Το κυβερνητικό γόητρο δοκιμάστηκε και εξακολουθεί να δοκιμάζεται σοβαρά από την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πρόσφατο νομοθέτημα περί του "βασικού μετόχου". Τη στιγμή που χαράσσονται οι γραμμές αυτές βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η επίσημη (αν και όχι εσωτερικά ομόφωνη) επικοινωνιακή επιλογή της κυβέρνησης να προσδώσει στο πρόβλημα μορφή "ανένδοτης" υπεράσπισης του εθνικού μας Συντάγματος έναντι της εκ Βρυξελών κατ' αυτού επιβουλής που, πάντοτε κατά την κυβέρνηση, εκφράζει η ευρωπαϊκή επίκληση της αντίθεσης τόσο του πρόσφατου νόμου όσο και των συνταγματικών του ερεισμάτων προς το ευρωπαϊκό κοινοτικό δίκαιο. Σε, μέχρι πρότινος, υπεράνω πάσης ευρωσκεπτικιστικής υποψίας, νεοδημοκρατικά χείλη τέθηκαν συνθήματα και επιγράμματα προσιδιάζοντα, όπως πιστεύαμε, αποκλειστικά στο απολιθωμένο, εγκαταλελειμένο και, αν όχι ατιμασμένο, οπωσδήποτε ιστορικώς αδικαίωτο, αντιευρωπαϊκό "βαθύ" και "ιστορικό" ΠΑΣOΚ. Η υπέρ του Συντάγματος αδόκητη νεοδημοκρατική εκστρατεία θυμίζει έντονα εκείνο το αλήστου (;) μνήμης "Πρώτα η Ελλάδα" με το οποίο το ευρωπαϊκώς ήδη μετεστραμμένο ΠΑΣOΚ των ευρωεκλογών του 1984 είχε "μπουρδουκλώσει” την εκούσια εξάτμιση των αλλοτινών πομφολύγων του, τύπου “EOΚ και NATO το ίδιο συνδικάτο”. Η περί της ευρωπαϊκότητας του "βασικού μετόχου" έριδα αναδιατάσσει απροόπτως το πολιτικό μας σκηνικό. Σφυρηλατεί, κατ' εικόνα και ομοίωση της αμφιλεγόμενης "κάθαρσης" του 1989, αιφνίδιες συμμαχίες της κυβερνητικής Νέας Δημοκρατίας με το ΚΚΕ και τον υπό αλαβάνειο έλεγχο Συνασπισμό. Και αφήνει μόνο (για καλό, άραγε, ή για κακό;) το ΠΑΣOΚ στα "μετερίζια" του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της χώρας. Αντιπολιτευόμενοι κάλαμοι υποκύπτουν στον πειρασμό ν' αναρωτιούνται αν ο Κώστας Καραμανλής επαναφέρει την Ελλάδα στα Βαλκάνια, απ' όπου την εξήγαγε για να την σύρει (εκούσα - άκουσα είναι η αλήθεια!) στην Ευρώπη ο θείος του και ιδρυτής της Νέας Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής! Η παρά φύσιν κληρονομική διαδοχή που είχε εγκαινιαστεί, ως φαινόμενο του πολιτικού μας "γίγνεσθαι", με την ιδιοποίηση του φιλελεύθερου ευρωκεντρικού και εκσυγχρονιστικού βενιζελισμού από τον, τουλάχιστον στα λόγια, ευρωσκεπτικιστή Ανδρέα Παπανδρέου, φαίνεται να επαναλαμβάνεται αντιστρόφως με την ευρωσκεπτικιστική και λογιστική μετάλλαξη του ευρωμανούς και βλοσυρά εκσυγχρονιστικού καραμανλισμού στα χέρια του ανιψιού του μεταπολιτευτικού μας Εθνάρχη! Βεβαίως, στην πραγματικότητα, τίποτε το σοβαρό δε συμβαίνει. Απλώς, η παρούσα κυβέρνηση, συνεπής, ομολογουμένως, προς τις προεκλογικές τις δεσμεύσεις και προς τις, πιστεύουμε, ειλικρινείς, προθέσεις της για πάταξη της πανταχόθεν του πολιτικού μας φάσματος διαπιστούμενης και αποδοκιμαζόμενης "διαπλοκής", προχώρησε σ' εφαρμογή του εντούτοις λιγότερου αποτελεσματικού μέσου καταστολής της. Σε μια νομοθετική ρύθμιση