Πέντε μπασίστες σε ρόλο ηγέτη, με τις πρόσφατες δουλειές τους
καλύπτουν τη μεγάλη γκάμα της τζαζ που εκτείνεται από τον παραδοσιακό
ήχο μέχρι τη φρι τζαζ.

Ron Brendle Trio: "Photograph" (LoNote)
   Το όνομα του Ron Brendle δεν έχει γνωρίσει μεγάλη δημοσιότητα. Αυτή είναι λίγο πολύ η μοίρα των μουσικών που δρουν μακριά από τα
μητροπολιτικά κέντρα της τζαζ. Όμως ούτε η καλλιτεχνική αναγνώριση του λείπει, ούτε οι υψηλές συνεργασίες, ούτε και οι καλοί δίσκοι, όπως το πρόσφατο «Photograph" που το ηχογράφησε με δύο σταθερούς συνεργάτες του
που όπως και εκείνος κατάγονται από τη Βόρεια Καρολίνα: τον γνωστό πιανίστα Frank Kimbrough και τον ντράμερ Al Sergel. «Ό,τι ακούτε είναι
ακριβώς αυτό που παίξαμε» λέει ο Brendle.
   «Oύτε ηχητικές προσμίξεις ούτε επεξεργασία στο στούντιο. Η ηχογράφηση αυτή είναι κάτι σαν ηχητικό στιγμιότυπο που έπιασε τρεις φίλους να
κάνουν ό,τι αγαπούν περισσότερο». Να λοιπόν τι σημαίνει ο τίτλος του άλμπουμ. Μια ηχογράφηση αυτοσχεδιαζόμενης μουσικής είναι ανάλογη με μια φωτογραφία που τραβήχτηκε φυσικά, χωρίς το αντικείμενο να είναι στημένο, και αντιπροσωπεύει αυτό που παίχτηκε εκείνη τη στιγμή και ούτε έχει ξαναπαιχτεί ούτε ποτέ θα ξαναπαιχτεί ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. O δίσκος μοιράζεται ανάμεσα σε πρωτότυπες συνθέσεις (3 του Kimbrough και 1 του Brendle) και σε 3 συνθέσεις του Ornette Coleman, αντιπροσωπεύοντας δύο
παράλληλες πλευρές που δεν ακούγονται αντικρουόμενες αλλά συγκροτούν όλο
το φάσμα του μουσικού οράματος του μπασίστα. Η πρώτη πιο κοντά στην παράδοση, με τον Kimbrough να κινείται γύρω από το ηχητικό πεδίο του Bill Evans και η δεύτερη στα όρια της φρη τζαζ, με τον Kimbrough να θυμίζει τη δουλειά του Paul Bley, παλιού συνεργάτη του Coleman. Το παίξιμο του Brendle είναι λιτό, ουσιαστικό και γεμάτο συναίσθημα, στα βήμάτα του δασκάλου του Charlie Haden, επίσης ενός από τους παλιούς συντρόφους του Coleman. Με λίγα λόγια το «PhotographΣ είναι μια από τις
πολύ καλές δουλειές που έχουμε ακούσει το τελευταίο διάστημα στο κλασικό σχήμα τρίο με πιάνο, μπάσο και ντραμς.
www.ronbrendle.com

Mats Eilertsen: "Turanga" (AIM)
   Καμιά φορά ένα και μόνο κομμάτι είναι αρκετό για να διαλύσει την επιφυλακτικότητα με την οποία συνήθως αντιμετωπίζουμε ένα νέο και
άγνωστο σε μας όνομα και να το αφήσουμε να μας κερδίσει ολοκληρωτικά.
Αυτό μου συνέβη όταν άκουσα το «Oasis" - ένα κομμάτι με ανατολίτικη μελωδία και ένα εκπληκτικό πιτσικάτο σόλο από το τσέλο του Ernst
Reijseger - που μου έδωσε την αφορμή να προσέξω το ταλέντο του Mats Eilertsen. Ένα όνομα που προστίθεται στην αλυσίδα από τους αξιόλογους Νορβηγούς μπασίστες και ηγέτες γκρουπ (από τον Arild Andersen μέχρι τον
Eivind Opsvik). O Eilertsen έχει παίξει με πολλούς γνωστούς μουσικούς από την Ευρώπη και την Αμερική (Pat Metheny, Kenny Wheeler, Iain
Ballamy, Bobo Stenson, John Taylor), αλλά το κουαρτέτο του στο «Turanga" είναι αμιγώς βορειοευρωπαϊκό. Εκτός από τον Oλλανδό τσελίστα Ernst Reijseger, περιλαμβάνει τον νορβηγό ντράμερ Thomas Stronen και το σουηδό σαξοφωνίστα Fredrik Ljungvist. Το άλμπουμ κινείται σε χαμηλούς τόνους
και σε αργό ή μέσο τέμπο και οι συνθέσεις του Eilertsen έχουν την τάση να σπάσουν το αρμονικό περίβλημα και να εξερευνήσουν συναισθήματα και διαθέσεις. O Reijseger όταν βαστά το δοξάρι κυμαίνεται μεταξύ κλασικής μουσικής και αβάν γκάρντ, ενώ όταν παίζει πιτσικάτο είναι ευκίνητος σαν κιθαρίστας. Όταν δεν σολάρει πλουτίζει αφάνταστα τον ήχο είτε υποστηρίζοντας το σαξόφωνο και το κλαρινέτο του Ljungvist που έχουν το λυρισμό που συνήθως χαρακτηρίζει του σκανδιναβούς σαξοφωνίστες, είτε συμπληρώνει τις μελωδικές και μετρημένες γραμμές του μπάσου του Eilertsen.
www.matseilertsen.com

