|
Η περιπέτεια της περιπλάνησης σύντομα έδωσε τη θέση της στη
βιομηχανική παραγωγή ταξιδιών. Το 1868 ο Thomas Cook επινόησε προς
διευκόλυνση του τουρίστα τη συναρμολόγηση όλων των αξιοθέατων σε μία
ενιαία διαδρομή με την εγγύηση ότι όλα συμπεριλαμβάνονταν στην ίδια
τιμή. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχανόταν ο αποκλεισμός των πιθανών κινδύνων
του ταξιδιού, καθώς και η μείωση του κόστους των μετακινήσεων για τα
γκρουπ των τουριστών.
Η ανακάλυψη του ταξιδιού κατά ομάδες σηματοδότησε την ολοκλήρωση των
μεθόδων παραγωγής της τουριστικής βιομηχανίας, η οποία σύντομα θα
συναγωνιζόταν τη βαριά βιομηχανία. Η λύτρωση από την καταπιεστική
πραγματικότητα -έστω και στο λίγο χρόνο που διαρκούσαν οι διακοπές-
εξελισσόταν σε μια ιδιαίτερα κερδοφόρα επιχείρηση.
Εν τω μεταξύ η άνοδος του βιοτικού επιπέδου ενθάρρυνε σημαντικά τις
δαπάνες για τον ελεύθερο χρόνο. Αξίζει να σημειωθεί ότι μεταπολεμικά,
και συγκεκριμένα από τη δεκαετία του '50 και έπειτα, το σύνολο σχεδόν
του εργατικού δυναμικού δικαιούνταν άδεια μετ' αποδοχών. Oλοένα και
περισσότεροι άνθρωποι έκαναν χρήση της αδείας των ξοδεύοντας περισσότερα
χρήματα για διακοπές. Τη δεκαετία του '60 τα πακέτα διακοπών σε χώρες
του εξωτερικού γίνονται όλο και πιο δημοφιλή.
Όπως αναγνώρισε ο O.Η.Ε., ανακηρύσσοντας το 1967 «Διεθνές Έτος
Τουρισμού», ο τουρισμός ήταν πια μια βιομηχανία μείζονος σημασίας και η
Ευρώπη βρισκόταν στην καρδιά του, καθώς προμήθευε και υποδεχόταν το
μεγαλύτερο όγκο τουριστών στον πλανήτη.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων του O.O.Σ.Α., ο τουρισμός ήταν
επίσης αναδιανεμητικός, εφόσον διοχέτευε χρήμα-με σημαντικό
περιβαλλοντικό κόστος ωστόσο - στις περιοχές εκείνες όπου είχε αφήσει
πίσω η βιομηχανική ανάπτυξη. Χώρες στις νότιες παρυφές της Ευρώπης, όπως
η Ελλάδα, γέμιζαν τώρα νέα τουριστικά συγκροτήματα και τα απείραχτα
μέχρι πρότινος τοπία τους άρχιζαν να έχουν τόσους επισκέπτες όσους και
καλλιεργητές, όπως σημειώνει εύστοχα ο Μαrk Mazower.
Στο πλαίσιο μιας συνολικότερης κριτικής στο ατομιστικό και
καταναλωτικό πρότυπο, το οποίο επικράτησε μεταπολεμικά, στο στόχαστρο
διανοουμένων και κριτικών δε μπορούσε παρά να τεθεί και η ακμάζουσα
τουριστική βιομηχανία, ως υπεύθυνη της ομογενοποίησης της εμπειρίας του
ταξιδιού και της μετατροπής των ταξιδιωτών σε κοπάδι.
|