Η «εξέγερση» της Παπάγου αποκαλύπτει πώς σκέπτονται και δρουν πολλοί
συμπολίτες μας και μπορεί να  ως αφορμή για να διεκδικήσουμε καλύτερη ποιότητα ζωής σε όλη τη Σύρο. Για εκείνους που ίσως δεν γνωρίζουν το ιστορικό, η πλατεία Παπάγου (βρίσκεται στο λιμάνι, εκεί που παλιά ήταν η γεφυροπλάστιγγα) ανακατασκευάζεται από το δήμο Ερμούπολης, σε σχέδια του γνωστού αρχιτέκτονα Αντωνακάκη.
   Καθώς η ανάπλαση περιλαμβάνει την κατασκευή παρτεριών, κοινόχρηστων χώρων και υπερυψωμένων εξεδρών, οι περισσότεροι επιχειρηματίες (των οποίων οι επιχειρήσεις έχουν όψη στην Παπάγου) αλλά και περίοικοι διαμαρτύρονται και επιχειρούν να σταματήσουν δικαστικά τις εργασίες. Έχουν μάλιστα αναρτήσει πανό διαμαρτυρίας από τα μπαλκόνια τους με
συνθήματα όπως «η πλατεία έγινε κάστρο», «πού είναι η πλατεία;», «τα τσιμέντα σπίτια σας», «κάνατε τα μαγαζιά μας υπόγεια» κλπ. Σε πρόσφατη έκτακτη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου οι διαμαρτυρόμενοι ήταν παρόντες, έχοντας εκπρόσωπο στο τραπέζι της συνεδρίασης τον πρώην δημοτικό σύμβουλο Γιώργο Λεονταρίτη.
   Ας πάρουμε τώρα τα πράγματα με τη σειρά. Πρώτα από όλα, η διαμαρτυρία
και γενικότερα η κινητοποίηση των περίοικων είναι σε κάθε περίπτωση
θεμιτή και επιθυμητή. Μακάρι να κινητοποιούταν πάντα ο κόσμος σε επίπεδο
γειτονιάς προκειμένου να αντιμετωπίσει ένα σοβαρό πρόβλημα που οι
αρμόδιοι δεν βλέπουν ή -επειδή δεν ζουν παρέα με αυτό- υποτιμούν. Η
ποιότητα της καθημερινής μας ζωής είναι στη δυτική Ευρώπη ιερή υπόθεση
και οι Ευρωπαίοι (αντίθετα από εμάς) είναι ιδιαίτερα απαιτητικοί και
μαχητικοί όταν απαιτούν την αναβάθμισή της. Οφείλουμε κάποτε και εμείς,
συγκροτημένα, με γνώση και τόλμη να τη διεκδικήσουμε.
   Από άποψη αρχής λοιπόν, κανείς δεν μπορεί να πει στους ανθρώπους της
Παπάγου να μην κινητοποιηθούν, να μην διαμαρτυρηθούν, να μην υψώσουν τα
πανό τους. Αλλά αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι κάθε κινητοποίηση είναι
σωστή, κάθε αίτημα μιας ομάδας ανθρώπων υλοποιήσιμο και κάθε διαμαρτυρία
δικαιολογημένη.
