Πρόσφατα η μονή Αγάθωνος έγινε το κέντρο του θρησκευτικού τουρισμού
με την ανακάλυψη  αφθάρτου πτώματος του ευσεβούς εν ζωή μοναχού
Βησσαρίωνος. Δεν είναι η πρώτη και προφανώς ούτε και η τελευταία, που οι
θρησκείες κατασκευάζουν τέτοια θαύματα. Δεν αποτελεί άλλωστε χριστιανική
πρωτοτυπία. Στη Σρι Λάνκα, μητρόπολη του βουδισμού, όπου εφαρμόζεται
συστηματικά η καύση των νεκρών, το μεγαλύτερο θρησκευτικό κέντρο
βρίσκεται στη μονή, όπου φυλάσσεται σε πολυποίκιλτο σκεύος το
θαυματουργό δόντι! του -εν κρεματορίω κεκαυμένου- Βούδα. Εκεί γίνονται
τεράστιες τελετές και σμήνη πιστών απ' όλο τον κόσμο συρρέουν για να
προσκυνήσουν και ν' ακουμπήσουν τον οβολό τους, στην πόλη που ευημερεί
χάρη στη θρησκευτική βιομηχανία. Οι αρχαίοι αιγύπτιοι ήταν
κατηγορηματικοί. Χωρίς άφθαρτο σώμα η αιωνιότητα δεν υπάρχει. Οι αρχαίοι
έλληνες, πιο ευέλικτοι επέλεγαν ανάμεσα στην καύση και την ταφή χωρίς
όμως ν' ασχολούνται με την εκταφή των πτωμάτων των οικείων τους.
Αντίθετα ο νεκρός θεωρείτο ιερός και απροσπέλαστο ταμπού, γεγονός που
δυσχέρανε την εκπαίδευση των γιατρών στην ανατομία. Σε αντίθεση με τους
ανατολικούς λαούς που για λόγους θρησκευτικούς συνηθίζουν να
παρακολουθούν την αποσύνθεση των νεκρών η πρόσφατα αποκτηθείσα
χριστιανική πρακτική της μετά τρία έτη εκταφής (για λόγους πρακτικούς)
των νεκρών προσέφερε στους κοινούς ανθρώπους την ακριβοπληρωμένη μάλιστα
παράσταση στη φρίκη της διαδικασίας σήψης των αγαπημένων τους. Η
μουμιοποίηση αντιμετωπίζεται σαν σημείο άλλοτε καταδίκης και άλλοτε
αγιοποίησης του θανόντος. Η διάκριση ασαφής και εύκολα κατασκευάσιμη.
Όπως  η μάνα κρατά φυλαγμένα με αγάπη τα πρώτα μαλλάκια του μωρού της
έτσι κι οι πιστοί προσκυνούν λογής λογής ιερά θυμητάρια, από την Ιερά
Σινδόνη και το Τίμιο Ξύλο μέχρι τα συχνά πολλαπλάσια λείψανα αγίων, ενώ
αποδέχονται θαυματουργικά αντικείμενα όπως τα αυγουστιάτικα φίδια της
Κεφαλλονιάς και το μήλο της αγίας Ειρήνης της Χρυσοβαλάντου.
   Η δίψα του ανθρώπου για το μεταφυσικό και η ανάγκη του για ελπίδα
συχνά προκαλεί ώσμωση των θρησκειών, με πανάρχαιες πρακτικές που
θυμίζουν μαγεία, έτσι που συχνά μουσουλμάνοι να τάζουν σε χριστιανούς
αγίους (ειδικά στον αη Γιώργη τόσο στην Αλεξάνδρεια όσο και στα
Πριγκιποννήσια), ο αγιασμός να θεωρείται θαυματουργός, ακόμη και σε
εβραίους πάσχοντες και  οι αειθαλείς θάμνοι από τον αη Νικόλα στα Σπάτα
Ηλείας μέχρι τον αη Γιώργη τον Κουδουνά στην Τουρκία να στολίζονται με
κουρελάκια ταμάτων από πιστούς (συχνά αλλόθρησκους), ακριβώς όπως το
ιερό δένδρο Μπο κάτω από το οποίο γεννήθηκε και φωτίστηκε ο Βούδας.
