Σελίδες 597, ZHTPOΣ 2006
Το κείμενο του Νεμέσιου είναι μία ανθρωπολογική μελέτη που έχει ως
σκοποθεσία της να βρει το σημείο εκείνο το οποίο αποτελεί τον πυρήνα της
σύγχρονης ανθρωπολογικής σκέψης και ο οποίος είναι η αναζήτηση του
ουσιακού χαρακτήρα του ανθρώπου, το ιδιάζον του ανθρώπου, η αναζήτηση
της ξεχωριστής θέσης του μέσα στον κόσμο. Στη σκέψη του Νεμέσιου
ανθρωπολογία και θεολογία συνδέονται άρρηκτα. Έχουμε επομένως μια
αντιστροφή του οντολογικού χαρακτήρα του ανθρώπου και μια υπέρβαση του
καθαρά φυσικού ή βιολογικού στοιχείου. O άνθρωπος δεν είναι δυνατόν να
νοηθεί ανεξάρτητα και έξω από το Θεό, ως μία τυχαία, έστω και ανώτερη
ενδόκοσμη περίπτωση. Στη σκέψη του Νεμέσιου προϋποτίθεται η γειτνίαση
του ανθρώπου με το Θεό. Τότε και μόνο τότε το ερώτημα περί ανθρώπου
αποκτά νόημα, διότι τότε και μόνο τότε είναι αυθεντικό. O άνθρωπος
ξεπερνά τις ουσιώδεις ψυχικές μορφές και διακρίνεται ριζικά από αυτές
διότι κοινωνεί με το υπερβατικό.
Η ειδητική σημασία του ανθρώπου θεμελιώνεται σε αυτή ακριβώς τη
μέσα-στο-χρόνο σχέση, η οποία όχι μόνο δεν ακυρώνει τον άνθρωπο ως
τέτοιο, αλλά τον καθιστά ακριβώς άνθρωπο. Η σχέση με το Απόλυτο,
πραγματοποιείται με όρους μιας εμμενούς υπέρβασης, μιας διανοικτότητας
του ανθρώπου προς το Θεό, πάντοτε με όρους ενθαδικότητας, με όρους
εμμένειας. Το θεμελιώδες γεγονός της ανθρώπινη ύπαρξης είναι η συνάντηση
του ανθρώπου με ό,τι τον υπερβαίνει, όχι ως απλή παρεύρεση αλλά ως ζώσα
σχέση, που καθιστά τον άνθρωπο σώο.
|