Όσοι με ξέρουν, έστω κι ελάχιστα, δεν περίμεναν βέβαια να συμμετάσχω
στον «εθνικό» ενθουσιασμό και στην πανελλήνια «ανάταση» για το
«γιουροβιζιονικό» τρόπαιο της Έλενας Παπαρίζου και του «Number one».
Oύτε το είδος του συγκεκριμένου τραγουδιού ούτε, εν γένει, το ύφος και
το επίπεδο του πανευρωπαϊκού διαγωνισμού τραγουδιού, όπου, χρόνια τώρα, το εθνικό μας φιλότιμο έδινε κι έχανε, παταγωδώς ή αξιοπρεπώς,
δαπανηρότατες μάχες, είναι του γούστου μου. Έστω για απλό, άνευ
περαιτέρω καλλιτεχνικών φιλοδοξιών, ξεφάντωμα. Αγανάκτησα όμως, ίσως
περισσότερο κι από τους επαγγελματικά ή συναισθηματικά εμπλεκόμενους στο υπό την επωνυμία «Number one» εθνικό εγχείρημα, με την αμετροεπή μιζέρια μερίδας του πνευματικού και καλλιτεχνικού μας κόσμου. Κυρίως εκείνων των διανοουμένων και καλλιτεχνών που, είτε έχουν επιλέξει αυτή καθαυτή, ανεξαρτήτως περιεχομένου και ουσίας, την αντιπαράθεση προς τα (συνήθως αλλ' όχι και εκ των προτέρων) πλειοψηφικά ρεύματα (main streams) είτε, εξαιτίας ηλικιακής φυσικής κάμψεως ή αδυναμίας ανανεώσεως των εκφραστικών τους τρόπων, έχουν απωθηθεί στο (κακά τα ψέμματα!) πάντοτε και για όλους άβολο περιθώριο. Πώς, αλήθεια, δημιουργοί που
αποδεδειγμένα καταφέρνουν να είναι πάντα αλλιώς ζωντανοί και νέοι (ο
δικός μας Μάνος Ελευθερίου είναι ίσως το καλύτερο, κι όχι, βέβαια, λόγω
ιθαγένειας, παράδειγμα!), νάχουν δηλ., κατά τη σολωμική υποθήκη , «πάντα
ανοιχτά πάντ' άγρυπνα τα μάτια της ψυχής τους», μπόρεσαν ν'
αντιμετωπίσουν από την προσήκουσα απόσταση αλλά και περιωπή την,
επιτέλους, απλώς «ελαφρολαϊκή», παπαρίζουσα ευφορία; Ενώ διανοούμενοι,
υποτίθεται, προοδευτικοί κι απελευθερωμένοι, με ζηλευτή ερωτική θητεία,
έστω και προσωρινή, στο πλευρό των γοητευτικότερων θηλέων του εν γένει
δημόσιου βίου μας, προσφεύγουν σ' απελπισμένες κορώνες μέγιστης
μικροαστικής ηθικής υποκρισίας του τύπου «Για το βρακί της Παπαρίζου!».