   Στην περίπτωση της Παπάγου, δεν είχαμε μια καλή δημόσια πλατεία που
επιχειρήθηκε με τα έργα να υποβαθμιστεί, μια πλατεία της οποίας η
ανάπλαση θα στερούσε από τους Ερμοπολίτες και τους περαστικούς κάτι που
πρωτύτερα απολάμβαναν. Είχαμε αντίθετα μια κακή πλατεία,
τσιμεντοποιημένη και εγκαταλειμμένη από τότε που η γεφυροπλάστιγγα
μεταφέρθηκε κοντά στο Καρνάγιο. Πάνω σε αυτή την πλατεία είχαν
αναπτυχθεί επαγγελματικές δραστηριότητες. Δυο επιχειρηματίες είχαν
κατασκευάσει σκέπαστρο τύπου «θερμοκήπιο» για τα τραπεζοκαθίσματα που
είχαν αναπτύξει, ένας ακόμα εξέθετε όλο το καλοκαίρι μερικές δεκάδες
ενοικιαζόμενα μηχανάκια και ένας τέταρτος παραδίπλα στρίμωχνε
ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα. Αριστερά, κοντά στο Διογένης κάποια άλλα
ιδιωτικά ΙΧ έβρισκαν την ευκαιρία να παρκάρουν ανεμπόδιστα. Με δυο
λόγια, δεν ήταν
πλατεία για τους δημότες, για το κοινό, για τους παραθεριστές, για την
αναψυχή μας ή οτιδήποτε τέτοιο. Ήταν απλά χώρος που αντίθετα από τον
ορισμό της κοινόχρηστης πλατείας εξυπηρετούσε τη δραστηριότητα
συγκεκριμένων επιχειρηματιών ενώ βόλευε και κάποιους οδηγούς.
   Οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι ξεσηκώθηκαν όταν άρχισε να υλοποιείται η
μελέτη Αντωνακάκη. Για την ποιότητα της οποίας οριστική εικόνα δύσκολα
μπορεί να αποκτήσει κανείς από τη μακέτα, ιδιαίτερα όταν αυτός ο κάποιος
είναι μη ειδικός. Στην προκειμένη περίπτωση πάντως οι διαμαρτυρόμενοι
μιλούσαν για τσιμεντοποίηση μιας πλατείας που ήταν ήδη τσιμεντένια! Και
καλούσαν τους υπεύθυνους να πάρουν «τα τσιμέντα σπίτια τους», τη στιγμή
που στην πρόσοψη της Παπάγου βρίσκονται μερικές από τις ελάχιστες
«τσιμεντένιες» οικοδομές του λιμανιού, εντελώς παράταιρες με τη βιτρίνα
της πόλης όπως φαίνεται από τα πλοία. Και ασφαλώς, μιλούσαν για τσιμέντο
πριν αντιληφθούν ότι οι όλες οι κατασκευές επρόκειτο να «ντυθούν» με
μάρμαρο και να δημιουργηθούν παρτέρια, με περισσότερα από 150 φυτά και
δέντρα. Μιλούσαν δηλαδή χωρίς γνώση και χωρίς να σταθμίζουν τα δεδομένα,
το πριν με το μετά.
   Σημαίνει αυτό ότι θα αφήσουμε κάθε έργο της γειτονιάς μας στα χέρια
των ειδικών, της πολεοδομίας και των επιτροπών; Ασφαλώς όχι, όταν
κάποιοι επιχειρούν να καταστρέψουν μια πλατεία, ένα άλσος, ένα
παραδοσιακό νεοκλασικό κτήριο. Όταν όμως χτίζουν μια πραγματική πλατεία
εκεί που πριν υπήρχε τσιμέντο και όταν φυτεύουν δέντρα εκεί που υπήρχαν
ενοικιαζόμενα μηχανάκια, ε, τότε δεν αντιλαμβάνομαι το ηθικό στήριγμα
της «εξέγερσης».
