Η νέα σχολική χρονιά ξεκίνησε με τις τυμπανοκρουσίες του ΥΠΕΠΘ για
την κοσμογονία των νέων βιβλίων και προγραμμάτων στο Δημοτικό και το
Γυμνάσιο παρ' όλο που η πλειοψηφία της εκπαιδευτικής κοινότητας τα
στιγματίζει ως αντιεπιστημονικά και επιζήμια. Άποψή μας είναι πως τα
βιβλία είναι εξαιρετικά επιτυχημένα και εύστοχα. Το ίδιο και τα νέα
προγράμματα. Πριν σπεύσει ο αναγνώστης να μας κατατάξει στους υμνωδούς
της κας Γιαννάκου, ας εξηγηθούμε.
   Τα βιβλία και προγράμματα, που σχεδιάστηκαν από το ΠΑΣOΚ και
υλοποιούνται από τη ΝΔ, είναι ό,τι καλύτερο έχει παράγει το σύστημα για
τη μαζική αποβλάκωση της νέας γενιάς. Μέσα από αυτά, ακόμα πιο
απροκάλυπτα, επιχειρείται να χρησιμοποιηθεί το σχολείο ως μηχανισμός
ιδεολογικής χειραγώγησης και διαμόρφωσης προσωπικοτήτων στα μέτρα του
εκμεταλλευτικού συστήματος. Είναι τα εργαλεία του στην προσπάθειά του να
διαμορφώσει από νωρίς, μέσα από το σχολείο, τους πειθήνιους εργαζόμενους
που χρειάζεται.
   Είναι γεγονός ότι η ιδέα της αλλαγής των σχολικών βιβλίων
χαιρετίστηκε αρχικά από εκπαιδευτικούς, μαθητές αλλά και γονείς καθώς τα
βιβλία που χρησιμοποιούνταν μέχρι σήμερα παρουσίαζαν σοβαρές ελλείψεις.
Ωστόσο, τα νέα βιβλία, πίσω από το ελκυστικό τους περιτύλιγμα,
συμβάλλουν στη διαμόρφωση συνειδήσεων και διακρίνονται για την
αντιεπιστημονικότητα, την ιδεολογική τους μονομέρεια, τη φορμαλιστική
τους αντίληψη. Θύματα αυτής της «μεταρρύθμισης» θα είναι τελικά η
επιστημονική γνώση, η παιδεία, η αλήθεια.
   Το πρόβλημα με τα νέα βιβλία δεν είναι απλά το κατά πόσον οι
εκπαιδευτικοί είναι έτοιμοι να τα διδάξουν, αλλά το τι καλούνται να
διδάξουν μέσα από αυτά. Η υποτυπώδης «επιμόρφωση» (με διήμερα
«σεμινάρια» όπου οι μονόφθαλμοι παπαγάλιζαν στους τυφλούς τις εισαγωγές
των βιβλίων) δεν έγινε τυχαία. Ήταν συνειδητή επιλογή της κυβέρνησης η
οποία θεωρεί πως οι καταλληλότεροι να επιμορφώσουν τους εκπαιδευτικούς
είναι οι μεγαλοεπιχειρηματίες των εκδόσεων. Αυτοί συνέταξαν τα νέα
βιβλία και οι ίδιοι τώρα εκδίδουν πληθώρα «βοηθημάτων» για να καλύψουν
τα κενά που αφήνουν τα δικά τους βιβλία. Η κυβερνητική πολιτική στοχεύει
στην αποτελεσματικότερη «σύνδεση της εκπαίδευσης με τις ανάγκες της
παραγωγής». Έτσι, οι επιχειρήσεις, ως αυθεντικοί εκφραστές των αναγκών
της παραγωγής, αναλαμβάνουν πρωταγωνιστικό ρόλο για το περιεχόμενο της
εκπαίδευσης. Εταιρίες-χορηγοί, εκδοτικοί οίκοι, «μορφωτικά» ιδρύματα, μη
κερδοσκοπικές οργανώσεις περικυκλώνουν όλο και πιο ασφυκτικά το σχολείο
για να μπολιάσουν τις νεανικές συνειδήσεις με τις κάλπικες «αξίες» της
αγοράς.

Εκπαιδευτικοί ή διαχειριστές πληροφοριών;
   Αξιοποιώντας το υπαρκτό πρόβλημα του άχαρου και ανιαρού σχολείου, που
καταστέλλει τη δημιουργικότητα και την πρωτοβουλία των μαθητών, η Ε.Ε.