Ε, αυτό το τόσο άδικα βαλλόμενο «βρακί» (είτε γι' αυτό της κ. Παπαρίζου
είτε για οποιοδήποτε άλλο, με ανάλογης ποιότητας περιεχόμενο, πρόκειται)
θέλω να υπερασπίσω! Γιατί, άραγε, το «βρακί της Παπαρίζου» αξίζει της
περιφρόνησης, με την οποία το περιέβαλε η οργίλη έκρηξη του κ. Δανίκα;
Συμπαθάτε με, αλλά για την, ερωτικώς μάλλον λιγότερο ευνοημένη από τον
κ. Δανίκα, ταπεινότητά μου, το «βρακί» της κ. Παπαρίζου είναι άξιο
μεγαλύτερου σεβασμού. Όχι μόνο ως απλό φετίχ, που στο κάτω-κάτω
ενδιαφέρει αποκλειστικά τους θιασώτες της φερώνυμης ήπιας ερωτικής
διαστροφής. Αλλά και ως σύμβολο της ποθητής θηλότητας. Ως το τελευταίο
οχυρό του μυστικού, σκοτεινού θησαυρού της γυναικείας φύσης, ως η πύλη
προς ό,τι ο Γκιστάβ Κουρμπέ απεικόνισε, απομονώνοντάς το από το υπόλοιπο γυναικείο σώμα, ως «πηγή της ζωής». Όταν μάλιστα εξειδικεύεται στην κ. Παπαρίζου, ένα κορίτσι σαν τα κρύα νερά που χορεύει και τραγουδάει,
χωρίς, βρε αδελφέ, να ενοχλεί ή να γελοιοποιείται, η ελαφρά τη καρδία,
καταφρόνησή του και η άρνηση να το αποδεχτούμε ως «εθνικό», καίτοι σεμνά
και ταπεινά «αληθές», ισοδυναμεί με ύβρη προς κάποιες αξίες της ζωής
που, ασφαλώς, έστω και ως υποδεέστερες των δεδηλωμένων ηχηρών
κοινωνικοπολιτικών και αισθητικών του ιδανικών, δεν έχει απεμπολήσει ο
κ. Δανίκας!
  Αλλά νάταν μονάχα οι υπερβολές των δανι(ει)(κι)κών αποστροφών! Το
γαλατικό «όχι» στο ευρωσύνταγμα, ένα πολυσυλλεκτικό κι ετερόκλητο
«Κουκιά σπέρνω» ως απάντηση στο «Καλημέρα, μπάρμπα» - ερώτημα που ο
Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ έθεσε, ως μη όφειλε, στο γαλλικό λαό,
επιβραδύνει αναμφίβολα, αν δεν αναστέλλει οριστικά, την πορεία προς την
πολιτική ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Φασιστογενείς ή
μαρξιστολενινιστικές αλλεργίες προς την απόλυτα και αμετάκλητα
δημοκρατική και φιλελεύθερη υφή του εμβρύου της ευρωπαϊκής πολιτείας,
ηλίθιοι εθνικισμοί, ξενοφοβικές ανασφάλειες, εμμονές σε ξεπερασμένους
από τη ζωή, προστατευτισμούς κλίμακας έθνους- κράτους, καιροσκοπικοί
ελιγμοί εκλογικής ιδιοποίησης των μαζών του «όχι», «γινάτια» από τον
αναπόφευκτο αλλά πρόσκαιρο κλυδωνισμό των ατομικών οικονομιών εξαιτίας
της εισαγωγής του ευρώ, συνασπίστηκαν για ν' ανατρέψουν ή, έστω, απλώς
μόνο ν' αναστρέψουν μια εξέλιξη που στα χέρια των «ελίτ» ή της
επικατάρατης «γραφειοκρατίας των Bρυξελών» είχε, αν και όχι χωρίς
σφάλματα, αποδώσει θεαματικά αποτελέσματα τα τελευταία χρόνια. Σαν η
υπόθεση της ευρωπαϊκής ενοποίησης να μην ήταν από την αρχή έργο όχι
απλώς κάποιων «ελίτ» αλλά της φωτερής μοναξιάς κάποιων τολμηρών
οραματιστών όπως ο Ρομπέρ Σουμάν και ο Ζαν Μονέ! Σαν, για νάρθουμε στα
καθ' ημάς, η ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση να μην ήταν καρπός του,
λίγο - πολύ μονήρους, πείσματος ενός μεγάλου πολιτικού, του Κωνσταντίνου
Καραμανλή! Που δικαίωσε τη μνήμη του όσο καμιά άλλη πολιτική επιλογή
του! Και που οπωσδήποτε θα ματαιωνόταν αν το 1979, σε καιρούς ραγδαίας
ανόδου των, υπό το λάβαρο «ΕOΚ και NATO το ίδιο συνδικάτο» πολιτικών
δυνάμεων, εέχε, αφρόνως, τεθεί υπό τη δημοψηφισμστική κρίση του λαού!!