   Ειδικό ενδιαφέρον προκαλεί η περίπτωση της Μάλακα στη Μαλαισία, που
αποτελεί μωσαϊκό πολιτισμών και θρησκειών, όπου συνωθούνται τζαμιά και
βουδιστικοί ναοί, τάο και χριστιανικές εκκλησιές κάθε δόγματος.
Αξιοσημείωτος είναι ο σεβασμός που δείχνουν οι ντόπιοι κάθε θρησκεύματος
σε ένα καθολικό ιησουίτη άγιο τον Φραγκίσκο Ξαβιέ, που έκανε ιεραποστολή
από την Ινδία μέχρι την Ιαπωνία. Σημεία και τέρατα ιστορούν για τη χάρη
του οι μουσουλμάνοι. Όσο ζούσε, λένε, έχασε το ροζάριό του στη θάλασσα
και καθόταν θλιμμένος στην αμμουδιά. Τότε βλέπει ένα καβούρι να βγαίνει
από τα νερά κουβαλώντας το και -ω του θαύματος!- το καβούρι ήταν
σημαδεμένο στη ράχη μ' ένα σταυρό. Έκτοτε οι ευσεβείς κάτοικοι της
Μάλακα δεν τρώνε τα καβούρια, ακριβώς όπως οι ινδοί δεν τρώνε τις
αγελάδες κι οι μουσουλμάνοι τους χοίρους. Όταν πέθανε ο άγιος τον έθαψαν
στον λόφο της Μάλακα, αλλά στους 9 μήνες οι ευσεβείς καθολικοί της Γκόα
τον ξέθαψαν και τον κουβάλησαν στην πατρίδα τους, όπου το σκήνωμά του
παραμένει μέχρι σήμερα τόσο ζωντανό που αν το τσιμπήσεις ματώνει. Ο
Πάπας Ιωάννης Παύλος σε κάποια περιοδεία του επισκέφθηκε και τη Γκόα και
θαύμασε με το θαύμα του αγίου τόσο, που απαίτησε να το μετακομίσουν στη
Ρώμη για να το εξετάσουν ειδικοί επιστήμονες. Όμως οι ευσεβείς κάτοικοι
της Γκόα δεν ήταν κορόιδα να χάσουν τέτοια τουριστική ατραξιόν και μετά
από διαπραγματεύσεις κατέληξαν να στείλουν στη Ρώμη μόνο το δεξί του
χέρι. Αν έτρεξε αίμα και κατά την αποκοπή του άκρου θα σας γελάσω. Είναι
όμως γεγονός ότι τότε στη Μάλακα, το άγαλμα του αγίου δέχθηκε
θαυματουργικά αιφνίδια την επίθεση παρακείμενου δένδρου, που εν μέσω
καταιγίδος, που προκλήθηκε από τη δυσφορία του αγίου έκοψε το χέρι του
αγάλματος στο ίδιο ακριβώς σημείο με το αποκοπέν άκρο του σκηνώματος.
Έκαναν λιτανείες και προσευχές και αποφάσισαν ν' αφήσουν και το άγαλμα
κουλό εις δόξαν του αγίου Φραγκίσκου Ξαβιέ.