και οι εγχώριοι εκφραστές της ισχυρίζονται ότι για όλα αυτά φταίει η
«από καθέδρας αυθεντία» του εκπαιδευτικού. Γι' αυτό θέλουν ν' αλλάξουν
το ρόλο του. Χρειάζεται, όπως λένε, «οι εκπαιδευτικοί να αποδεχτούν ότι
δεν αποτελούν τη μοναδική πηγή γνώσης» και να μετεξελιχθούν σε
«διαμεσολαβητές και διαχειριστές της γνώσης» διευκολύνοντας τους μαθητές
να την προσεγγίσουν μόνοι τους και από διάφορες πηγές. Με άλλα λόγια
θέλουν να πάψει ο εκπαιδευτικός να μαθαίνει συστηματικά γράμματα στους
μαθητές του. Αυτό το ρόλο θα αναλάβουν η οικογένεια, η παρέα και
προπαντός τα MME, οι πολυεθνικές του θεάματος, οι μεγαλοεκδότες με τα
πλουμιστά διδακτικά πακέτα των CD Rom και DVD και οι
επιχειρήσεις-χορηγοί που μπαινοβγαίνουν στο σχολείο. O εκπαιδευτικός
απλώς θα διαχειρίζεται αυτόν τον αχταρμά εντυπώσεων και εμπειριών που θα
κουβαλά ο κάθε μαθητής στο κεφάλι του. Τη γενική αυτή κατεύθυνση
έρχονται να υπηρετήσουν τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών (ΑΠΣ), τα
Διαθεματικά Ενιαία Πλαίσια Προγραμμάτων Σπουδών (ΔΕΠΠΣ) και τα νέα
βιβλία.

Η αποθέωση της αποσπασματικότητας
   Στο όνομα της ενιαίας και «ολιστικής» προσέγγισης της γνώσης, της
αυτενέργειας των μαθητών και της ελκυστικότητας του σχολείου, μεγάλο
μέρος των μαθημάτων αντικαθίσταται από «θέματα» τα οποία θα
προσεγγίζονται κάτω από το πρίσμα διαφόρων μαθημάτων (διαθεματικά). Για
παράδειγμα στο μάθημα της Ιστορίας των αρχαίων χρόνων αντί οι μαθητές,
αφού διδαχθούν τα ιστορικά γεγονότα της αρχαίας, ελληνιστικής και
ρωμαϊκής περιόδου, να οδηγηθούν σε γενικότερα συμπεράσματα για το
δουλοκτητικό σύστημα και τους νόμους της ιστορικής εξέλιξης, θα
επιλέγουν ένα θέμα όπως η Μεσόγειος. Στη συνέχεια θα εξετάζουν τη
Μεσόγειο από τη σκοπιά της ιστορίας των λαών που την περιβάλλουν, της
Γεωγραφίας, της χλωρίδας και της πανίδας, των θρησκευτικών, της
λογοτεχνίας, της μουσικής, των εθίμων κλπ., όπως σε έναν τουριστικό
οδηγό. Δηλαδή, λίγο απ' όλα και, εν τέλει, τίποτα. Η περιβόητη
«διαθεματικότητα» στην ουσία σημαίνει συγκέντρωση και μηχανιστική
συνένωση σκόρπιων πληροφοριών που δεν αφήνουν κανένα ουσιαστικό
καταστάλαγμα στην διανοητική συγκρότηση των μαθητών (εκτός από κάποιες
χρηστικές δεξιότητες στην αναζήτηση στοιχείων και τη χρήση πολλαπλών
πηγών). Αντίθετα εντείνουν τη σύγχυση και τη διάχυση της σκέψης. Μέσα
από αυτό το μπέρδεμα ιστορικών προσωπικοτήτων όπως για παράδειγμα ο
Περικλής με το Ζωρζ Μουστακί και της μεσογειακής διατροφής με τη
μεσογειακή φώκια δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε την έξαρση που θα
γνωρίσει ο λειτουργικός αναλφαβητισμός τα επόμενα χρόνια.
   Με τα ΔΕΠΠΣ καταργείται ο όποιος ενιαίος χαρακτήρας του σχολικού
προγράμματος. Το πρόγραμμα της «ευέλικτης» ζώνης στο Δημοτικό ή της
«ελεύθερης» ζώνης στο Γυμνάσιο θα διαμορφώνεται τοπικά σε κάθε σχολείο,
σε αντιστοιχία με το κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο των μαθητών και
τις δυνατότητες του σχολείου να εξασφαλίζει τη χρηματοδότησή του από
«χορηγούς» και άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Νέα βιβλία: Πίσω από το περιτύλιγμα
   Απόλυτα συντονισμένα με τη λογική των ΔΕΠΠΣ και των νέων ΑΠΣ, τα νέα
βιβλία χαρακτηρίζονται από τα παλιά τους προβλήματα σε όλο τους το
μεγαλείο. Το εντυπωσιακό τους περιτύλιγμα δεν πρέπει να ξεγελά κανέναν.