που ούτε η (ευρωπαϊκή) νομική παιδεία ούτε η άλλοθεν επαληθευμένη έλλειψη οποιασδήποτε ιδεοληπτικής εσωστρέφειας των εμπνευστών της μας επιτρέπει να υποθέσουμε ότι τους διέφυγε η προς το ευρωπαϊκό κοινοτικό δίκαιο ασυμφωνία της. Το πιθανότερο είναι ότι, εν πλήρει επιγνώσει της δυσαρμονίας της προς το ευρωπαϊκό δίκαιο, υπέθεσαν πως η αναπόφευκτη ευρωπαϊκή αντίδραση θα περιοριζόταν στις με τους γνωστούς εξαιρετικά βραδείς ρυθμούς επιβαλλόμενες νομικές και δικαστικές κυρώσεις. Που, όταν θα έρχονταν κάποτε, βραδυφλεγείς και ξεθυμασμένες, θα εύρισκαν την εθνική διαπλοκή, είτε στις συγκεκριμένες εκδηλώσεις της είτε ως εν γένει φαινόμενο του δημόσιου βίου μας, οριστικά εξουδετερωμένη. Κατέφυγαν δηλ. σ' έναν τακτικό, επικοινωνιακό, ελιγμό. Κατ' εικόνα, φευ, και ομοίωση άφθονων ανάλογων ελιγμών των πασοκικών αντιπάλων τους κατά τη διάρκεια της δικής τους, μακράς, κυβερνητικής θητείας. Αλλ' είτε από γκαντεμιά είτε από τα "καρφιά" των θιγομένων από τη νέα νομοθετική ρύθμιση συμφερόντων και των πολιτικών προστατών τους, η ευρωπαϊκή αντίδραση εκδηλώθηκε και ταχύτερα του αναμενόμενου και, εκτός του δικαστικού, και σε καθαρά πολιτικό επίπεδο! Oπότε, χάριν της τηρήσεως των προσχημάτων πολιτικής αξιοπρέπειας, επινοήθηκε, από την στριμωγμένη στη γωνία κυβερνητική παράταξη, ως ασπίδα κατά της ευρωπαϊκής δυσφορίας και της εντόπιας πολιτικής καπηλείας της από το ΠΑΣOΚ, το Σύνταγμά μας, η έναντι του κοινοτικού δικαίου υπεροχή του και η εθνική υπερηφάνεια που αυτό ενσαρκώνει!!!
Η αμυντική αυτή επιλογή είναι ατυχέστατη. Όχι μόνο γιατί η επίκληση της (δήθεν) υπεροχής του Συντάγματος μας έναντι του ευρωπαϊκού κοινοτικού δικαίου, είτε εν όλω είτε στο συγκεκριμένο θέμα, αποκλείεται να βρει οπαδούς ή, έστω, ευήκοους ακροατές στα κρίσιμα ευρωπαϊκά, πολιτικά ή δικαστικά, fora. Παρά την, εν τω μέσω μιας κούφιας αντιευρωπαϊκής κι εθνοκεντρικής ρητορείας, ασφαλώς σοβαρή αλλ', εν προκειμένω, εμφανώς ιδεολογικά χειραγωγημένη νομική επικουρία του κ. Μανιτάκη και την πολιτική συνδρομή του ΚΚΕ και του εσχάτως απεμπολήσαντος και τις τελευταίες εκ της πάλαι ποτέ ανανεωτικής αριστεράς μας φιλοευρωπαϊκές καταβολές του Συνασπισμού και του εθνικού μας διαδηλωτή Μίκη Θεοδωράκη. Που, στο όνομα του εθνικού μας Συντάγματος, ανακάλεσε την προς το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα εμπιστοσύνη του, λησμονώντας ότι η αρχική του επιδοκιμασία περιείχε και τη ρητά απ' αυτό προβλεπόμενη υπεροχή του εν γένει ευρωπαϊκού δικαίου έναντι του εθνικού μας Συντάγματος!!! Αλλά γιατί η επίκληση αυτή, και μάλιστα με τόσο θορυβώδη κι επιδεικτικό τρόπο, εκθέτει τη Νέα Δημοκρατία στη μομφή μιας κραυγαλέας αντίφασης προς τον ίδιο τον εαυτό της και μιας δημαγωγικής και καιροσκοπικής εγκατάλειψης θεμελιακών στοιχείων της φυσιογνωμίας της και της πολιτικής παρακαταθήκης του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Που, ως ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής του, είχε ανέκαθεν την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας! Με ό,τι αυτή (εις βάρος, έστω, της εθνικής μας κυρίαρχος) συνεπαγόταν!!! Τί θάπρεπε (και υπάρχει ακόμα περιθώριο) ν' αντιτάξει η Νέα Δημοκρατία στην εκ μέρους του ΠΑΣOΚ καταγγελία της πρόσφατης νομοθετικής έναντι του υπερκείμενου ευρωπαϊκού δικαίου παραβατικότητάς της: Πρώτο, ότι η πρόσφατη αυτή νομοθετική ρύθμιση στηρίζεται σε συνταγματική διάταξη. Την οποία (συνταγματική διάταξη) επίσης έκρινε ως αντίθετη με το κοινοτικό δίκαιο η Ευρωπαϊκή Ένωση! Και η συνταγματική αυτή διάταξη δεν είναι νεοδημοκρατικής ή, έστω, αποκλειστικά νεοδημοκρατικής προέλευσης. Είναι προϊόν ποσοκικής πολιτικής πρωτοβουλίας και πολιτικής συναίνεσης των δύο μεγάλων κομμάτων! Γιατί, επομένως, να φορτωθεί η ΝΔ αποκλειστικά την όποια (αν υποτεθεί υφιστάμενη) πολιτική ευθύνη για τη συγκεκριμένη αντίθεση του εσωτερικού μας δικαίου προς την κοινοτική έννομη τάξη; Όταν την αντίθεση αυτή έχει προκαλέσει το ΠΑΣOΚ τουλάχιστον εξίσου, να όχι περισσότερο, με τη Νέα Δημοκρατία! Και δεύτερο, ότι, ενόψη αυτή της κοινής (αλλ' όχι κατ' ίσο μερίδιο) ευθύνης για την ελλειπτική ευρωπαϊκότητα της εσωτερικής αντιδιαπλοκικής νομοθεσίας μας, οι σημερινοί ολοφυρμοί του ΠAΣOK για τον ευρωπαϊκό διασυρμό της χώρας ή οι εκ μέρους του χλευασμοί της υποτιθέμενης ευρωπαϊκής απειρίας της σημερινής κυβέρνησης και του υποτιθέμενου ερασιτεχνισμού των νομοθετικών πρωτοβουλιών της (που και το ίδιο, σε συνταγματικό, μάλιστα, επίπεδο, έχει επιδείξει και μάλιστα μόλις χτες και όχι στο απώτερο ανδρεϊκό του παρελθόν) δεν μπορούν να οφείλονται παρά μόνο στην επιθυμία του να προστατέψει τους εν ενεργεία διαπλεκόμενους, να διατηρήσει άθικτο το τωρινό διαπλοκικό status quo. O μέχρι στιγμής χειρισμός του προβλήματος της αντίθεσης του εσωτερικού μας δικαίου προς το ευρωπαϊκό στο μέτωπο της πάταξης της διαπλοκής εκ μέρους της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας υπήρξε, από τακτικής και επικοινωνιακής πλευράς, εφάμιλλος των χειρότερων πασοκικών παραδόσεων πολιτικής διγλωσσίας και υπεκφυγής. Αν κάποτε το ΠΑΣOΚ μπορούσε, προσφέροντας στο λαό μπιχλιμπίδια σοσιαλιστικού μετασχηματισμού, κοινωνικής ευαισθησίας ή συμμετοχικής δημοκρατίας, να συγκαλύπτει φτηνά κόλπα πολιτικού κυνισμού, η ΝΔ δεν έχει σήμερα τέτοια ευχέρεια. Ας κατανοήσει, επιτέλους, η κυβέρνηση ότι στις 7 Μαρτίου 2004 ο λαός δεν άλλαξε απλώς τους διαχειριστές ενός κίβδηλου πολιτικού συστήματος. Αποδοκίμασε ηχηρά τους υπεύθυνους της δημιουργίας του και απαίτησε από τους νέους κυβερνήτες του ένα νέο, υγιές και ειλικρινές, ύφος και ήθος εξουσίας. Στο πλαίσιο αυτής της λαϊκής εντολής η ανυπόκριτη, ξεκάθαρη, ομολογία τυχόν (αναπόφευκτων στο κάτω - κάτω) αστοχιών ή δυσκολιών δεν είναι ίσως αρκετή για την παγίωση και κεφαλαιοποίηση της λαϊκής εμπιστοσύνης. Είναι, όμως, σίγουρα αναγκαία.