Oι μαθησιακές δυσκολίες είναι ένα πρόβλημα τo οποίο μπορεί να
εκδηλώνεται ως δυσκολία ενός παιδιού στο να ακούει, να μιλάει, να
σκέφτεται, να γράφει, να διαβάζει.
   Είναι από τους πιο συχνούς λόγους προβλημάτων και αποτυχιών στο
σχολείο. Ένα στα δέκα παιδιά σχολικής ηλικίας παρουσιάζει μαθησιακές
δυσκολίες.
   Μερικές από τις πιο συνηθισμένες μαθησιακές δυσκολίες είναι η
δυσλεξία, η δυσαριθμησία και η δυσγραφία. Συνήθως επικρατεί τρόμος και
πανικός στους γονείς των μαθητών όταν διαπιστωθεί ένα τέτοιο πρόβλημα.
   Αντί να γίνει σαφής διάγνωση του προβλήματος και να παρασχεθεί κάθε
δυνατή βοήθεια για την συντομότερη βελτίωση και αποκατάστασή του, έχουμε
στην αρχή κάποια ντροπή και κάποια προσπάθεια απόκρυψης, ιδιαίτερα από
τους γονείς των μαθητών οι οποίοι αισθάνονται κι οι ίδιοι μειωμένοι για
τα παιδιά τους και προσπαθούν να κρύψουν το γεγονός από τους άλλους
γονείς και τον κοινωνικό τους περίγυρο.
   Έχουμε αρκετές περιπτώσεις γονέων που δεν δέχονται να φοιτήσουν για
κάποιες ώρες τα παιδιά τους στο τμήμα ένταξης, που θα τους παράσχει
αποφασιστική βοήθεια, ενώ αν ακόμη επισκεφθούν με την πρόταση του
δασκάλου λογοπαθολόγο αρνούνται στην αρχή να συνεργαστούν ή υποστηρίζουν
ότι δεν ξέρει τι λέει.
   Τα πιο βασικά σημεία που φαίνεται ότι κάτι δεν πάει καλά με το παιδί
θα αναφερθούν παρακάτω.
   Το παιδί παρουσιάζει δυσκολίες στο να καταλαβαίνει και να ακολουθεί
οδηγίες. Το διάβασμα και η γραφή γίνονται με μεγάλη δυσκολία ενώ
αποτυγχάνει στις σχολικές εργασίες.
   Χάνει εύκολα τα πράγματά του ή τοποθετεί σε λάθος σημείο τα βιβλία
και άλλα αντικείμενα, ενώ έχει δυσκολία να αντιληφθεί την έννοια του
χρόνου και μπερδεύει το χθες με το σήμερα και το αύριο.
   Ιδιαίτερα στη γραπτή έκφραση οι μαθητές γράφουν καθρεπτικά δηλαδή 3
αντί ε, μπερδεύουν και παραλείπουν γράμματα ή συλλαβές ενώ κάνουν πολλά
ορθογραφικά λάθη.
   Δυσκολεύονται να απαντήσουν σε ερωτήσεις κατανόησης κειμένου που το
έχουν διαβάσει λίγο πριν, ενώ στην ανάγνωση διαβάζουν συλλαβιστά, με
μονότονη φωνή και παραλείπουν λέξεις ή συλλαβές.
   Στα μαθηματικά δεν θυμούνται τα σύμβολα των πράξεων +, - κ.λπ. ενώ
δυσκολεύονται πολύ στο να κατανοήσουν ένα πρόβλημα και να το λύσουν,
ακόμα και στην περίπτωση που τους εξηγήσεις τη λύση του προβλήματος,
δυσκολεύονται να θυμηθούν τη σειρά των βημάτων που έγιναν για τη λύση
του.
   Είναι διαπιστωμένο ότι ένα είδος μαθησιακών δυσκολιών οφείλεται σε
νευρολογικές διαταραχές που επηρεάζουν τις λειτουργίες της μάθησης,
υπάρχουν όμως και μαθησιακές δυσκολίες που οφείλονται σε χαμηλή ή οριακή
νοημοσύνη, σε σοβαρές διαταραχές της όρασης ή της ακοής ή σε δυσμενές
οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον που εμποδίζει την ανάπτυξη νέων
γνώσεων από το παιδί. Τέτοιο δυσμενές οικογενειακό περιβάλλον είναι
παιδιά χωρισμένων γονέων, φτωχών ή παραμελημένων.
   H συνηθέστερη αιτία μαθησιακών δυσκολιών που οδηγεί σε σχολική
αποτυχία είναι η δυσλεξία. Σε κάθε τάξη οι εκπαιδευτικοί συναντούν
μαθητές με χαμηλή σχολική επίδοση, δυσκολεύονται όμως να καταλάβουν
ποιοι από αυτούς έχουν δυσλεξία.
Σύμφωνα με τα διεθνή στατιστικά δεδομένα έχει ένα 5 - 10% ποσοστό ατόμων
σε παγκόσμιο επίπεδο και οφείλεται σύμφωνα με τον καθηγητή Γιώργο
Παυλίδη σε βιολογικούς και κληρονομικούς λόγους (γονίδια 1, 6 και 15).
Εμφανίζεται συχνότερα στα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια σε ποσοστό 75%.