Μέσα τους κρύβονται ενισχυμένα στο έπακρο η αποσπασματικότητα, η
αντιεπιστημονικότητα, η ιδεολογική μονομέρεια και ο δογματισμός. Μια
χειρότερη εκδοχή όλων εκείνων των στοιχείων που εμποδίζουν τους μαθητές
να ερμηνεύσουν τον κόσμο και με αυτοπεποίθηση να αντιμετωπίσουν τη ζωή.
Χαρακτηρίζονται από:
 Α. Αποσπασματικότητα. Τα βιβλία των φυσικών επιστημών διδάσκουν τα
διάφορα φυσικά φαινόμενα, ιδιότητες της ύλης, φυσικούς νόμους χωρίς τη
μεταξύ τους σύνδεση με αποτέλεσμα οι μαθητές τελειώνοντας το σχολείο να
μην μπορούν να κατανοήσουν τους γενικούς νόμους της ύλης και την
εξέλιξης της φύσης. Στα βιβλία των κοινωνικών επιστημών (Ιστορία,
Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, Μελέτη Περιβάλλοντος, κ.ά.) η ύλη
οργανώνεται και δομείται με τέτοια κενά και αποσιωπήσεις ή ερμηνείες
ώστε να μην κατανοείται η κοινωνία στις πραγματικές της διαστάσεις, να
συγκαλύπτεται η κινητήρια δύναμη της κοινωνικής εξέλιξης, η ταξική πάλη.
Για παράδειγμα, στο βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ' Δημοτικού απαλείφονται
βασικά γεγονότα της επανάστασης του '21! Στον κατακερματισμό αυτό ήρθε
μάλιστα να προστεθεί η διάχυση σε αποσπασματικές διαθεματικές μαθήσεις,
όπως η τοπική ιστορία μέσα από τα κατορθώματα τοπικών ηρώων, χρονικά
τοπικών μνημείων, πλατειών, κτιρίων κλπ.
 Β. Αντιεπιστημονικότητα. Στο επιστημονικό επίπεδο επικρατεί η αντίληψη
ότι «όλα είναι σχετικά». Π.χ., στην Ιστορία, προωθείται η αντίληψη ότι
«καθορίζεται και εξετάζεται με βάση το ερώτημα που της κάνει ο
ιστορικός». Δεν υπάρχει δηλαδή αντικειμενική Ιστορία, δεν υπάρχει
νομοτέλεια και εξέλιξη του ανθρώπου, ενώ ως Ιστορία νοείται ακόμα και το
εφήμερο «χτες» (π.χ. οι Oλυμπιακοί Αγώνες του 2004 που έχουν ενταχθεί
στην ύλη της Ιστορίας της Στ' Δημοτικού).
   Η εξίσωση, η υποκατάσταση και η ανάμιξη της επιστημονικής γνώσης με
τη μυθοπλασία και τη θεολογική ερμηνεία της πραγματικότητας είναι ένα
από τα βασικά χαρακτηριστικά των νέων βιβλίων. Έτσι, για παράδειγμα, στο
βιβλίο της Ιστορίας της Γ' Δημοτικού οι σελίδες για την καταγωγή του
ανθρώπου παραχώρησαν τη θέση τους στη μυθολογία, που καταλαμβάνει πια τα
του βιβλίου. Το βιβλίο Ιστορίας της Ε' Δημοτικού για το Βυζάντιο,
χρησιμοποιεί ως αποκλειστικές ιστορικές πηγές θεολογικά και θρησκευτικά
κείμενα. Τα Θρησκευτικά εμφανίζονται ως επιστήμη ισότιμη με τη Φυσική,
τη Χημεία, τη Βιολογία. Η ατομική θεωρία, που θεμελιώνει επιστημονικά
την υλιστική αντίληψη του κόσμου αποδεικνύοντας ότι η φύση αποτελείται
από άπειρους συνδυασμούς των διαφόρων ειδών ατόμων, υποσκελίζεται στα
βιβλία της Χημείας παίρνοντας στην ουσία το χαρακτήρα μιας φιλοσοφικής
εικασίας, ανάμεσα στις τόσες άλλες.