 Φθαρτό σαρκίο
Ουδέν, λοιπόν, καινόν υπό τον ήλιον. Η αγιοσύνη δεν χρειάζεται το
φθαρτό σαρκίο για να τεκμηριωθεί. Οι άνθρωποι με τις πράξεις τους
φωτίζουν τη ζωή των συνανθρώπων τους και κάθε θρησκεία τιμά τους
ανθρώπους, που με αυταπάρνηση προσφέρουν τον ίδιο τους τον εαυτό για το
καλό των άλλων. Κανείς δεν είναι αθάνατος και η βεβαιότητα του θανάτου
προκαλεί σε κάθε άνθρωπο την ανάγκη για το θαύμα, που συχνά
αντιμετωπίζεται σα ρουσφέτι του θείου προς τον αιτούντα, που χρήζει
ανταπόδοσης, ακριβώς όπως τα φακελάκια των γιατρών. Αυτό είναι το πεδίο
εκμετάλλευσης κάθε πλασιέ ελπίδας.  Το παράξενο είναι ότι η συμπεριφορά
των ανθρώπων μπροστά στην αγωνία για το αύριο είναι πανομοιότυπη τόσο
ανάμεσα στους πιστούς των μονοθειστικών θρησκειών που «προσδοκούν
ανάστασιν νεκρών» σε μια τετελεσμένη αιωνιότητα παραδείσου ή κόλασης,
όσο και στους πιστούς του τροχού της αιώνιας μετενσάρκωσης του σύμπαντος
κόσμου. Το φαινόμενο δεν ατονεί, όπως ελπίζαμε, με την ανάπτυξη του
ορθολογισμού και την παιδεία, ενώ επιδεινώνεται διεστραμμένο σε
ηλεκτρονική νεομαγεία με την τεχνολογική πρόοδο. Δεν υπάρχει λόγος
φανατισμού και εμπάθειας. Αντίθετα χρειάζεται κατανόηση και ανοχή.
«Καλός ο αγιασμός, αλλά πάρε και καμιά γάτα» συμβούλευε ιερέας το
χωριάτη που ζητούσε ν' απαλλαγεί θαυματουργικά από τα ποντίκια, ενώ οι
αρχαίοι τόνιζαν το «Συν Αθηνά και χείρα κίνει».
   Το καθημερινό Θαύμα της ύπαρξης και της δημιουργίας, για τους
επιστήμονες αποτελεί άσκηση στην ταπεινότητα του ανθρώπινου είδους. Όταν
κάθε στιγμή εκατομμύρια κόσμοι καταστρέφονται και δημιουργούνται, όταν η
Ζωή τόσο εφευρετική,  χρειάστηκε εκατομμύρια χρόνια για να φθάσει  στον
άνθρωπο, όταν πολιτισμοί άνθισαν και καταστράφηκαν σαν άνθη του αγρού,
όταν χιλιάδες παιδιά κάθε λεπτό σήμερα πεθαίνουν από ιάσιμες ασθένειες
την ώρα που οι πολιτισμένοι ψάχνοντας την αιώνια νιότη πεθαίνουν από
αρρώστιες που προκαλούνται από την πολυφαγία, η ατομική τραγωδία του
καθενός μοιάζει αμελητέα. Η Ιατρική, με θρησκευτικές απαρχές,
τουλάχιστον κατά τον Ιπποκράτη έβλεπε τον κάθε άνθρωπο σαν ένα
ολοκληρωμένο σύμπαν. Συντηρούσε ή κατασκεύαζε θαύματα, επειδή στόχος της
ήταν, αν δε μπορεί να θεραπεύει, τουλάχιστον να παρηγορεί τον άνθρωπο
μπροστά στο αναπότρεπτο του θανάτου. Η ανάγκη για θαύμα είναι η ανάγκη
για παρηγοριά, η ανάγκη για το παραμύθι, το όνειρο, την Τέχνη. Και όπως
δε μπορείς να καταδικάσεις, κάποιον επειδή προτιμά τα λαϊκά από το
Μπετόβεν, δε μπορείς να προστατεύσεις την πλειοψηφία των ανθρώπων που
δυστυχούν από τη λερναία ύδρα του εμπορίου της ελπίδας. Θαύματα και
«θαύματα» θα μας φωτίζουν τη ζωή, όσο υπάρχουν άνθρωποι.