Τα κυριότερα συμπτώματα που την συνοδεύουν είναι υπερκινητικότητα,
παρορμητικότητα και διάσπαση προσοχής.

Διάγνωση
   Oι περισσότεροι δυσλεκτικοί μαθητές παρουσιάζουν αδυναμία ιδιαίτερα
στα γλωσσικά και θεωρητικά μαθήματα ενώ η σχολική τους επίδοση είναι
καλύτερη στα προφορικά. Πολλοί μαθητές με έγκαιρη διάγνωση της δυσλεξίας
έχουν βελτιωθεί σημαντικά ενώ μετά από αξιολόγηση κάθε περίπτωσης στα
ΚΔΑΥ παρέχεται μετά η δυνατότητα στους μαθητές να εξετάζονται μόνο
προφορικά σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και να συνεχίσουν
απρόσκοπτα τις σπουδές τους στην ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση. Πολλοί
μάλιστα από αυτούς παρουσιάζουν αυξημένες νοητικές δυνατότητες και δεν
είναι τυχαίο πως πολλές και μεγάλες προσωπικότητες όπως ο Αϊνστάιν και ο
Λεονάρντο Ντα Βίντσι ήταν δυσλεκτικοί.
   Αν και τα συμπτώματα που παρουσιάζουν οι δυσλεκτικοί δεν είναι
ακριβώς τα ίδια, τα κοινά συμπτώματα που μοιράζονται τους κάνουν
αναγνωρίσιμους τουλάχιστον απ' αυτούς που γνωρίζουν τα βασικά.
   Παραλείπουν γράμματα ή συλλαβές ή προσθέτουν γράμματα και συλλαβές.
Τονίζουν παράτονα ή δεν βάζουν καθόλου τόνους. Απουσιάζει η απόσταση
μεταξύ των λέξεων ενώ κάνουν βασικά ορθογραφικά λάθη και έχουν πολύ κακό
γραφικό χαρακτήρα.
   Πώς είναι όμως ένας δυσλεκτικός στην καθημερινή του ζωή και πώς άραγε
χαρακτηρίζεται από τον κοινωνικό του περίγυρο;
   Το συνεπέστερο χαρακτηριστικό των δυσλεκτικών είναι η ασυνέπειά τους,
ενώ εμφανίζονται ευχάριστοι στη συζήτηση και αρκετές φορές ευφυείς είναι
ανίκανοι να διαβάσουν ή να γράψουν ικανοποιητικά.
   Χαρακτηρίζονται συχνά ως τεμπέληδες, κουτοί και ανώριμοι. Έχουν υψηλό
δείκτη νοημοσύνης χωρίς όμως να τα πηγαίνουν καλά στα γραπτά. Έχουν πολύ
λίγο αυτοσεβασμό και αυτοεκτίμηση ενώ εύκολα αποθαρρύνονται. Είναι
ταλαντούχοι στο θέατρο, τη μουσική, τον αθλητισμό και τους ηλεκτρονικούς
υπολογιστές. Συχνά ονειροπολούν και έχουν δυσκολία στη συγκέντρωση της
προσοχής τους. Έχουν μεγάλη αδυναμία στο να διαχειρίζονται το χρόνο και
να μαθαίνουν την ώρα. Υπολογίζουν μετρώντας στα δάχτυλα ή
χρησιμοποιώντας διάφορα τεχνάσματα, έχουν μεγάλη δυσκολία στις
οικονομικές δοσοληψίες και ιδιαίτερα στη καταμέτρηση και διαχείριση
χρημάτων.
   Η μακροπρόθεσμη μνήμη τους είναι άριστη ενώ σκέφτονται πρώτα με τις
εικόνες και το συναίσθημα. Μπορεί να είναι οι κλόουν της τάξης (οι
ταραχοποιοί) ή πάρα πολύ ήρεμοι. Μπορεί να κοιμούνται πολύ βαριά ή πολύ
ελαφριά και να βρέχουν το κρεβάτι τους ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία.
   Είναι επιστημονικά επιβεβαιωμένο ότι οι μαθησιακές δυσκολίες και η
δυσλεξία όταν διαγνωσθούν έγκαιρα και αντιμετωπισθούν κατάλληλα
προλαβαίνουν την εκδήλωση δευτεροπαθών διαταραχών όπως η χαμηλή
αυτοεκτίμηση, το αίσθημα αποτυχίας και η περιθωριοποίηση. Αυτό βέβαια
προϋποθέτει ένα σχολείο που σέβεται τις ιδιαίτερες ανάγκες και τα
ενδιαφέροντα των μαθητών.
   Το επίσημο χαρτί της δυσλεξίας δεν συνιστά πρόληψη ούτε θεραπευτική
παιδαγωγική παρέμβαση, σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις ειδικά στο
Λύκειο επιζητείται από τους γονείς με το σκεπτικό ότι θα απαλλάξει τους
μαθητές από τις γραπτές πανελλήνιες εξετάσεις και πιθανόν θα έχουν πιο
εύκολη πρόσβαση στις ανώτερες και ανώτατες σχολές. Πάντως σε κάθε
περίπτωση η δυσλεξία πρέπει να αντιμετωπισθεί έγκαιρα και σοβαρά και να
αξιολογηθεί από ένα εκπαιδευτικό ψυχολόγο.