 Γ. Ιδεολογική μεροληψία και μονομέρεια. Όσο διευρύνεται η επιστροφή
στην εμπειρική γνώση και σε θεολογικές ερμηνείες των φαινομένων, στα
προεπιστημονικά δηλαδή στάδια της ανθρώπινης σκέψης, τόσο
συστηματοποιείται και επαυξάνεται η πλύση εγκεφάλου. Oι επαναστάσεις στα
βιβλία της Ιστορίας ταυτίζονται με τις αναστατώσεις. Δείτε σαν
παράδειγμα πώς αντιμετωπίζονται τα δικτατορικά καθεστώτα και πώς
συσχετίζονται με τη λαϊκή αγανάκτηση. Στο βιβλίο Ιστορίας Στ'
σημειώνεται για τις δικτατορίες στην Ιταλία και τη Γερμανία: «Η διεθνής
οικονομική κρίση επηρεάζει και την κοινωνία. Μεγάλος αριθμός εργατών και
υπαλλήλων μένει άνεργος και οι περισσότεροι πολίτες αντιδρούν με
πορείες, διαδηλώσεις και απεργίες. Πολλά δημοκρατικά πολιτεύματα, κάτω
από αυτήν την πίεση, σταδιακά καταρρέουν. Τα διαδέχονται δικτατορίες».
Παρακάτω, για τη δικτατορία Μεταξά: «Oι συνθήκες διαβίωσης για το
μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού είναι δύσκολες. Η ανεργία, τα χαμηλά
ημερομίσθια, οι ανυπόφορες συνθήκες εργασίας και η έλλειψη ασφάλισης
έχουν ως αποτέλεσμα μεγάλες απεργιακές κινητοποιήσεις από τους
εργαζόμενους. Μέσα σ' αυτό το κλίμα ξεσπούν κυβερνητικές κρίσεις και
εκδηλώνονται στρατιωτικά πραξικοπήματα. Το 1936, ο Ιωάννης Μεταξάς
καταλύει το Σύνταγμα και επιβάλλει δικτατορία». «Αβίαστα» τεκμαίρεται
ότι το εργατικό κίνημα «ευθύνεται» για τις δικτατορίες. Ράβδος εν γωνία,
άραΙ βρέχει.
   Oι ιδέες του διαλόγου, της κοινωνικής συναίνεσης και της συνεργασίας
των αντίθετων πλευρών για να αποφευχθούν οι κρίσεις, η αντίληψη της
«συμμετοχικής δημοκρατίας» και του εθελοντισμού για να καλυτερέψουμε τη
ζωή μας και να μπαλώσουμε τα προβλήματά μας κατακλύζουν τα νέα βιβλία.
Oι αιτίες των κοινωνικών φαινομένων αναζητούνται στο άτομο, οι μαθητές
διδάσκονται ότι είναι συνυπεύθυνοι για τα κοινωνικά προβλήματα που
δημιουργούν το αστικό κράτος και οι κυβερνήσεις του. Στα βιβλία της
Γλώσσας στο Δημοτικό εμφανίζεται ένα αερόστατο που το «βαραίνουν» τα
κοινωνικά προβλήματα που σωρεύει το καπιταλιστικό σύστημα (Παιδεία,
Υγεία, Κοινωνική Ασφάλιση) και οι μαθητές καλούνται να αποφασίσουν ποια
θα πετάξουν έξω για να το «ελαφρύνουν». Αντίστοιχα στα βιβλία των
μαθηματικών υπάρχουν προβλήματα του τύπου «Για να αγοράσει το σχολείο
πετρέλαιο θέρμανσης πρέπει να δώσει 250­. Oι γονείς συγκέντρωσαν 120­
ενώ η εκκλησία προσφέρει 50­. Πόσα ­ λείπουν;» ώστε να εθίζονται μαθητές
και γονείς στην συμμετοχικότητα της δήθεν «δωρεάν εκπαίδευσης».
   Η διαστρέβλωση, συκοφάντηση, υποτίμηση του ρόλου της εργατικής τάξης
πάει χέρι χέρι με τις αυταπάτες για κοινωνικό διάλογο, συμμετοχική
δημοκρατία, εθελοντισμό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το κεφάλαιο της
Ιστορίας της Ε' τάξης με τίτλο: «Oι Δήμοι Αναστατώνουν την Πρωτεύουσα με
τη Στάση του Νίκα». Η εξέγερση με αιτίες τη βαθιά δυσαρέσκεια του
πληθυσμού για τη φορολογική και εκκλησιαστική πολιτική του Ιουστινιανού
και τη βάναυση συμπεριφορά και αυθαιρεσία των κρατικών οργάνων,
παρουσιάζεται ως εξής: «Oι μεταρρυθμίσεις του Ιουστινιανού ενόχλησαν
τους προνομιούχους και τους Δήμους που αντέδρασαν και προκάλεσαν ταραχές
στην πόλη (Ι) Μάταια ο Ιουστινιανός και οι ηγέτες των Δήμων προσπάθησαν
να ηρεμήσουν το πλήθος». Πρόκειται, δηλαδή, για διαστρέβλωση του
ιστορικού γεγονότος αλλά και προβολή του διαλόγου ως μόνου μέσου
επίλυσης των προβλημάτων, όπως φαίνεται μέσα από τις προτεινόμενες
δραστηριότητες.
