Τριάντα δύο χρόνια συμπληρώθηκαν αυτές τις μέρες από την αποκατάσταση
της δημοκρατίας στη χώρα μας.
Στα χρόνια αυτά, που αποτελούν τη μακρύτερη περίοδο ομαλής εξέλιξης του
δημοκρατικού πολιτεύματος που γνώρισε η χώρα μας, κατοχυρώθηκαν οι
δημοκρατικοί θεσμοί με το νέο Σύνταγμα (ίσως το πιο φιλελεύθερο στην
Ευρώπη), λύθηκε το πολιτειακό ζήτημα με δημοψήφισμα που έθετε τη
βασιλεία στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, έγιναν σημαντικά βήματα όσον
αφορά στην εθνική συμφιλίωση (νομιμοποίηση ΚΚΕ, αναγνώριση εθνικής
αντίστασης) ,διευρύνθηκαν οι ελευθερίες και τα δικαιώματα των πολιτών,
μεγεθύνθηκε η -έστω και στρεβλή-ανάπτυξη του τόπου, ενώ η Ελλάδα
εντάχθηκε πλήρως στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα παραπάνω επιτεύγματα δεν καθιστούν σε καμιά περίπτωση υπεράνω
κριτικής την κοινοβουλευτική δημοκρατία στην Eλλάδα. Αναμφίλεκτα
υφίσταται δημοκρατικό έλλειμμα στη χώρα μας, παρόλο που το επίπεδο της-
ώριμης ήδη- δημοκρατίας μας είναι υψηλό. Η σχέση των πολιτών με την
πολιτική δεν είναι η καλύτερη δυνατή, η κρατική γραφειοκρατία
συνεχίζει να ταλαιπωρεί τους πολίτες, ο έλεγχος της νομοθετικής, της
εκτελεστικής, της δικαστικής εξουσίας , καθώς και των ΜΜΕ δεν είναι
αποτελεσματικός, δεν υφίσταται διαφάνεια στη λειτουργία των θεσμών
,ιδιαίτερα εύθραυστη είναι η σχέση οικονομικής και πολιτικής εξουσίας
(βλέπε τη φιλολογία περί βασικού μετόχου-διαπλεκομένων συμφερόντων), τα
ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα περιστέλλονται στο όνομα της
καταπολέμησης της τρομοκρατίας , ενώ κεκτημένα δικαιώματα των
εργαζομένων τίθενται εν αμφιβόλω.
Τα παραπάνω φαινόμενα δεν χαρακτηρίζουν φυσικά μόνο τη χώρα μας , η
οποία έχει κλείσει εδώ και καιρό τον περίφημο κύκλο της Μεταπολίτευσης
.Η συζήτηση ωστόσο για την εμβάθυνση της δημοκρατίας δεν είναι άνευ
περιεχομένου. Κι αυτό γιατί δεν αρκεί να τηρείται μόνο ο τύπος , αλλά
να ικανοποιείται και η ουσία.
Εξάλλου σε μια δημοκρατία οι πολίτες είναι αυτοί που οφείλουν να
ελέγχουν τους θεσμούς και όχι να συμβαίνει το αντίστροφο.
Η μελαγχολικήΣ δημοκρατία (σύμφωνα με την εύστοχη διατύπωση του Πασκάλ
Μπρικνέρ) σαφώς χρήζει βελτιώσεων στην κατεύθυνση άρσης του
δημοκρατικού ελλείμματος και διεύρυνσης των ατομικών και κοινωνικών
δικαιωμάτων. Η εγρήγορση των πολιτών και όχι οι κενές περιεχομένου
διακηρύξεις αποτελεί προϋπόθεση sine qua non για την περαιτέρω
εμβάθυνσή της.
AΠOΣTOΛOΣ XATZHΠAPAΣKEYAΪΔHΣ
xatzipa1@otenet.gr
|