MEPOΣ B'

Oι αποστάσεις της κινηματογραφικής μηχανής, οι γωνίες λήψεως, τα τράβελινγκ και τα πανοραμίκ συμβάλλουν επίσης σημαντικά στη δημιουργία του ξεχωριστού ύφους της ταινίας, στη δημιουργία του σασπένς. Το φιλμ αρχίζει μ' ένα πανοραμίκ της πόλης (Phoenix) και συνεχίζεται μ' ένα τράβελινγκ που ξεκιναει απ' έξω από κάποιο παράθυρο ενός δωματίου ξενοδοχείου και καταλήγει στο εσωτερικό αυτού του δωματίου. Στη σκηνή που ακολουθεί στο δωμάτιο του ξενοδοχείου, το μεσαίο πλάνο του ζευγαριού στο κρεβάτι με κίνηση της μηχανής μετατρέπεται σε κοντινό. Τράβελινγκ έχουμε επίσης στη Marion στο δωμάτιο του σπιτιού της ενώ ετοιμάζεται να φύγει, στον Norman στη σκηνή του καθαρισμού του δωματίου του μοτέλ από τα ίχνη του εγκλήματος, στον Arbogast ενώ ανεβαίνει τη σκάλα του σπιτιού του Norman και στη ροή νερού και αίματος προς την οπή της μπανιέρας. Έχουμε ακόμη τράβελινγκ προς τα πίσω από το δεξί μάτι της νεκρής Marion και τράβελινγκ μπροστά στον Norman μέσα στο σκοτάδι δίπλα στο βάλτο και στα ψεύτικα χέρια στο δωμάτιο της μητέρας του Norman.
Ιδιαίτερης σημασίας πανοραμίκ είναι αυτό αμέσως μετά τη δολοφονία της Marion (από το πρόσωπό της η κινηματογραφική μηχανή κατευθύνεται προς την εφημερίδα με τα χρήματα και καταλήγει σε γενικό πλάνο του σπιτιού του Norman) και το πανοραμίκ στη σκηνή της μεταφοράς από τον Norman της βαλσαμωμένης μητέρας του στο κελάρι (κίνηση της μηχανής από το κάτω μέρος της σκάλας προς την κορυφή της και μετά προς την οροφή του σπιτιού). Σ' αυτή τη σκηνή ξεχωριστή σημασία έχει επίσης το κατακόρυφο πλονζέ που χρησιμοποιεί ο Hitchcock για να κινηματογραφήσει τη μεταφορά της μητέρας, ούτως ώστε να παραμείνει το μυστήριο γύρω απ' αυτήν μέχρι το τέλος. Κατακόρυφο πλονζέ έχουμε και κατά τη δολοφονία του Arbogast, ενώ όταν η Marion αποφασίζει να γυρίσει πίσω και να επιστρέψει τα χρήματα ο Hitchcock την κινηματογραφεί από θέση κοντρ πλονζέ.

O ρόλος των φωτισμών
Oυσιαστικός είναι και ο ρόλος των φωτισμών και του ντεκόρ στη διαμόρφωση της «μορφικής γλώσσας» του φιλμ. Το τράβελινγκ στην αρχή της ταινίας (από το εξωτερικό του ξενοδοχείου στο εσωτερικό του) συνδυάζεται με το ταυτόχρονο πέρασμα από το έντονο φως της πόλης στο μισοσκόταδο του δωματίου του ξενοδοχείου. O φωτισμός στο πρόσωπο της Marion (μέσα στο αυτοκίνητο μετά την κλοπή των χρημάτων), του Norman (στο βάλτο μετά τη δολοφονία της Marion), της Lila (στο κελάρι τη στιγμή της επίθεσης του Norman εναντίον της) και στη νεκροκεφαλή του πτώματος της μητέρας του Norman, είναι χαρακτηριστικός (αντανακλάσεις από τα φώτα των διερχομένων αυτοκινήτων στο πρόσωπο της Marion, φως μόνο στο μισό μέρος του προσώπου του Norman, δυνατό φως στο πρόσωπο της Lila και στη νεκροκεφαλή από τη λάμπα που κινείται δεξιά-αριστερά). Έντονες αντιθέσεις φωτός-σκοταδιού ανάμεσα στο σκοτεινό όγκο του σπιτιού του Norman και στο φωτεινό ουρανό και ανάμεσα στη στενή λωρίδα φωτός που σχηματίζεται από την πόρτα που ανοίγει και στον υπόλοιπο μισοφωτισμένο χώρο του εσωτερικού του σπιτιού στη σκηνή της δολοφονίας του Arbogast. Δυναμική σχέση, σχέση επικοινωνίας και ισορροπίας, ανάμεσα στον κάθετο όγκο του σπιτιού και στον οριζόντιο του μοτέλ. Συμβολική η σημασία των βαλσαμωμένων πουλιών, αλλά και του άδειου χώρου μέσα στον οποίο βρίσκεται ο Norman στην τελευταία σκηνή της ταινίας.
