλλη απεργία απλώς «υποσκάπτει το κυβερνητικό έργο».
   Ας σκεφτούμε όμως όλοι τι σχολείο θέλουμε, με πόσα πρόσωπα και ποιους
δασκάλους θέλουμε.

ΣONIA KAPAΓIANNIΔOY
Εκπαιδευτικός ΠΕ06
Υπεύθυνη ΣΕΠ Κυκλάδων