   Oι ιδέες του ανταγωνισμού και της επιχειρηματικότητας αποθεώνονται. Η
Ευρωπαϊκή Ένωση προβάλλεται ως λίκνο και πρότυπο ελευθερίας,
δημοκρατίας, ανθρωπισμού, πολιτισμού και κοινωνικής ευαισθησίας
καταλαμβάνει τη μερίδα του λέοντος στο περιεχόμενο των βιβλίων. Στόχος η
προετοιμασία του αυριανού «ενεργού πολίτη», του θύματος ενός ακόμη πιο
σκληρού συστήματος εκμετάλλευσης που όχι μόνο θα το αποδέχεται, αλλά και
θα το υποστηρίζει σαν το πιο σωστό και δίκαιο. Η προπαγάνδα αυτή
ενισχύεται μάλιστα με τα Ευρωπαϊκά Προγράμματα-αγωγές που συχνά
αναλαμβάνουν και διάφορες επιχειρήσεις να υλοποιήσουν. Η προσπάθεια
καλλιέργειας της «Ευρωπαϊκής συνείδησης», φαίνεται μέσα από πολλά
παραδείγματα στα βιβλία της Ιστορίας. Π.χ., η Ιστορία στη Στ' τάξη
εξετάζεται γύρω από το κεντρικό ερώτημα της πορείας της Ελλάδας προς την
ευρωπαϊκή ενοποίηση. Ακόμα και η ελληνική επανάσταση μπαίνει κάτω από
αυτό το πρίσμα και τίθενται ζητήματα ευρωπαϊκής ενοποίησης και
ευρωπαϊκής ιδέας στα χρόνια του '21 όταν τον 19ο αιώνα σε όλη την Ευρώπη
στο επίκεντρο ήταν η ίδρυση των εθνικών κρατών. Η δικτατορία των
Απριλιανών καταδικάζεται απλά επειδή «ανακόπτει την πορεία
εκδημοκρατισμού και εξευρωπαϊσμού της χώρας. Περιπλέκει επίσης την
κατάσταση στην Κύπρο». Έτσι, «Με την πτώση της Χούντας και την
αποκατάσταση της δημοκρατίας, η Ελλάδα εντάσσεται στη σύγχρονη
δημοκρατική Ευρώπη» και όλα είναι ονειρικά.
 Δ. Υποκατάσταση της γενικής παιδείας από τις δεξιότητες. Στη βάση των
οδηγιών του OOΣΑ και των διαγωνισμών της Πίζα, που διερευνούν δεξιότητες
και όχι διανοητικές ικανότητες (π.χ. ικανότητα χρήσης οδικού χάρτη ή
τηλεφωνικού καταλόγου) εισάγεται η ωφελιμιστική αντίληψη για τη γνώση.
Συνεπώς, χρήσιμη είναι μόνον η γνώση που φέρνει άμεσα οφέλη, δηλαδή η
εκπαίδευση του μαθητή σε χρηστικές και επικοινωνιακές δεξιότητες για την
καθημερινή και επαγγελματική του ζωή, σε βάρος της γενικής μόρφωσης.
Έτσι στα βιβλία του Δημοτικού η διδασκαλία της Γλώσσας μετατοπίζεται από
τα λογοτεχνικά και άλλα δόκιμα κείμενα στα βιογραφικά σημειώματα, τις
επιστολές, τις προσκλήσεις σε πάρτι, τις οδηγίες χρήσης οικιακών
συσκευών και ηλεκτρονικών παιχνιδιών ή σε συνταγές μαγειρικής. Ακόμα οι
μαθητές διδάσκονται την ελλειπτική-συνθηματολογική γλώσσα της διαφήμισης
επειδή έτσι -λένε- διδάσκονται γραμματικά φαινόμενα όπως ηΙ προστακτική.
Στην πραγματικότητα, εθίζονται σ' ένα λόγο απλοϊκό και άναρθρο τον οποίο
θα κουβαλούν σε όλη της ζωής τους.
