«ΨYXΩ (PSYCHO)» (HΠA, 1960)
του Άλφρεντ Xίτσκοκ


   H ταινία του Hitchcock (1899-1930) αποτελεί διασκευή του ομώνυμου μυθιστορήματος του Robert Bloch, το οποίο είναι βασισμένο σ ' ένα πραγματικό γεγονός. Tο φιλμ αρχίζει με την περίπτωση μιας νεύρωσης (Marion Crane) και συνεχίζεται με το ιστορικό μιας ψύχωσης (Norman Bates).
   H Marion, μια νεαρή εργαζόμενη γυναίκα, έχει δεσμό με τον Sam. H επιθυμία της για νομιμοποίηση του δεσμού τους μέσω του γάμου, συναντά την άρνηση του Sam, για οικονομικούς λόγους (πληρωμή της διατροφής της πρώην συζύγου του και των χρεών του πεθαμένου πατέρα του). Έτσι η απόφασή της να οικειοποιηθεί τα σαράντα χιλιάδες δολάρια που της είχε εμπιστευθεί ο εργοδότης της για να τα καταθέσει στην τράπεζα (χρήματα ενός πελάτη για την αγορά ακινήτου ως προίκα στην κόρη του) και να φύγει από την πόλη της (Phoenix) για να πάει στο San Francisco, δεν αποτελεί παρά μια τυπικά νευρωτική αντίδρασή της απέναντι στην ανεκπλήρωτη επιθυμία της να παντρευτεί τον Sam, αλλά και απέναντι στην σεξουαλική παρενόχληση που είχε δεχτεί από τον πελάτη, τον κάτοχο των χρημάτων.
   Kατά την διαδρομή της για το San Francisco η Marion σταματά σ ' ένα απόμερο μοτέλ για να περάσει τη νύχτα. O ιδιοκτήτης του μοτέλ, ο Norman, όπως αποκαλύπτεται στο τέλος της ταινίας, είναι ένα ψυχωτικό άτομο, μια διχασμένη προσωπικότητα, είναι ταυτόχρονα ο ίδιος και η μητέρα του. Oι δύο προσωπικότητες οι οποίες συνυπάρχουν μέσα του από τότε που ο Norman δολοφόνησε τη μητέρα του και τον εραστή της (εξαιτίας του ισχυρού δεσμού του με αυτήν και τον φόβο του μην τη χάσει), βρίσκονται συχνά σε διαμάχη μεταξύ τους. Στην περίπτωση μάλιστα που ο Norman ως γιος νοιώσει ερωτική έλξη για μια κοπέλα, ο Norman ως μητέρα δεν το ανέχεται λόγω ζήλειας, αποκτά κυριαρχία πάνω στην άλλη προσωπικότητα και εκδικείται δολοφονώντας την κοπέλα.
   H Marion λοιπόν δολοφονείται από τον Norman-μητέρα, τα ίχνη του εγκλήματος του οποίου εξαφανίζει ο Norman-γιος. Aκολουθεί η αναζήτησή της από τον Arbogast, ένα ιδιωτικό ντετέκτιβ της εταιρείας στην οποία δούλευε, ο οποίος όμως δολοφονείται από τον Norman λίγο πριν ανακαλύψει την αλήθεια για τη μητέρα του Norman και από την αδελφή της Lila και τον Sam. H Lila βρίσκοντας τη βαλσαμωμένη μητέρα του Norman μέσα στο σπίτι του και ο Sam συλλαμβάνοντας τον Norman λίγο πριν επιτεθεί στη Lila για να τη σκοτώσει, κατορθώνουν τελικά ν ' αποκαλύψουν την πραγματικότητα σχετικά με τον Norman.
   Ψυχαναλυτική η ουσία της ταινίας του Hitchcock. Όμως το βάρος από το σκηνοθέτη πέφτει κυρίως στη δημιουργία ατμόσφαιρας αγωνίας μέσα από τη δυναμική χρήση της τέχνης του σασπένς, στη δημιουργία ενός ξεχωριστού ύφους μέσα από την κυριαρχία του Hitchcock σε όλα τα στοιχεία του φιλμ. Άλλωστε το ψυχαναλυτικό πλαίσιο δεν αποκαλύπτεται παρά μόνο στο τέλος της ταινίας, όπου υπάρχει και η σκηνη της επίσημης ιατρικής εξήγησης για την περίπτωση του Norman.