B' MEPOΣ

   Απαραίτητη προϋπόθεση για τη λειτουργία ενός λιμανιού είναι η ύπαρξη
πλοίων και δρομολογίων. Όταν σήμερα ο υπουργός ναυτιλίας αγωνίζεται να
μας πείσει ότι κανένα νησί δε θα μείνει χωρίς δρομολόγια το φετινό
χειμώνα, σε τί θα χρησιμεύσει το μεγάλο λιμάνι τους χειμερινούς μήνες;
Όταν υπάρχει μόνο ένα πλοίο την ημέρα για Πειραιά και πολύ λιγότερα έως
καθόλου για την πρωτεύουσα του νομού, τη Σύρο, τι να μας κάνουν οι
υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις;
   Η επικείμενη απελευθέρωση στην ακτοπλοΐα απλώς θα νομιμοποιήσει την
ασυδοσία των εφοπληστών αφού θα βάζουν τα πλοία τους μόνο στις
επικερδείς γραμμές. Πάντως, εδώ και χρόνια, τους καλοκαιρινούς μήνες δεν
λείπουν οι συχνές διασυνδέσεις με την Κρήτη, τις Δυτ. Κυκλάδες, τη Σάμο
και τα Δωδεκάνησα και δεν τους εμπόδισε το μικρό λιμάνι μπρος στο
κέρδος.
   Ίσως οι εμπνευστές του μεγάλου λιμανιού να ήθελαν να δημιουργήσουν
ικανοποιητικούς χώρους στάθμευσης για τα πλοία-καμάρια των εφοπληστών
και να υποβάλλουν όλους εμάς στην αισθητική (και όχι μόνο) ρύπανση που
επιφέρουν τέτοιες εγκαταστάσεις.
   Απορούμε, πραγματικά, πώς προχωρούν σ£ ένα έργο τέτοιας εμβέλειας
που, ιδίως τους χειμερινούς μήνες, δεν πρόκειται να βελτιώσει καθόλου
την ποιότητα ζωής των κατοίκων του νησιού, ενώ επί της ουσίας θα
εξυπηρετήσει μονάχα τους εφοπληστές και τα συμφέροντά τους.
   Απορούμε γιατί τόσα χρόνια δεν έχουν πει κουβέντα για τα ακριβά
εισιτήρια που έχουν υπερδιπλασιαστεί, για την αξιοθρήνητη κατάσταση στην
ακτοπλοΐα, για τους εκβιασμούς των εφοπληστών που μας καθιστούν όμηρους
στα καπρίτσια τους. Όταν μάλιστα αυτή τη στιγμή ακόμα βρίσκεται σ£
εξέλιξη η δίκη για το ναυάγιο του Σαμίνα πριν πέντε χρόνια, που έστειλε
81 ανθρώπους στο βυθό και δεκατέσσερα φέρετρα στη Νάξο.
   Και συνεχίζουμε: Μας λένε ότι θα δένουν τέσσερα επιβατηγά πλοία
ταυτόχρονα κι ένα κρουαζιερόπλοιο από την βορινή πλευρά. Oι περισσότεροι
από μας που ζούμε καθημερινά το κυκλοφοριακό χάος που επικρατεί,
ιδιαίτερα κατά την προσέγγιση των πλοίων, μια τέτοια προοπτική μας
φαίνεται εφιαλτική.
   Το πρόβλημα είναι άραγε η ταυτόχρονη προσέγγιση των πλοίων ή μήπως θα
ήταν πιο σκόπιμο να κατανέμονται τα δρομολόγια με ορθολογικό τρόπο μέσα
στη διάρκεια της ημέρας, ώστε να υπάρχει απρόσκοπτη εξυπηρέτηση των
ταξιδιωτών; Κι επίσης πώς θα ελίσσονται ταυτόχρονα 4 πλοία μέσα στο
λιμάνι ώστε να μπορούν να δέσουν την ίδια ώρα;
   Εξάλλου, αν το δούμε και από την μεριά των επισκεπτών, οι οποίοι θα
στοιβάζονται μέσα στο λιοπύρι και θα προσπαθούν να προσανατολιστούν μέσα
στο κυκλοφοριακό κομφούζιο της χώρας, δεν θα αποκομίζουν σίγουρα την
καλύτερη δυνατή εντύπωση. Εκτός και αν οι τοπικές αρχές στα πλαίσια μιας
διαστροφικής πραγματικά συνωμοσίας, επιδιώκουν τη δημιουργία αυτού του
χάους ώστε να πιέσουν για τη διάνοιξη περιφερειακού δρόμου, πράγμα που
έχουν ήδη προτείνει συμβουλευτικοί φορείς όπως η ένωση ξενοδόχων…