   Αν και η γλώσσα είναι η καλλιέργεια της σκέψης, στην εκμάθηση της
προωθείται το επικοινωνιακό μοντέλο. Ενδεικτικό παράδειγμα της
επικοινωνιακής γλώσσας, της έλλειψης κειμένων με αρχή, μέση, τέλος και
νόημα είναι τα βιβλία της Α' δημοτικού. Η πρώτη ανάγνωση γίνεται μέσα
από κείμενα απλών διαλόγων ενώ την επόμενη μέρα οι μαθητές καλούνται
μέσα από μια πρόταση να πουν αυτό που έμαθαν. Από το μάθημα της Γλώσσας
απουσιάζουν τα λογοτεχνικά κείμενα. Παρεμπιπτόντως, «επικοινωνιακή»
μέθοδο φιλοδοξούν να εφαρμόσουν και στα μαθηματικά καθώς αντί για
διατύπωση του προβλήματος, δίνεται στους μαθητές μια ζωγραφιά και μια
ομάδα καλείται να αποκρυπτογραφήσει το πρόβλημα. Η λύση του θεωρείται
προσωπικό θέμα του παιδιού.
   Η ανάπτυξη της γλώσσας και του λόγου περιορίζεται στα απαραίτητα για
μια στοιχειώδη επικοινωνία στην καθημερινότητα, όπως ακριβώς μαθαίνουμε
μια ξένη γλώσσα, με προφανή στόχο να περιοριστούν οι αναπτυξιακές
δυνατότητες της σκέψης και να ελεγχθεί η συνείδηση των νέων ανθρώπων. Oι
προσπάθειες άσκησης της έκφρασης και της διατύπωσης ορθού λόγου
εξοβελίζονται. Η πάλαι ποτέ «Έκθεση Ιδεών», αργότερα γνωστή κι ως
«Σκέφτομαι και Γράφω», μετονομάζεται σε «Παραγωγή Γραπτού Λόγου» η οποία
θα πρέπει να γίνεται ως επί το πλείστον ομαδοσυνεργατικά. Δηλαδή, μια
ομάδα μαθητών θα πραγματεύεται από κοινού ένα θέμα και ένας τους θα
αναλαμβάνει να καταγράφει τις σκέψεις της ομάδας. Όσες «Κασσάνδρες»
επιχειρήσαμε την πειραματική εφαρμογή αυτού του μοντέλου, διαπιστώσαμε
στην πράξη αυτό που ήδη υποπτευόμασταν (και υποπτεύεται ο κάθε νοήμων
άνθρωπος που δε χρειάζεται να έχει παιδαγωγικές γνώσεις παρά μόνο κοινή
λογική): ότι, δηλαδή, σε κάθε ομάδα ένας μαθητής με κυρίαρχη
προσωπικότητα (όχι απαραίτητα ο πλέον άριστος στην έκφραση) επέβαλλε
στην ομάδα τις σκέψεις του και οι υπόλοιποι συμφωνούσαν και τις
κατέγραφαν ως προϊόν «ομαδικής δουλειάς». Δεν θεωρούμε εαυτούς
εξυπνότερους από τα «σαΐνια» της «μεταρρύθμισης». Και αυτοί σίγουρα
εντόπισαν αυτή την εξέλιξη. Τότε, γιατί την επιβάλλουν; Μα, για το
προφανές: στην κοινωνία τους θέλουν από την τρυφερή ηλικία να
διαμορφώσουν μια πολυεπίπεδη ταξική κοινωνία όπου οι διευθυντές, τα
μεσαία στελέχη όπως και τα κατώτερα θα γεννιούνται ή θα διαμορφώνονται
«ελέω Θεού» στα πρώτα χρόνια της ζωής τους. «Εμπρός πίσω» στο Μεσαίωνα,
δηλαδή.