Nelson Cascais: "Nine Stories" (Tone of a Pitch)
   Δε θα λέγαμε ότι η τζαζ σκηνή της Πορτογαλίας είναι από τις πιο γνωστές στην Ευρώπη, αλλά η ανεξάρτητη εταιρεία Tone of a Pitch από τη
Λισσαβόνα με μια σειρά από αξιόλογες κυκλοφορίες μας προτρέπει να τη γνωρίσουμε. Και στην περίπτωση του «Nine Stories» από τον μπασίστα Nelson Cascais μας πείθει με το παραπάνω να το κάνουμε. Στα 33 του σήμερα ο Cascais έχει συνεργαστεί με μουσικούς όπως ο Rick Margitza, ο Jerome Richardson και ο Rich Perry και έχει κυκλοφορήσει άλλο ένα δικό
του δίσκο. Oι συνθέσεις και η αισθητική του με διακριτικές έως ελάχιστες νύξεις στην παράδοση της χώρας του και το λάτιν και εμφανέστατες
αναφορές στο ροκ φέρνουν στο νου το άλμπουμ «Buzz» του Ben Allison, με τον οποίο φαίνεται να μοιράζεται την αγάπη για τους Radiohead. Έτσι
συμπεραίνουμε καθώς το «Nine Stories» (όπως και το «Buzz») ξεκινά με ένα κομμάτι σαφώς επηρεασμένο από αυτούς και περιλαμβάνει μια διασκευή του γνωστού τραγουδιού τους «Knives Out».
   Καθοριστικός στη διαμόρφωση του ήχου του άλμπουμ είναι ο αμερικανός πιανίστας Jesse Chandler, που με το όργανο και τα φέντερ ρόουντς του δημιουργεί ένα ατμοσφαιρικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο κατά κανόνα κινούνται οι μελωδίες και οι αυτοσχεδιασμοί.
   Αυτοσχεδιασμοί όπου κυριαρχούν δύο ταλέντα της πορτογαλικής σκηνής: ο σαξοφωνίστας Pedro Moreira και ο κιθαρίστας Andre Fernandes. Το μέσο τέμπο στο οποίο κινείται το μεγαλύτερο μέρος του άλμπουμ ευνοεί τον Moreira που έχει έφεση στο λυρικό και μελωδικό παίξιμο. O νεαρός Andre Fernandes - ο οποίος παράλληλα εμφανίζεται ως ηχολήπτης και εκτελεστικός παραγωγός αλλά και υπεύθυνος της εταιρείας, και επιπρόσθετα κάνει αξιόλογη προσωπική πορεία - με εξαιρετική δουλειά σε κομμάτια όπως το «Punctum» και το «Tin Hau» δείχνει ότι είναι ένας από τους ευρωπαίους μουσικούς που πρέπει να προσέξουμε.
   Τέλος ο επίσης πολυτάλαντος Cascais ανταποκρίνεται με επάρκεια στον τετραπλό ρόλο του ηγέτη, συνθέτη, μπασίστα και παραγωγού.
www.toneofapitch.com
www.nesloncascais.com

