Ιδιαίτερα αισθητές είναι οι πιέσεις που υφίσταται το περιβάλλον στις
τουριστικές περιοχές. Άναρχη οικιστική ανάπτυξη, παράνομη δόμηση,
καταπάτηση βιοτόπων, θαλάσσια ρύπανση, ρύπανση υπογείων υδάτων, διάβρωση
του εδάφους και υποβάθμιση όσον αφορά στην αισθητική, είναι τα
συνηθέστερα περιβαλλοντικά προβλήματα.
"Πετύχαμε, λοιπόν, σε μεγάλο βαθμό να καταστήσουμε χαρακτηριστικές
νησιωτικές πρωτεύουσες εικόνα και ομοίωση των ταλαιπωρημένων συνοικιών
της Αθήνας, δημιουργήσαμε σε περιοχές κάλλους ψευτοοικισμούς, που το
καλοκαίρι έχουν την όψη πολύβουης κακόγουστης γειτονιάς και το χειμώνα
είναι ξεχασμένες ακόμα και από τα αδέσποτα σκυλιά.
Πόσο αμελητέα είναι όμως η μονοκαλλιέργεια της τουριστικής
ανάπτυξης, που εξάρθρωσε τις τοπικές κοινωνίες; Τι εισόδημα, για
παράδειγμα, προσφέρει στους γηγενείς η συστηματική επέλαση των
στερημένων από κάθε χαρά της ζωής και τι περίσσευμα αφήνει στον τόπο για
συντηρήσεις, βελτιώσεις και νέες επενδύσεις η ανεμελιά, η προστυχιά και
η βαρβαρότητα αυτής της λαίλαπας;", αναρωτιέται ο συγγραφέας Φ.
Δρακονταειδής.
Ο κύκλος ζωής του τουριστικού προορισμού εκκινά από την ανακάλυψηΣ
του νέου τουριστικού προορισμού και την προσέλκυση περισσότερων
τουριστών, με την ενεργό συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στον
επιχειρηματικό κλάδο, και φτάνει στην πλήρη υποβάθμιση του
περιβάλλοντος, τη συνακόλουθη πτώση των τιμών, την άσκηση της κύριας
επιχειρηματικής δραστηριότητας από ξένους επιχειρηματίες και τη διαφυγή
των τουριστικών εσόδων έξω από το συγκεκριμένο τόπο.
Η βιωσιμότητα του τουριστικού προϊόντος υπονομεύεται από την
ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη, με την οποία έχει συνδεθεί ο μαζικός
τουρισμός. Αν καταστραφεί το περιβάλλον, πάνω στο οποίο επενδύει ο
τουρισμός, καταστρέφεται και το τουριστικό προϊόν.
Η υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας ενός τουριστικού προορισμού οδηγεί
στην υποβάθμιση της εμπειρίας του επισκέπτη (αισθητική ρύπανση, ηχητική
ρύπανση, συνωστισμός, χαμηλή ποιότητα υπηρεσιών, κ.ά.) και στη
δημιουργία δυσεπίλυτων προβλημάτων, όπως η ανεπάρκεια νερού και η
διαχείριση απορριμμάτων.
Η καθιέρωση της έννοιας της φέρουσας ικανότητας ενός τόπου συνέβαλε
στην αναγνώριση της ανάγκης να τεθούν όρια και να δημιουργηθούν
μηχανισμοί ελέγχου στην τουριστική ανάπτυξη.
Η ανάπτυξη ήπιων ή εναλλακτικών μορφών τουρισμού συνδέθηκε με την
προσδοκία να επιτευχθεί η χρυσή τομή μεταξύ ανάπτυξης αφ' ενός και
τήρησης της τουριστικής φέρουσας ικανότητας αφ' ετέρου. Ωστόσο η
βιωσιμότητα του τουρισμού ως πεδίου επιχειρηματικής δράσης και η βιώσιμη
τουριστική ανάπτυξη παραμένει ένα στοίχημα που μένει να κερδηθεί.
|