|
Μόνο ο όρος αθλητική ψυχολογία, μας παραπέμπει στη συνεργασία των δύο
αυτών επιστημών μεταξύ τους. Της επιστήμης του αθλητισμού και της
επιστήμης της ψυχολογίας. Η αθλητική ψυχολογία, δεν είναι μόνο η μελέτη
των αθλητών και της συμπεριφοράς τους σχετικά με τον συναγωνισμό, τον
ανταγωνισμό και την κατάκτηση της νίκης. O Λούνς αναφέρει σε κάποιο
βιβλίο του ότι, «τομείς για τους οποίους ενδιαφέρεται η έρευνα για την
αθλητική ψυχολογία, είναι η απόκτηση γνώσεων για τη συμπεριφορά του
πλήθους, η επαναπροσαρμογή στην κοινωνία και η θεραπεία ατόμων μέσω της
σωματικής δραστηριότητας, η απόκτηση κινητικών ικανοτήτων, η δυναμική
της ομάδας στα ομαδικά παιχνίδια, η ετοιμότητα, η αυτό εικόνα του
σώματος, η προσωπικότητα, η φυσική ικανότητα και η φαινομενολογία της
κίνησης, καθώς και η γνώση και η εκπαίδευση σχετικά με αυτή».
Όσον αφορά το περιεχόμενο αλλά και τον ορισμό της αθλητικής
ψυχολογίας, δεν μπορούμε να είμαστε απόλυτοι και ακριβείς. Έχουν όμως
επικρατήσει διάφοροι ρόλοι όσο αφορά τους αθλητικούς ψυχολόγους, μιας
και αυτή καθ' εαυτή η επιστήμη είναι πολυδιάστατη. Αυτοί οι τρεις ρόλοι
είναι α) της κλινικής εργασίας, β) της έρευνας και γ) της εκπαίδευσης.
Oι κλινικοί αθλητικοί ψυχολόγοι, κατά κύριο λόγο, λειτουργού
υποστηρικτικά προς τους αθλητές οι οποίοι αντιμετωπίζουν προβλήματα
προσωπικά, διαπροσωπικά, οικογενειακά, κακής ψυχολογικής κατάστασης από
τραυματισμό κ.λ.π.
Oι ερευνητές αθλητικοί ψυχολόγοι, ενδιαφέρονται για το τι ακριβώς
συντελεί σε μία ιδιαίτερα εξαιρετική απόδοση στον αθλητισμό, για τα
όποια πιθανά ψυχολογικά οφέλη από την άσκηση (σε ότι αφορά τους απλούς
πολίτες και όχι στους πρωταθλητές), για τη διαδικασία μάθησης και για
την κατανόηση των παιδιών και των δυνατοτήτων ανάπτυξής τους.
Όσο για τους εκπαιδευτικούς αθλητικούς ψυχολόγους, αυτοί εργάζονται
κύρια με ομάδες. Διδάσκουν και εκπαιδεύουν τους αθλητές στις τεχνικές
χαλάρωσης, αυτοσυγκέντρωσης και θετικής ενόρασης, ώστε οι αθλητές να
είναι σε θέση να πετύχουν το μεγαλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Διακρίνουμε έξι άξονες λειτουργίας των αθλητικών ψυχολόγων.
1. Δημιουργίας προγραμμάτων για τη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης
και περιλαμβάνουν π.χ. κίνητρα, τρόποι χαλάρωσης, αυτοελέγχου κ.ά.
2. Χρήση ψυχομετρίας (τεχνικές ψυχολογικών μετρήσεων), για την
επιλογή και την αξιοποίηση των ικανοτήτων των αθλητών για την μέγιστη
αθλητική απόδοση.
3. Βελτίωση της επικοινωνίας αθλητών με συναθλητές τους, με τους
προπονητές τους, μεταξύ άλλων παραγόντων και με το ευρύτερο κοινωνικό
περιβάλλον τους.
4. Συμβουλευτική υποστήριξη για αντιμετώπιση καταστάσεων κρίσης από
τους αθλητές.
5. Η προώθηση της υγείας, μεταδίδοντας τη γνώση από τα οφέλη της
τακτικής μεθοδευμένης άσκησης, στους απλούς ανθρώπους, προάγοντας μέσω
της άθλησης την ποιότητα ζωής.
6. Η εξεύρεση των ικανοποιητικότερων περιόδων μάθησης και προσέλκυσης
τωγ παιδιών στον χώρο του αθλητισμού.
O αθλητικός ψυχολόγος λοιπόν, μπορεί να είναι σύμβουλος για τη
βελτίωση της αθλητικής απόδοσης, μπορεί να είναι ψυχοδιαγνώστης,
εκπαιδευτής, υποστηρικτής της υγείας μέσω του αθλητισμού ή απλός
ερευνητής. Το σίγουρο βέβαια είναι, πως αποτελεί στις μέρες μας,
αναπόσπαστο κομμάτι της ιατρικής ομάδας για αθλητές υψηλών επιδόσεων που
προβάλλουν τη χώρα μέσα από τις αθλητικές επιδόσεις τους, ή της όποιας
αθλητικής ομάδας ενδιαφέρετε σοβαρά για διάκριση. Ας μην ξεχνάμε ότι και
με την δική τους πολύτιμη βοήθεια οι αθλητές συνεχίζουν το δύσκολο έργο
τους, δηλ. τον υψηλό αθλητισμό, αλλά και ο απλός ασκούμενος μπορεί να
έχει βελτίωση σε ότι αφορά την απόδοσή του, όταν βρίσκεται σε αρμονία
και με τη ψυχική του κατάσταση.
ΛΑΚΑΤΑΜITOΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
Kαθηγήτρια Φυσικής Aγωγής
|