Michael Bisio Quartet: «Connections» (CIMP)
   Με τριαντάχρονη παρουσία στη σκηνή του Σιάτλ και της Νέας Υόρκης και με συνεργασίες με μουσικούς όπως ο Andrew Hill, ο John Tchicai, ο
Charles Gayle και ο Joe McPhee, ο Michael Bisio στα πενήντα του παραμένει ένας εργάτης της τζαζ με προσφορά πολύ μεγαλύτερη από τη φήμη
του. O ίδιος σκιαγραφεί τη μουσική του θεώρηση με το νεολογισμό «Composance» (ήταν ο τίτλος του προηγούμενου δίσκου του) που σχημάτισε
από τις λέξεις composition (σύνθεση) και performance (εκτέλεση), καθώς στην αυτοσχεδιαζόμενη μουσική, σύνθεση στην ουσία αποτελεί ό,τι δημιουργούν οι καλλιτέχνες πάνω στη σκηνή. Αυτός είναι και ο τρόπος με
τον οποίο προέκυψε και το τελευταίο του άλμπουμ «Connections», με τον μπασίστα να δίνει το περίγραμμα των κομματιών στους τρεις συνεργάτες του και αφήνοντας τα υπόλοιπα στην εμπειρία, το ένστικτο και τη φαντασία τους. Άλλωστε η σχέση του Bisio με τους σαξοφωνίστες Avram Fefer και Stephen Gauci και τον ντράμερ Jay Rosen, μέσα από τις δουλειές που έχουν κάνει σε διάφορους συνδυασμούς μεταξύ τους είναι πολύ στενές, εξ ου και ο τίτλος «Connections». Στο μεγαλύτερο μέρος του άλμπουμ οι δύο
σαξοφωνίστες, που αδικούνται από τη μουντή παραγωγή, έχουν τον πρώτο λόγο πετώντας σε δυσθεώρητα ύψη - με τον Gauci κάπως κοντύτερα στον παραδοσιακό ήχο - και έχοντας σαν ρυθμική βάση τον σκοτεινό γήινο ήχο του Bisio και το χαλαρό ντράιβ του Rosen. Σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές του δίσκου, στο κλείσιμο μετά από 15 λεπτά αυτοσχεδιασμών του «Basic Deconstruction» ακούμε το μπάσο του Bisio να καταρρέει μετά το σπάσιμο του καβαλάρη. Το άλμπουμ κλείνει με τρία
ντουέτα: Το πρώτο (για μπάσο και ντραμς) είναι το «Drum Thing» του Coltrane που δίνει την ευκαιρία στο Rosen για ένα παρατεταμένο ξέσπασμα, ενώ τα άλλα δύο, ανάμεσα στο κλαρινέτο του Fefer και το μπάσο του Bisio, προαναγγέλλουν τον δίσκο που ηχογράφησαν οι δύο μουσικοί την αμέσως επόμενη μέρα και κυκλοφόρησε από την ίδια εταιρεία με τον τίτλο «Painting Breath, Stoking Fire».
http://home.earthlink.net/~bisio/

The Jazz Expressions: «On the Road» (Wildflower)
   Oι Jazz Expressions ξεκίνησαν πριν από 15 περίπου χρόνια ως το συγκρότημα που συνόδευε το διάσημο Jimmy Scott, το μικροσκοπικό
τραγουδιστή με την ανδρόγυνη φωνή, και γρήγορα απέκτησαν και ανεξάρτητη ύπαρξη. Η σύνθεσή τους έχει αλλάξει αρκετές φορές αλλά από το 1994 βρίσκονται διαρκώς υπό τη μουσική καθοδήγηση του χαρισματικού μπασίστα
Hill Greene. O Greene μπορεί να παίξει εξίσου καλά όλα τα είδη της τζαζ από μαίηνστρημ μέχρι φρη τζαζ και πριν από τρία χρόνια κυκλοφόρησε το «Alone», έναν από τους καλύτερους δίσκους για σόλο μπάσο που έχουμε ακούσει εδώ και πολύ καιρό. Oι Jazz Expressions είναι ένα γκρουπ που
αντιπροσωπεύει την μαίηνστρημ πλευρά του Greene.   Περιοδεύουν διαρκώς και σε όλο τον κόσμο, γιαυτό και το άλμπουμ λέγεται «On the Road» παρόλο που δεν είναι ζωντανά ηχογραφημένο. Η σημερινή τους σύνθεση περιλαμβάνει τον σαξοφωνίστα και φλαουτίστα T.K. Blue, τον πιανίστα Aaron Graves και τον ντράμερ Dwayne Broadnax. Για όσους έχουν ακούσει τις προηγούμενες δουλειές τους το «On the Road» δεν κρύβει εκπλήξεις, το γκρουπ όμως εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά στάνταρντς. Τα κομμάτια που ξεχωρίζουν είναι το «Okums», μια σύνθεση του μπασίστα σε δύο μέρη (το πρώτο είναι ένας μονόλογος του Greene που
θυμίζει το σόλο μπάσο δίσκο του και το δεύτερο ένα γρήγορο νοσταλγικό λάτιν με όμορφα σόλο από τον T.K. Blue και τον Graves) και η υπέροχη ενδεκάλεπτη μπαλάντα του Blue «A Single Tear of Rememberance» που τόσο με τη μελωδία της όσο και με το συναρπαστικό σόλο στο φλάουτο φέρνει στο μυαλό το «Left Alone» του Eric Dolphy. Με το «On the Road» αν μη τι άλλο οι Jazz Expressions σφραγίζουν στο διαβατήριό τους τον τίτλο ενός από τα πιο απολαυστικά γκρουπ του σημερινού μαίηνστρημ.
http://home.earthlink.net/~hilliardg/

BAΓΓEΛHΣ APAΓIANNHΣ
vagarag@syr.forthnet.gr