Ψάχνουν «μπιστικούς»
   Αναφέραμε μερικά μόνο ενδεικτικά παραδείγματα τα οποία είναι σταγόνα
στον ωκεανό (για μια εκτενέστερη αναφορά δεν θα έφθαναν οι σελίδες της
«Α» ακόμα κι αν αυτή κυκλοφορούσε σε καθημερινή βάση για μήνες) ώστε να
κατανοήσει ο αναγνώστης την έκταση του εγκλήματος. Να αντιληφθεί πως η
«εκπαίδευση» σήμερα επιχειρεί να αλέσει τα παιδιά μας στην κρεατομηχανή
του νεοφιλελεύθερου Μεσαίωνα. Σε μια εποχή που η εξέλιξη της επιστήμης
δίνει τη δυνατότητα να αποκτήσουμε μια πολύ πιο αληθινή εικόνα της
πραγματικότητας, το εκπαιδευτικό σύστημα κάνει ό,τι μπορεί για να τη
συσκοτίσει. Κι αυτό γιατί η τάξη που κυριαρχεί δεν είναι με κανέναν
τρόπο διατεθειμένη να προσφέρει στην πλειοψηφία των σημερινών μαθητών
και αυριανών εργαζομένων εκείνη τη γενική μόρφωση που θα τους βοηθήσει
να κατανοήσουν τον κόσμο στην ενότητά του και να συνειδητοποιήσουν το
συμφέρον τους μέσα σε αυτόν.
   Oι κυβερνώντες προσπαθούν να μετατρέψουν τους εκπαιδευτικούς σε
άβουλους υπαλλήλους, σε «μπιστικούς» που θα παράγουν τους αυριανούς
δούλους για να διαιωνίζεται η κυριαρχία των τσιφλικάδων. Θέλουν να τους
βάλλουν μπροστά για να αντιμετωπίσουν εκείνοι τις εύλογες αντιδράσεις
στην αντιεκπαιδευτική «μεταρρύθμιση». Στόχος τους είναι να υψωθεί ένα
τείχος υπεράσπισης αυτού του αίσχους ενάντια στη λαϊκή δυσαρέσκεια.
Είναι χαρακτηριστική η προτροπή Σχολικών Συμβούλων-«επιμορφωτών» οι
οποίοι καλούν τους εκπαιδευτικούς να υπερασπίσουν το έκτρωμα από τις
κριτικές που ασκούν ή θα ασκήσουν οι γονείς, οι δημοσιογράφοι αλλά και
κάθε σκεπτόμενος πολίτης χαϊδεύοντας τους την πλάτη με το επιχείρημα πως
αυτοί είναι οι μόνοι «γνωρίζοντες» την παιδαγωγική ενώ οι αντιδρώντες
είναι άσχετοι με την εκπαίδευση. Αυτή είναι μια πρώτη παγίδα με στόχο το
«διαίρει (την κοινωνία) και βασίλευε». Η δεύτερη παγίδα είναι η ύπουλη
ταύτιση των νεωτερισμών με την πρόοδο. Έτσι, βαφτίζοντας το αίσχος
«νεωτερισμό» προσπαθούν να το ταυτίσουν με την πρόοδο και την εξέλιξη
παγιδεύοντας κάποιους καλοπροαίρετους. Δυστυχώς γι' αυτούς εκείνοι που
έφαγαν το «τυρί» της μεταρρύθμισης χωρίς να βλέπουν τη «φάκα» καθημερινά
λιγοστεύουν. Μεγάλα τμήματα της εκπαιδευτικής κοινότητας αντιλαμβάνονται
ότι απλά «ήρθε το (πολύ) παλιό ντυμένο νέο». Oι εκπαιδευτικοί που
βιώνουν καθημερινά την εντεινόμενη υποβάθμιση του μορφωτικού ρόλου του
σχολείου, θεωρούν καθήκον τους να αντισταθούν στην αντιεκπαιδευτική
πολιτική και να αρνηθούν το ρόλο του διαμεσολαβητή στην ημιμάθεια και
την αμορφωσιά των μαθητών τους. Να απομονώσουν τις συνδικαλιστικές
δυνάμεις που συναινούν στον πυρήνα αυτής της πολιτικής επικεντρώνοντας
το όλο ζήτημα σε δευτερεύοντα κάθε φορά διαχειριστικά προβλήματα. Με τη
διδασκαλία και το αγωνιστικό τους παράδειγμα να δώσουν χέρι βοήθειας
στους μαθητές για να αγαπήσουν αυτοί την πραγματική μόρφωση και να
αντισταθούν στην ιδεολογική χειραγώγηση και ενσωμάτωση.
Σχολείο από το λαό, με το λαό, για το λαό
   Όλοι αυτοί έχουν ένα στήριγμα: το Πανεργατικό Αγωνιστικό Μέτωπο και
στο χώρο της Εκπαίδευσης. Ένα κίνημα που αγωνίζεται για:
· Ενιαίο Δωδεκάχρονο Σχολείο που θα προετοιμάζει ανθρώπους αφεντικά της
ζωής και της τύχης τους και όχι αποδοτικούς υπηρέτες του συστήματος. Που
θα δίνει ολόπλευρη γενική μόρφωση σε όλους ανεξαίρετα τους μαθητές με
ενιαία προγράμματα, ενιαία δωρεάν βιβλία, μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό
με ενιαία εργασιακά δικαιώματα.
