Tου ΠΑΡΙ ΚOΥΚOΥΛOΠOΥΛOΥ (προέδρου KEΔKE)
Ταλαιπωρηθήκαμε για να φτάσουμε εδώ. Από το διπλανό νησί πρέπει να
πας στον Πειραιά για να έρθεις στη Σύρο.
Για να μην μιλήσουμε για το πώς έρχεσαι από τα Δωδεκάνησα ή το Βόρειο
Αιγαίο.
Εμείς τα ξέραμε αυτά, όπως τα ξέρετε πολύ καλά και εσείς που τα
βιώνετε καθημερινά, όλο το χρόνο, χειμώνα-καλοκαίρι.
Γι' αυτό ακριβώς θελήσαμε να κάνουμε το Συνέδριό μας εδώ, για να
πάρουν όλοι μια γεύση ενός προβλήματος που στοιχειώνει τα νησιά μας αλλά
έρχεται στο επίκεντρο κάθε φορά που οι χιλιάδες κάτοικοι των πόλεων
ετοιμάζονται για διακοπές Πκαλοκαιρινές ή και πασχαλινές.
Εκατομμύρια τουρίστες που επισκέπτονται τη χώρα μας μπαίνουν σε μια
περιπέτεια για να γευτούν το μύθο μας. Τους μισούς μήνες του χρόνου
κυριαρχεί η απομόνωση και τους άλλους μισούς η μεγάλη ταλαιπωρία. Και
δεν είναι μόνο η ταλαιπωρία. Η κατάσταση αυτή έχει σημαντικές επιπτώσεις
στην περιφερειακή ανάπτυξη, στην οικονομική αναβάθμιση του νησιωτικού
χώρου για τον οποίο, κατά τα άλλα, όλοι αναφερόμαστε κάνοντας λόγο για
εθνικό χώρο που πρέπει να διασφαλιστεί. Πώς; Χωρίς σύνδεση;
Παραμονές Πάσχα και όλα δείχνουν πως το φετινό καλοκαίρι θα ζήσουμε
χειρότερες εικόνες ντροπής στα λιμάνια της χώρας. Και ίσως και πριν το
καλοκαίρι. Τώρα. Πασχαλιάτικα. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, από τη φύση της,
έρχεται σε επαφή με τα προβλήματα των πολιτών και των τοπικών κοινωνιών
ευρύτερα. Φυσικό είναι, επομένως, να πάρουμε αυτή την πρωτοβουλία. Να
μελετήσουμε το θέμα και να προτείνουμε λύσεις μαζί με τους κατεξοχήν
αρμόδιους. Έτσι, μέσω του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
απευθυνθήκαμε στα Πανεπιστήμια Πειραιώς και Αιγαίου και μια ομάδα
πανεπιστημιακών ανέλαβε να μελετήσει για μας το θέμα. Και έγινε καλή
δουλειά. Θα τη δείτε σε λίγο.
Είναι μια πρωτότυπη δουλειά, με μετρήσεις που δεν είχαν ξαναγίνει, με
στοιχεία. Η Αυτοδιοίκηση τεκμηριώνει αυτά που λέει. Γι' αυτό άλλωστε
φτιάξαμε το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Και ήδη αποδίδει καρπούς:
Μετά τις ολοκληρωμένες μελέτες για τη φορολογική αποκέντρωση, την
Περιφερειακή αυτοδιοίκηση και τη Μητροπολιτική διακυβέρνηση, που
υιοθετήθηκαν, σχεδόν παμψηφεί, στο τελευταίο μας τακτικό συνέδριο, ήρθε
η τεκμηριωμένη πρόταση για τη Συνταγματική αναθεώρηση και ακολουθούν
άλλες προτάσεις για τους μετανάστες, τα πολεοδομικά, τον εκσυγχρονισμό
των Δήμων και τη διαφάνεια.