   Η αλήθεια είναι αλλού. Οι καταστηματάρχες καλώς κοιτούν το συμφέρον
τους (επαγγελματίες είναι) και κινητοποιούνται όταν βλέπουν ότι η
ανάπλαση μπορεί να περιορίσει τη δραστηριότητά τους (αν και εκτιμώ ότι
σε αυτό κάνουν τεράστιο λάθος, αφού στη νέα Παπάγου μάλλον θα συρρέει
πολλαπλάσιος κόσμος από ό,τι σήμερα). Όμως οι καταστηματάρχες γύρω από
μια πλατεία, επειδή την εκμεταλλεύονται οικονομικά, δεν αποκτούν και το
δικαίωμα να αποφασίσουν μόνοι τους για αυτήν ή να μονοπωλήσουν τη γνώμη
για την ανάπλασή της (όπως πχ. θα ήταν παράλογο οι καταστηματάρχες ή οι
περιπτερούχοι της Πλατείας Μιαούλη να αποφασίζουν για τη μορφή της). Μια
πλατεία είναι δημόσιος χώρος, κοινόχρηστος χώρος, και στην ανάπλασή της
έχουμε λόγο εμείς, οι χιλιάδες περαστικοί από αυτήν. Είναι λοιπόν
ξεκάθαρο ότι θέλουμε μια όμορφη πλατεία, με παρτέρια, με παγκάκια, με
κοινόχρηστους χώρους, ιδιαίτερα όταν αυτή αποτελεί το μοναδικό «άνοιγμα»
του δυτικού λιμανιού και το μόνο ουσιαστικά διαθέσιμο χώρο για κάποιον
που περιμένει το πλοίο.
   Τέλος, θεωρώ υποκριτική την επιμονή ορισμένων ανθρώπων (δεν
αναφέρομαι στους καταστηματάρχες) να πλασαριστούν ως οι σωτήρες της
πόλης έναντι της δήθεν αισθητικής καταστροφής μιας πλατείας, όταν άλλοι
δημόσιοι και κοινόχρηστοι χώροι εγκαταλείπονται, χωρίς κανείς να
διαμαρτύρεται (επειδή εκεί δεν αναπτύσσεται επιχειρηματική
δραστηριότητα). Για παράδειγμα, λίγο πιο πέρα από το (πρώην τσιμέντο)
της Παπάγου, στην παραλιακή οδό που ξεκινά από τα ταξί και φτάνει ως το
λιμάνι, δεκάδες αυτοκίνητα είναι καθημερινά σκαρφαλωμένα ανάμεσα στα
(επί πέντε χρόνια!) σπασμένα και πεταμένα κάτω μαρμάρινα κολονάκια,
χωρίς κανείς να συγκινείται. Και όμως με τον τρόπο αυτό, η πιο
συνηθισμένη βόλτα των πεζών στο λιμάνι έχει ουσιαστικά καταργηθεί. Ή
λίγο πιο πάνω, ακριβώς δεξιά από τον Άγιο Νικόλαο όπως ανεβαίνουμε, στα
σκαλάκια που οδηγούν στα «Αστέρια», η μικρή τριγωνική μαρμάρινη πλατεία
έχει τους τελευταίους μήνες μετατραπεί σε χώρο στάθμευσης 4 οχημάτων!
Και όμως, αυτή η μικρή πλατεία βρίσκεται σε σημείο (στην αρχή των
Βαποριών) που επισκέπτονται καθημερινά το Πάσχα και όλο το καλοκαίρι
χιλιάδες ξένοι επισκέπτες και θα έπρεπε αντί για οχήματα (πού
ακούστηκε!) να έχει 1-2 παγκάκια και σκέπαστρο για τον ήλιο. Και πάλι,
κανείς σωτήρας της Παπάγου δεν έχει συγκινηθεί. Ίσως γιατί εκεί δεν θα
ωφεληθεί από την εξέγερση κάποιος καταστηματάρχης, αλλά αντίθετα θα
ξεβολευτούν τέσσερις παράνομοι οδηγοί...
   Σχεδόν σε κάθε σημείο αυτής της πόλης υπάρχουν πράγματα που μπορούν
να γίνουν για να αναβαθμιστεί η ποιότητα ζωής. Ας μην βαυκαλιζόμαστε με
τα δημοσιεύματα των τουριστικών περιοδικών και τα διεθνή βραβεία και ας
κάνουμε ότι περνά από το χέρι μας για να καλυτερέψει πραγματικά η ζωή
μας.