Aξαφνα θα εξαφανιστεί ο ορίζοντας
   Θα περίμενε κανείς ότι ένα τέτοιο έργο που θα αποτελειώσει οριστικά
αυτό που κάποτε λεγόταν Παραλία της Χώρας, που θ' αλλοιώσει για πάντα τη
φυσιογνωμία της πόλης στοιβάζοντας, συνήθως ακαλαίσθητες εγκαταστάσεις
αναντίστοιχα μεγάλες για την κλίμακα του τόπου, μπαζώνοντας 17 στρέμματα
από τη θάλασσα, επεκτείνοντας το βόρειο λιμενοβραχίονα κατά 300 μέτρα
και το νότιο κατά 120μ, με τα πλοία να δεσπόζουν στον ορίζοντα
σφιχταγκαλιάζοντας την πόλη, να έχει συζητηθεί ενδελεχούς μέσα στην
κοινωνία ή και στα διάφορα συμβούλια. Ωστόσο, εκτός από μερικές
βιαστικές ενημερώσεις, κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει.
   Ερωτηματικά επίσης, γεννιούνται και από την εμμονή των μελετητών της
λεγόμενης Περιβαλλοντικής Μελέτης του έργου ότι δεν θα αλλοιωθούν οι
οπτικές αξίες, γιατί πρόκειται για επέκταση του υφιστάμενου έργου.
Βέβαια, το μέγεθος και η έκταση της "επέκτασης" ή "ανάπλασης", σκόπιμα
παραβλέπονται. Όπως και το γεγονός ότι η ταυτόχρονη πρόσδεση δύο, τριών
ή και πέντε πλοίων μήκους από 120μ. έως 160μ. δε θα αποκρύψει μέρος της
θέας ή του ορίζοντα.
   Oι περιβαλλοντικοί όροι εξαντλούνται σε επισημάνσεις για το πώς θα
διατίθενται τα ορυκτέλαια των μηχανημάτων εκσκαφής κι επίχωσης!!! Oι
περιβαλλοντικές μελέτες είναι πραγματικά το μεγάλο ανέκδοτο, στην ουσία
δεν είναι παρά ένα πιστοποιητικό αφοσίωσης των μελετητικών γραφείων
στους εργοδότες τους (τις κατασκευαστικές), ενώ αποτελούν το οικολογικό
άλλοθι προς κάθε ευαίσθητο περί τα οικολογικά, στο πνεύμα της
"αειφορίας". Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι για κάθε έργο εγκρίνονται με
συνοπτικές διαδικασίες.
   Δεν είναι άραγε παράδοξο ότι για την έκδοση αδειών για απλές
σταβλικές εγκαταστάσεις ζητούνται ένα σωρό όροι κι έτσι κανένας
παραγωγός σήμερα δεν έχει άδεια, ενώ για ένα τόσο μεγάλο έργο βλέπουμε
μια μελέτη που προβαίνει σε αυθαίρετα έως αστεία συμπεράσματα για να
εγκριθεί στα γρήγορα. Oι θέσεις των συντακτών της προδίδουν την
ιδεολογική ταύτισή τους μ' ένα συγκεκριμένο μοντέλο άγριας ανάπτυξης και
ιδιαίτερα όταν σε μια Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων κάτι τέτοιο θα
έπρεπε, αν μη τι άλλο, να τίθεται σ' αμφισβήτηση. Φαίνεται πως οι εν
λόγω περιβαλλοντιστές δεν έχουν ακούσει τίποτα για το μέγεθος της
φέρουσας ικανότητας μιας περιοχής.
   Είναι φανερό ότι η σκοπιμότητα αυτού του έργου είναι ασαφής και
προβληματική για όποιον επικαλείται το κοινό συμφέρον και σίγουρα
ικανοποιεί βασικά το μεγαλοϊδεατισμό και τη ματαιοδοξία των εμπνευστών
του. Ωστόσο ένα δεδομένο που δεν πρέπει να μας διαφεύγει είναι η
μετατροπή του λιμενικού ταμείου της Νάξου σε ανώνυμη εταιρεία και η
τελική κατάληξη της διαχείρισης του λιμανιού από ιδιώτες (εφημ. «O
κόσμος τον Επενδυτή», Σάββατο 12/11/05). Σ' αυτά τα πλαίσια η αναβάθμιση
του λιμανιού του νησιού είναι εύλογη αφού ένα ακόμα έργο που θα έχει
γίνει με χρήματα του κράτους θα παραδοθεί σε ιδιώτες «επενδυτές» προς
εκμετάλλευση. Μια ακόμη κίνηση στο γαϊτανάκι της ελεύθερης αγοράς.
   Πάντως, όταν το έργο ολοκληρωθεί θα καθορίσει εν πολλοίς το χαρακτήρα
του νησιού, ενώ η δημιουργία υποδομών τέτοιου βεληνεκούς σηματοδοτεί την
πρόθεση αλλά και την παραδοχή, ότι η κυρίαρχη οικονομική δραστηριότητα
στο νησί θα είναι η τουριστική μονοκαλλιέργεια μαζικού τύπου.

Και μια πρόταση, συνοπτική πλην όμως αποτελεσματική
   Έτσι, μακροπρόθεσμα οι αρχές ανοίγουν διάπλατα την πόρτα στους
μεγάλους επενδυτές στους κάθε λογής κερδοσκόπους της γης και δίνουν βορά
στο εργολαβικό κεφάλαιο και στις ξένες πολυεθνικές του τουρισμού, το
ίδιο το πρωταρχικό παραγωγικό κεφάλαιο, την φύση του νησιού.
   Επειδή, λοιπόν, η ανοχή έχει και τα όριά της, ας αντιτείνουμε,
τουλάχιστον σε πρώτη φάση, την ανοιχτή παλάμη στους σύγχρονους
μαυρογιαλλούρους.

AYTONOMH ΠPΩTOBOYΛIA NAΞOY