Ας μας αφήσουν, λοιπόν, εμάς τους «ευρωλιγούρηδες» να θρηνήσουμε επί των (ανοικοδομήσεων άραγε;) ερειπίων της ενιαίας Ευρώπης των ονείρων μας οι αφελείς ή δήθεν ευρωπαϊστές οπαδοί του γαλλικού «Όχι». Κι ας ενώσουν, αν και όσοι το αντέχουν, τους πανηγυρισμούς τους με τους πανηγυρισμούς του κ. Μπλερ! Εντός των εθνικών μας τειχών, που αιφνιδίως αναστήλωσε η γαλλική άρνηση, το «βαθύ» ή «παλαιό» ΠΑΣOΚ μέμφεται την παρούσα ηγεσία του για έλλειψη πολιτικού στίγματος! Όπου, βέβαια, ως «πολιτικό στίγμα» εννοείται η αποκατάσταση των αριστεροφανών ιδεολογικών σκιάχτρων που άλλοτε (δυστυχώς ακόμα και επί της εκσυγχρονιστικής διακυβέρνησης του ηθικά άψογου Σημίτη), είτε ως ασύστολος λαϊκισμός είτε ως μικροκομματική φαυλότητα, ρήμαξαν τη χώρα! Και ο Γιώργος Παπανδρέου απλώς θυμώνει και θίγεται! Αντί να προχωρήσει, νηφάλια αλλά και θαρραλέα, σ' αυτό που ακόμα μπορεί. Στο να καταστήσει επίσημο ιδεολογικό στίγμα του ΠΑΣOΚ ό,τι, τουλάχιστον από της σημιτικής «στροφής» του 1996 (αν όχι από του 1993), αποτελεί την ανεπίσημη, ανομολόγητη, ιδεολογία του, τον αντικρατιστικό, με διαρκή, έστω, ετοιμότητα διορθωτικών παρεμβάσεων κοινωνικής ευαισθησίας, οικονομικό φιλελευθερισμό. Και να περιθωριοποιήσει τους φαρισαίους και υποκριτές "νοσταλγούς" της "σοσιαλιστικής" καθαρότητας του Κινήματος. Είτε για αρλουμπολογούσες celebrities είτε για επιδέξιους χειριστές της καιροσκοπικής πολιτικής σοφιστικής πρόκειται! Που, ως υπουργοί, είχαν αναδειχτεί πρωταθλητές του πιο ωμού, ιδιοτελούς και κυνικού "φιλελευθερισμού"!!
  Αποτολμώντας μια τέτοια επίδειξη πολιτικής ειλικρίνειας κινδύνευε, φυσικά, ο κ. Παπανδρέου ν' αντιμετωπίσει τη μομφή του εισέτι επιτελούς του κ. Θόδωρου Πάγκαλου ότι "συμπεριφέρεται σαν να ήταν υπουργός της κυβέρνησης Καραμανλή". Όπως ακριβώς την υπέστη ο αποτολμήσας να ανακοινώσει τη συναίνεσή του στην περιλαμβανόμενη στις κυβερνητικές προθέσεις άρση της μονιμότητας του προσωπικού των ΔΕΚO τέως γραμματέας του ΠΑΣOΚ κ. Χρυσοχοΐδης! Και δεν αποκλείεται ο κ. Πάγκαλος να είχε δίκιο! Ν' αποτελεί δηλ. απαράβατο κανόνα των παρ' ημίν πολιτικών ηθών η εν παντί διαφοροποίηση, η πάση θυσία διαφωνία, μεταξύ των στελεχών της κυβέρνησης και των στελεχών της αντιπολίτευσης! Ν' απαγορεύεται αυστηρά η, τουλάχιστον ατομική, συγκατάθεση αντιπολιτευόμενων πολιτικών σε κυβερνητικές επιλογές!
