Έφυγε αναπάντεχα, εντελώς ξαφνικά, ο ευπατρίδης της πολιτιστικής
αναγέννησης της Σύρου, Μάκης.
   O Μάκης όπως τον αποκαλούσαμε οι φίλοι, οι εχθροί και οι ουδέτεροι.
Εμβληματική προσωπικότητα υψηλών διανοημάτων με βαθιά πνευματική
καλλιέργεια, δύναμη κι ευγένεια.
   O ξαφνικός του θάνατος άφησε δυσαναπλήρωτο κενό στην πολιτική
κοινωνία, μα, κυρίως,στην πολιτιστική ανάπτυξη αυτού του τόπου, του
βαθιά τελματωμένου στην μιζέρια, τον ωχαδερφισμό και την πνευματική
αποχαύνωση. Με την δύναμη του λόγου, του γραπτού και του πνευματικού του
αναστήματος, αγωνίστηκε με ψυχή και σώμα, να σηκώσει λίγο πάνω από τα
κατακάθια της ζωής τη βαριά κληρονομιά -αρχοντιά και μεγαλείο- μιας
ένδοξης από το παρελθόν, πολιτιστικής πρωτεύουσας των Κυκλάδων.
   O γράφων, με τον μακαρίτη πλέον Μάκη, είχα πάμπολλες φορές
αντιδικήσει παλιά, κατά την μεταξύ μας συνεργασία στο Πνευματικό Κέντρο
και μέχρι πρόσφατα σε θέματα που άπτονταν στο χώρο του Πολιτισμού για
επιλογές του σε άφεση αμαρτιών, αποκατάστασης κι επιβράβευσης επίορκων
ατόμων, που, συνέβαλλε, συνεπικουρούμενος και από φορείς της Δημοτικής
Αρχής, διότι έκρινα πως ήταν λάθος του κι αντέβαιναν καίρια στις
πανανθρώπινες αξίες που από κάποια ιστορική συγκυρία είχε ταχθεί να
υπηρετεί και να προάγει.
   Έκρινα βέβαια, εκ παραλλήλου, πως οι παραπάνω ενέργειές του δεν
περιείχαν καμιά πολιτική σκοπιμότητα και ότι έτσι ήθελε να δείξει σε όλο
τον κόσμο πως η Δημοκρατία και η Ελευθερία τιμά ως και τα παραστρατημένα
της παιδιά γιατί είναι μεγαλόψυχη.
   Έτσι, όταν πριν από λίγες μέρες, πριν το τραγικό του συμβάν, ο
γνωστός στην πόλη μας ιστορικός - ομότιμος Δ/ντής ΚΝΕ - ΕΙΕ - κ. Βασίλης
Παναγιωτόπουλος εξέφρασε τον χαρακτηρισμό σε γνωστά του πρόσωπα για τον
Μάκη: «O Μάρκος Φρέρης είναι ο πιο σπουδαγμένος κάτοικος της Σύρου»,
εγώ, όταν γνωστό μου πρόσωπο μου μετέφερε αυτό το λεχθέν, συμπλήρωσα:
«Και ο πιο μορφωμένος!». Μα αν είναι έτσι, θα αναρωτηθεί ο κάθε
αναγνώστης πώς τολμούσες τότε εσύ να αντιδικείς και να κατακρίνεις τις
όποιες ενέργειές του;
   O Ρομέν Ρολάν στο δίτομο κλασσικό του έργο «Η μαγεμένη ψυχή» λέει
κάπου: «Δεν πετροβολά κανείς τα στείρα δέντρα, μα εκείνα που το μέτωπό
τους είναι στεφανωμένο από καρπούς.»
   Ένα τέτοιο δέντρο ήταν και ο Μάκης που ξαφνικά μαράθηκε και άφησε την
γενέτειρά του που πραγματικά υπεραγαπούσε (γι' αυτό και δεν ξενιτεύτηκε
για ευρύτερη αναγνώριση και καταξίωση) να πεινά πάντα για τους
πνευματικούς καρπούς που απλόχερα της παρείχε.
   O γράφων, που μαζί με τον μακαρίτη πλέον Μάκη, συνεργάστηκα στενά για
την πολιτιστική αναγέννηση της άλλοτε «Νυφούλας του Αιγαίου», νιώθω την
ανάγκη να καταγράψω ένα περιστατικό που μαρτυρεί σε τι πνευματικό
μαρασμό είχε ξεπέσει η πρωτεύουσα των Κυκλάδων αυτή, που, (όταν στην
Αθήνα της νεώτερης Ιστορίας έβοσκαν ακόμα πρόβατα) έπαιζε στην πλατεία
Μιαούλη τραβιάτα, ριγολέτο και το θέατρο Απόλλων (αντίγραφο της Σκάλας
του Μιλάνου) «ανέβαζε» γαλλικούς και ιταλικούς θιάσους: Στα πλαίσια των
διαλέξεων που είχε ξεκινήσει το Πνευματικό Κέντρο της Ερμούπολης αρχές
του 1980, είχε κληθεί κάποιος καθηγητής Πανεπιστημίου να δώσει διάλεξη
με θέμα τα ναρκωτικά. Η γραμματεία του Π.Κ. έστειλε σε διάφορους φορείς
και υπηρεσίες 250 προσκλήσεις, τυπώθηκαν αφίσες και ο τοπικός Τύπος
δημοσίευσε την είδηση. Όταν ήρθε η ώρα να αρχίσει ο ομιλητής, στην
αίθουσα μέσα, δεν υπήρχε ούτε ένας ακροατής. Oύτε ένας!!! Υπήρχαν μόνο
τέσσερις του Π.Κ. και ο ηχολήπτης. Τότε εγώ, τράβηξα τον Μάκη παράμερα,
που τα είχε κυριολεκτικά χαμένα και του είπα: «ʼσε τους άλλους δυο να
συζητούν με τον καθηγητή και πάμε στο καφενείο μου να κουβαλήσουμε όσους
μπορέσουμε.» Τρέξαμε σαν τους χαμάληδες, ξεκολλήσαμε από το καφενείο έξι
άτομα που στη συνέχεια έγιναν δέκα κι έτσι άρχισε η διάλεξη. Μετά απ'
αυτό είπα στον Μάκη: «Μάκη, τέτοια ξεφτίλα μην διανοηθείς να
ξαναϋποστούμε! Τέρμα οι διαλέξεις!». Και ο Μάκης τότε έσκυψε περίλυπος
το κεφάλι και δεν έβγαλε άχνα. Και οι διαλέξεις σταμάτησαν.
   Και τώρα που «σταμάτησε» και ο Μάκης;… Ωωωω Μάκη, αιωνία σου η μνήμη,
έφυγες και τώρα «έσονται ψευδοδιδάσκαλοι οίτινες παρεισαύξουσιν αιρέσεις
απωλείας».

KΩΣTAΣ BAPBEPHΣ
Zωγράφος - συγγραφέας