Η εξέλιξη της δράσης στην «Ψυχώ» στηρίζεται τόσο στα μεγάλης διάρκειας πλάνα (μοντάζ μέσα στο πλάνο), όσο και στο δραματικό μοντάζ (εναλλαγή πλάνων σύντομης διάρκειας, μεσαίων κοντινών και πολύ κοντινών κυρίως). Χαρακτηριστικές περιπτώσεις μεγάλης διάρκειας πλάνων έχουμε στην πρώτη σκηνή της ταινίας (Marion και Sam στο δωμάτιο του ξενοδοχείου), στην τρίτη σκηνή (Marion στο σπίτι της ενώ ετοιμάζεται να φύγει), στην ένατη σκηνή (στο μοτέλ μετά τη δολοφονία της Marion), στην εικοστή πρώτη σκηνή (μεταφορά από τον Nonnan της βαλσαμωμένης μητέρας του στο κελάρι) και στην προτελευταία σκηνή της ταινίας (Norman στο δικαστικό μέγαρο).
Εναλλαγή σύντομης διάρκειας πλάνων έχουμε χαρακτηριστικά στη σκηνή της αλλαγής αυτοκινήτου από την Marion (μεσαία πλάνα της Marion και του πωλητή αυτοκινήτων εναλλάσονται με γενικά του τροχονόμου που τους παρακολουθεί (κλιμάκωση της αγωνίας), στη σκηνή της συζήτησης Marion-Norman στο μοτέλ (εναλλαγή μεσαίων και κοντινών πλάνων στα δύο πρόσωπα), στη σκηνή της αναζήτησης από τον Arbogast της Marion στα διάφορα ξενοδοχεία και βέβαια στη σκηνή της δολοφονίας της Marion στο λουτρό (καταιγιστικός ρυθμός εναλλαγής πολύ κοντινών και πάρα πολύ κοντινών πλάνων).
Έντονη είναι και η χρήση των υποκειμενικών πλάνων στο φιλμ, μέσα από τα οποία ο Hitchcock υποβάλλει, ως ένα βαθμό, την ταύτιση του θεατή με τους χαρακτήρες του έργου (υποκειμενικά πλάνα της Marion κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της μετά την κλοπή των χρημάτων, του Norman στο μοτέλ όταν παρακολουθεί τη Marion από την οπή του τοίχου και στη σκηνή της δολοφονίας της, του Arbogast λίγο πριν τη δολοφονία του ενώ βρίσκεται μέσα στο σπίτι του Norman, της Lila κατά τη διαδρομή της από το μοτέλ προς το σπίτι του Norman). Επίσης ο Hitchcock στη σεκάνς της αναζήτησης της Marion από τους Lila και Sam χρησιμοποιεί και το παράλληλο μοντάζ (η σκηνή με τη Lila μέσα στο σπίτι εναλλάσσεται με τη σκηνή της συζήτησης του Sam με τον Norman).