  Ακόμα κι αν αποτελούν είτε, διακηρυγμένες ή ανομολόγητες, θέσεις του κόμματος τους είτε προσωπικές τους πεποιθήσεις ή απόψεις!! Κι όλοι εμείς που πιστεύαμε πως ο βαθμός εθνικής ευθύνης του πολιτικού απέναντι στα προβλήματα του τόπου και το μέγεθος του αυτοσεβασμού του δεν εξαρτάται από το αν βρίσκεται στην κυβέρνηση ή στην αντιπολίτευση, να μην είμαστε παρά αιθεροβάμονες ρομαντικοί, ανίκανοι να ενστερνιστούμε τα ήθη της ενσαρκούμενης από τον κ. Πάγκαλο πολιτικής μας νεοτερικότητας!!!
  Την αποπνικτική αυτή ατμόσφαιρα πολιτικού κυνισμού ήλθε να καθαρίσει προς στιγμήν η διαθήκη του Χαρίλαου Φλωράκη. Oι αναγνώστες μου ξέρουν πως δεν είχα σε ιδιαίτερη πολιτική υπόληψη τον κομμουνιστή ηγέτη που έφυγε πλήρης ημερών. Και πως δεν θα του αναγνώριζα ως προσόν ό,τι έσπευσαν, εκ του ασφαλούς πλέον, να του αναγνωρίσουν όλοι, συλλήβδην, οι πολιτικοί αντίπαλοι. Τη συνέπεια στις ιδέες του. Δεν τρέφω καμιά εκτίμηση στις ανθεκτικές ιδεολογικές μηχανές. Που καταπνίγουν, στο όνομα μιας σχηματικής και δογματικής ιδεολογίας, κάθε προσωπικό συναίσθημα και
κάθε, συμβατική, συνειδησιακή αναστολή. Και αρνούνται πεισματικά να δουν
την πραγματικότητα. Πιστεύω πως την ιδεολογική "συνέπεια" του Χαρίλαου
Φλωράκη (και πολλών σαν κι αυτόν) πλήρωσε ακριβά και ο ίδιος ο τόπος.
Για να μπορώ να τη δικαιώσω, έστω μόνο μεταθανάτια. Τί, όμως, του θαύμασα;
  Ιδιαίτερα όταν διάβασα στις εφημερίδες τη διαθήκη του; Την προσωπική του αξιοπρέπεια. Την έλλειψη υποκρισίας. Το σταράτο και λεβέντικο λόγο του. Είτε στη συνηθισμένη σκληρότητά του είτε στις διαρροές τρυφερότητας και ανθρωπιάς που του ξέφευγαν. Είτε σε συνθήκες παρανομίας και διωγμού είτε σε ώρες υποκείμενης σε "συμβιβασμούς" με το σύστημα νόμιμης δράσης και αυστηρού ελέγχου της κομματικής μονολιθικότας είτε, τέλος, sub specie aeternitatis ή απόλυτης και σκοτεινής ανυπαρξίας.
  To διαρρεύσαν δεκαπενθήμερο δεν επέτρεπε ανάσες αισιοδοξίας. Για μια ακόμη φορά η στήλη μάζεψε τους καημούς της. Και τους εκθέτει υπό το συμβολικό τίτλο που της πρόσφερε το αμετροεπές πλεόνασμα της αντιπαπαρίζουσας μικρότητας. Όχι για να συλλέξει, στο όνομα της σκαμπρόζικης πρόκλησης, αναγνώστες. Όπως πριν από μερικά χρόνια πληρούσε μέχρις ασφυξίας τον τσουρούτικο εξώστη του θεάτρου "Αμόρε" η συνώνυμη κωμωδία του Καρλ Στερνχάιμ. Αλλά για ν' αποδοκιμάσει, ακόμη μια φορά, τα ηθικά ή αισθητικά δόγματα. Και να "κράξει" τις ηθικές, πολιτικές ή ηθικοπολιτικές τους παρεκβάσεις. Από υποκρισία, καιροσκοπισμό ή και τα δύο.

Μάρκος Δ. Φρέρης