· Ριζική αναμόρφωση στο περιεχόμενο (αναλυτικά προγράμματα, βιβλία) και
στη λειτουργία του σχολείου, ενάντια στην υποβάθμιση και υποκατάσταση
της εκπαίδευσης από ασύνδετες πληροφορίες και μαθήσεις υποταγής. Ένα
σχολείο που θα κερδίζει τους μαθητές και θα τους δίνει διέξοδο στη
δημιουργικότητα και τα ενδιαφέροντα τους και πραγματικά εφόδια για τη
ζωή. Το σχολείο αυτό πρέπει να έχει βιβλία και προγράμματα σύγχρονα,
κατανοητά και επικεντρωμένα στα θεμελιακά και διαχρονικά καταξιωμένα
στοιχεία της γνώσης, τις βασικές αρχές και τους νόμους που διέπουν τη
φυσική και κοινωνική εξέλιξη, μέσα από την αλληλοσύνδεσή τους. Με
προγράμματα απαλλαγμένα από ανούσια, επιφανειακά και άχρηστα
αντικείμενα. Με βιβλία επιστημονικά και παιδαγωγικά επεξεργασμένα που
δεν θα διαστρεβλώνουν την αλήθεια ούτε θα καταναγκάζουν σε μονομερή
τρόπο σκέψης και έκφρασης. Με συνοδευτικές εργασίες και ομαδικές
δραστηριότητες που θα συνδέουν τη θεωρία με την πράξη, όπου θα
επιβεβαιώνεται η θεωρία μέσα από την πρακτική δραστηριότητα. Αυτές οι
εργασίες πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο του κανονικού
προγράμματος των μαθημάτων γενικής παιδείας, να έχουν ουσιαστική συνοχή
και σύνδεση με το αντικείμενο τους για να βοηθούν και αυτές το μαθητή να
διαμορφώνει κριτήριο και σφαιρική αντίληψη για την πραγματικότητα, να
αναπτύσσει την αυτενέργεια και την πρωτοβουλία του. Oι απαιτούμενες και
αναγκαίες διασυνδέσεις στοιχείων από διαφορετικούς επιστημονικούς
κλάδους πρέπει να ξεπηδούν φυσιολογικά από την ουσία των θεμάτων κάθε
μαθήματος. Δε μπορεί να είναι αυτοσκοπός, αλλά εργαλείο σφαιρικής
γνώσης.
· Κατοχύρωση αποκλειστικά δημόσιας και δωρεάν Εκπαίδευσης σε όλες τις
βαθμίδες, προϋπόθεση του ενιαίου χαρακτήρα και της κοινωνικής της
αποστολής.

Π.ΑΜΕ. μαζί
   Αντίθετα, με τις λογικές διαχωρισμού των εργαζόμενων σε κατηγορίες
και συντεχνίες, οι εκπαιδευτικοί του Π.Α.ΜΕ. θεωρούν άμεση προτεραιότητα
την αποκάλυψη των αντιδραστικών στόχων της αντιεκπαιδευτικής λαίλαπας,
όχι μόνο μέσα στην εκπαιδευτική κοινότητα αλλά σε όλο το εύρος της
κοινωνίας καθώς το πρόβλημα της Παιδείας δεν είναι υπόθεση «ολίγων
εκλεκτών» αλλά όλου του λαού που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα πληγεί.
Όσο πιο γρήγορα γίνει αυτό, τόσο ταχύτερα θα διαμορφωθεί ένα ισχυρό
κίνημα παιδείας που, μαζί με το υπόλοιπο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα,
θα ανοίξει το δρόμο για ΕΝΙΑΙΑ ΛΑΪΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ.
   Τα «νέα» προγράμματα και βιβλία είναι οι νέες αλυσίδες με τις οποίες
θέλουν να δέσουν χειροπόδαρα ένα ολόκληρο λαό αφού πρώτα θα τον έχουν
λοβοτομήσει από την πιο τρυφερή ηλικία. Oι εκπαιδευτικοί, οι γονείς, οι
εργαζόμενοι έχουμε μόνο μια επιλογή: να τα επιστρέψουμε στον αποστολέα
ως απαράδεκτα. Είναι ευθύνη όλων μας. Έχουμε χρέος απέναντι στην Ιστορία
και τα παιδιά μας.

O Π. Ζαβουδάκης είναι μέλος της Πανελλαδικής Συντονιστικής Επιτροπής του
Π.Α.ΜΕ. Εκπαιδευτικών