Από τα οπτικά εφφέ που χρησιμοποιεί ο Hitchcock τα πιο χαρακτηριστικά είναι το φοντύ ανσαινέ στη σκηνή της αναζήτησης της Marion στα διάφορα ξενοδοχεία από τον Arbogast (αλλεπάλληλα φοντύ ανσαινέ κατά την εναλλαγή των σύντομης διάρκειας πλάνων) και κατά το πέρασμα από την προτελευταία σκηνή της ταινίας (Norman στο δικαστικό μέγαρο) στην τελευταία (ανέλκυση αυτοκινήτου από το βάλτο) και η διπλοτυπία (η εμφάνιση της νεκροκεφαλής πάνω στο πρόσωπο του Normam).
Σημαντική είναι η συμβολή του ήχου στη δημιουργία του ξεχωριστού ύφους του φιλμ. Το μουσικό θέμα της ταινίας επαναλαμβάνεται σε συγκεκριμένα σημεία του φιλμ αυξάνοντας την ένταση που υπάρχει και δημιουργώντας ανάλογη ατμόσφαιρα (κατά την τυχαία συνάντηση της Marion με τον εργοδότη της, ενώ έφευγε με το αυτοκίνητο της από την πόλη έχοντας κλέψει τα χρήματα / αμέσως μετά το τέλος του ελέγχου των στοιχείων της Marion από τον τροχονόμο / κατά την αγορά από την Marion καινούριου αυτοκινήτου, ενώ ο τροχονόμος την παρακολουθούσε από μακριά / στη σκηνή της αναζήτησης της Marion στα διάφορα ξενοδοχεία από τον Arbogast). Με τον ίδιο τρόπο χρησιμοποιείται γενικότερα η μουσική στην ταινία και ειδικότερα στις σκηνές των δολοφονιών.

Xρήση του ήχου
Ιδιαίτερη δυναμική προσδίδει στις εικόνες η αντιστικτική χρήση του ήχου σε πολλές περιπτώσεις κατά τη διάρκεια της ταινίας (κοντινό πλάνο της Marion που ταξιδεύει για το San Francisco, στην εικόνα - διάφορες σκέψεις που κάνει ενώ ταξιδεύει, στον ήχο, πολύ κοντινό πλάνο του τροχονόμου απ' έξω από το αυτοκίνητο της Marion, στην εικόνα - φωνή της Marion μέσα από το αυτοκίνητο της,στον ήχο, μεσαίο πλάνο της Marion στο μοτέλ, στην εικόνα - διάλογος ανάμεσα στον Norman - γιο και στον Norman - μητέρα στο σπίτι τους, στον ήχο, μεσαίο πλάνο του Norman έξω από το μοτέλ, στην εικόνα - θόρυβος της μηχανής του αυτοκινήτου του Arbogast που φεύγει από το μοτέλ, στον ήχο, γενικό πλάνο της εσωτερικής σκάλας του σπιτιού του Norman, στην εικόνα - διάλογος ανάμεσα στον Norman - γιο και στον Norman - μητέρα μέσα από το δωμάτιο, στον ήχο, γενικό πλάνο του διαδρόμου του δικαστικού μεγάρου, στην εικόνα - φωνή Norman από κάποια αίθουσα, στον ήχο και το μοντάζ μουσικής - ήχων σε τρεις χαρακτηριστικές περιπτώσεις (διαδοχή της μουσικής από τον ήχο της βροχής όταν η Marion φτάνει στο μοτέλ, μίξη μουσικής και κραυγών της Marion στη σκηνή της δολοφονίας της και διαδοχή της μουσικής από τον ήχο του νερού που τρέχει στην μπανιέρα όταν πλέον η Marion πέφτει νεκρή στο πάτωμα).

ΨΥΧΩ (PSYCHO)
ΗΘOΠOΙOΙ: Anthony Perkins, Janet Leigh, Vera Miles, John Gavin, Martin Balsam, John Mclntyre,
ΣΚΗΝOΘΕΣΙΑ: Alfred Hitchcock, ΣΕΝΑΡΙO: Joseph Stefano, (από το μυθιστόρημα του Robert Bloch),
ΦΩΤOΓΡΑΦΙΑ: John L. Russell, ΜOΥΣΙΚΗ: Bernard Herrmann,
ΠΑΡΑΓΩΓΗ: Universal Pictures, ασπρόμαυρη, 109' ΗΠΑ, 1960.