Tόμος 1, βιβλία A - Δ, Tόμος 2, βιβλία E
- K
Eισαγωγή, μετάφραση, σχόλια: Δημήτριος Λυπουρλής, ZHTPOΣ 2006, σελ. 1ος
τόμος 642, 2ος τόμος 653.
Tο βασικό θέμα του έργου είναι η «ευδαιμονία» του ανθρώπου, και ο
Αριστοτέλης -ύστερα από μια εξαιρετικά εμπεριστατωμένη διερεύνηση του
σημαντικού αυτού όρου- καταλήγει στον περίφημο ορισμό του (στο τέλος του
Α' βιβλίου) ότι η ευδαιμονία είναι «ψυχής ενέργεια κατ' αρετήν τελείαν»,
ενεργητική δηλαδή διάθεση και στάση της ψυχής με όλους τους κανόνες της
τέλειας αρετής. O ορισμός αυτός υποχρεώνει τον Αριστοτέλη να μελετήσει
συστηματικά το θέμα «αρετή» (βιβλία Β' - Δ'), για να καταλήξει, και αυτή
τη φορά, στον περίφημο επίσης, ορισμό ότι η αρετή δεν είναι παρά η
μεσότητα των δύο κακιών, της υπερβολής και της έλλειψης, μια διδασκαλία
συγκινητικά ανθρώπινη, ιδίως όταν ο Αριστοτέλης αφήνει το άτομο να
καθορίσει -με βάση τα πρέποντα κριτήρια- τον τρόπο πραγμάτωσης της
αρετής και όταν ενθαρρύνει τα άτομα να συνεχίζουν την προσπάθειά τους
παρά τις -ούτως ή άλλως- αναμενόμενες αποτυχίες ή παρεκκλίσεις τους είτε
προς την πλευρά της υπερβολής είτε προς την πλευρά της έλλειψης.
Στα επόμενα έξι βιβλία (τόμος δεύτερος) ο Αριστοτέλης πραγματεύεται,
με τον γνωστό συστηματικό του τρόπο, τα θέματα της δικαιοσύνης, της
φιλίας, της ηδονής, της εγκράτειας, αρετών κατ' εξοχήν πολιτικών.
Ιδιαίτερα η διδασκαλία του για τη δικαιοσύνη και τις επιμέρους μορφές
της (διανεμητικό και επανορθωτικό δίκαιο!), μια διδασκαλία απόλυτα
πρωτότυπη και ολοκληρωμένη, κίνησε με ξεχωριστό τρόπο το ενδιαφέρον της
σύγχρονης νομικής επιστήμης, που δεν παρέλειψε να ομολογήσει την
τεράστια οφειλή της στη σκέψη του Αριστοτέλη και την απόλυτη σχεδόν
αδυναμία της να προσθέσει κάτι το ουσιαστικό στη διδασκαλία αυτή.
|