Η πρότασή μας για τις μεταφορές στο νησιωτικό χώρο συνδέεται άμεσα με
όλα αυτά. Γιατί, μην το ξεχνάμε, η σύνδεση των νησιών με την ενδοχώρα
δεν είναι τεχνικό θέμα. Έχει σχέση με την αποκέντρωση, με την
περιφερειακή ανάπτυξη, με την ισχυροποίηση της Αυτοδιοίκησης. Γι' αυτό
άλλωστε, στην πρότασή μας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση
· ζητάμε να ενταχθεί και η Αυτοδιοίκηση,
· ζητάμε να αναβαθμιστούν οι Δήμοι και να θεσπισθεί η Περιφερειακή
Αυτοδιοίκηση
· ζητάμε να διασφαλιστεί η οικονομική αυτοτέλεια της Αυτοδιοίκησης
· ζητάμε να ακούγεται η φωνή μας μέσα από διαδικασίες διαβούλευσης με
την κεντρική εξουσία για κάθε νομοθετική ρύθμιση ή απόφαση που αφορά
τους πολίτες και τη ζωή τους
Η Συνταγματική αναθεώρηση δίνει μια μεγάλη δυνατότητα να μπει ένα
τέλος στον αφόρητο συγκεντρωτισμό που συνιστά το σοβαρότερο εμπόδιο
στην ανάπτυξη και την ευημερία του τόπου μας. Εμείς θα αγωνιστούμε γι'
αυτό. Όπως αγωνιστήκαμε μαζί με τους νησιώτικους Δήμους και το σύνδεσμο
τους για τη νησιωτικότητα. Αγωνιστήκαμε και πετύχαμε να συμπεριληφθεί
στο Σύνταγμα.
Μπήκε στα Κοινοτικά κείμενα και έχει συμπεριληφθεί στην ευρωπαϊκή
συνταγματική συνθήκη ανεξάρτητα απ' την εξέλιξη της. Ήρθε η ώρα να
διεκδικήσουμε -σε ευρωπαϊκό επίπεδο αλλά και σε εθνικό- την καθιέρωση
της νησιωτικότητας ως ειδικού κριτηρίου για το σχεδιασμό δράσεων
Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Mοναδικό φαινόμενο
Η Ελλάδα, όπου το 14% του πληθυσμού κατοικεί σε 124 από τα 3500
νησιά, αποτελεί μοναδικό φαινόμενο για κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής
Ένωσης. Μοναδικό φαινόμενο πρέπει να αποτελεί και το γεγονός ότι τα
νησιά, οι μεταφορές στα νησιά και η ζωή σε αυτά, αποτελούν κλασικό
δείγμα έλλειψης ενιαίου κέντρου συντονισμού και πολυαρχίας καθώς
εμπλέκονται αποσπασματικά και χωρίς ενιαία πολιτική τα Υπουργεία
Ναυτιλίας, Μεταφορών, Ανάπτυξης, ΠΕΧΩΔΕ, Αιγαίου, Εσωτερικών. Και ακόμη:
Γενικοί Γραμματείς Περιφερειών, Νομάρχες, Έπαρχοι και μια πληθώρα
υπηρεσιών. Και όλα αυτά χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή της Τοπικής
Αυτοδιοίκησης, δηλαδή των ίδιων των τοπικών κοινωνιών και των πολιτών
που κατοικούν σε αυτά τα νησιά.
O κατακερματισμός αυτός μεταξύ πολλαπλών επιπέδων διοίκησης και η
έλλειψη ενός κέντρου συντονισμού, δημιουργεί ανισότητες, οικονομικές,
κοινωνικές, αναπτυξιακές που όλο και εντείνονται. Ανισότητες τόσο με την
ηπειρωτική Ελλάδα όσο και μεταξύ των ίδιων των νησιών. Εσείς οι ίδιοι
ξέρετε πολύ καλά τι σημαίνουν αυτές οι διαφορές στην καθημερινή σας ζωή,
στην καθημερινή σας οικονομική δραστηριότητα.
Φαίνεται πως δεν έχει γίνει κατανοητό ότι οι μεταφορές αποτελούν έναν
επιταχυντή ανάπτυξης για τα νησιά μας. Αντίθετα έχουν διαμορφωθεί
συνθήκες ολιγοπωλιακές ή και μονοπωλιακές, από τις οποίες δημιουργήθηκαν
νησιά τριών ταχυτήτων:
· Τα μεγάλα, τα πιο «εμπορικά» και τουριστικά νησιά που βρίσκονται στην
πρώτη κατηγορία εξυπηρέτησης με προβλήματα ικανοποίησης της ζήτησης κατά
τις περιόδους αιχμής και χαμηλής συχνότητας κατά τις υπόλοιπες περιόδους
του έτους.
|