Αντικρουόμενα συναισθήματα προκάλεσε στη σύνταξη της «Άποψης» η
παραπάνω δημοσιευόμενη επιστολή της κυρίας Ελένης Κοντράτοβα, υπεύθυνης
δημοσίων σχέσεων του Ελληνορωσικού Εμπορικού Επιμελητηρίου.
Αντικρουόμενα γιατί, αφενός μεν είναι ευχάριστο το γεγονός ότι η
άσκηση ευθαρσούς και δημόσιας κριτικής τυγχάνει της προσοχής και της
απαντήσεως από τον αντίστοιχο φορέα, που βεβαίως ακόμη απορούμε υπό
ποία ιδιότητα σε σχέση με το Πνευματικό Κέντρο μας απάντησε η κ.
Κοντράτοβα, αφετέρου γιατί το ύφος της επιστολής κάθε άλλο παρά συνάδει
με το σεβασμό που πρέπει να διακρίνει τα συνδιαλεγόμενα μέρη ενός
δημόσιου διαλόγου. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.
Σύμφωνα με το εισερχόμενο έγγραφο αρ. πρωτ. 252ΕΚΔ/21/10/04 του
Πνευματικού Κέντρου, υποβλήθηκε μια πρόταση από το Ελληνορωσικό
Εμπορικό Επιμελητήριο για τις παραστάσεις της 27ης Δεκεμβρίου 2004, η
οποία μεταξύ άλλων λέει: «.έχουμε την τιμή να υποβάλουμε την πρόταση
για την οργάνωση σε συνεργασία με τον δήμο σας, χριστουγεννιάτικης
εκδήλωσης με συμμετοχή των σολίστ του Κρατικού Μπαλέτου της Αγίας
Πετρούπολης και αποφοίτων της Αυτοκρατορικής Σχολής Μπαλέτου». Εμείς
όμως είδαμε τρεις σολίστ και μαθητές της σχολής μπαλέτου. Κι αν δεν το
ξέραμε, φρόντισε η ίδια η κ. Κοντράτοβα να μας το ανακοινώσει πριν την
έναρξη της παράστασης με περισσή είναι αλήθεια υπερηφάνεια. Σε άλλο
σημείο της πρότασης αναφέρεται: «.παρακαλούμε θερμά ο Δήμος σας να
παραχωρήσει το θέατρο για την εκδήλωση αυτή και να συμβάλλει στην
προβολή της, καθώς και να αναλάβει την φιλοξενία των καλλιτεχνών στην
Ερμούπολη με ημιδιατροφή (22 άτομα) την ημέρα της συναυλίας». Πράγμα
που σημαίνει πρακτικά πως όλοι οι Eρμουπολίτες και όχι μόνον οι θεατές
της παράστασης πλήρωσαν το ήδη ακριβό εισιτήριο των 18 ευρώ και να πώς:
Η λειτουργία του Πνευματικού Κέντρου στο μεγαλύτερο μέρος της βασίζεται
στην επιχορήγηση από τον Δήμο Ερμούπολης, ο οποίος Δήμος φορολογεί
μηνιαίως τους δημότες του με το πολιτιστικό τέλος. Άρα ήδη πληρώσαμε
πριν την είσοδό μας στο θέατρο την φιλοξενία και την ημιδιατροφή της
αποστολής. Επίσης το παραπάνω Επιμελητήριο δεν πλήρωσε ούτε ένα ευρώ
για την λειτουργία του κλιματισμού, για τον φωτισμό και την χρήση
μηχανημάτων, ποσά που κάθε τοπικός σύλλογος καταβάλει όταν δίνει
παράσταση στο θέατρο και βέβαια δεν πλήρωσε τίποτε απολύτως για
διαφήμιση (αφίσες, αυτοκίνητο κράχτη κλπ.). Θέλετε να κάνουμε την
πρόσθεση ή να το αφήσουμε ως άσκηση στους αναγνώστες μας;

Περί διαλόγου, τρωκτικών και άλλων δαιμονίων
Η κυρία Κοντράτοβα θεωρεί ότι η άσκηση δημόσιας κριτικής ενός
δημόσιου γεγονότος, όπως είναι η επίμαχη εκδήλωση, είναι κραυγές.
Παρακάμπτουμε το ειρωνικό ύφος της πρώτης παραγράφου και επιστρέφουμε
την ειρωνεία στο συντάκτη της.
Θα θέλαμε επίσης να ενημερώσουμε την κυρία Κοντράτοβα ότι στη χώρα
μας η άσκηση κριτικής στα δημόσια πράγματα είναι ένα δικαίωμα
κατοχυρωμένο εδώ και αιώνες, ενώ η ελευθεροτυπία είναι ένα εκ των
αγαθών που διαφυλάττουμε ως κόρη οφθαλμού. Συνεπώς η κριτική ως προς
την οργάνωση της εν λόγω εκδήλωσης αφορά στο Πνευματικό Κέντρο του
Δήμου το οποίο τεχνηέντως απέκρυψε την αλήθεια από το κοινό της πόλης,
ότι δηλαδή πρόκειται για σπουδαστές και τριών σολίστ και όχι για τα
μπαλέτα της Αυτοκρατορικής (;) Σχολής Μπαλέτου της Αγίας Πετρούπολης.
Αλήθεια στη Ρωσία το πολίτευμα είναι προεδρική δημοκρατία ή μήπως
επανήλθε το τσαρικό καθεστώς και έχει διαλάθει της προσοχής μας;
Είναι όμως απορίας άξιον το γεγονός ότι η κυρία Κοντράτοβα
«αυθορμήτως» και «αυτοβούλως» αναλαμβάνει, μέσω της επιστολής της προς
τη σύνταξη της «Άποψης» την δημόσια υπεράσπιση εκείνων που το
προηγούμενο σημείωμα μας αποκαλούσε «τρωκτικά του πολιτισμού» και που
καμία αιχμή δεν περιείχε ούτε προς τον οργανισμό που εκπροσωπεί, ούτε
προς τους μαθητές και απόφοιτους της εν λόγω σχολής και βεβαίως απορίας
άξιον είναι ακόμη το σχόλιο της κ. Κοντράτοβα «για προσωπικούς ή
πολιτικούς λόγους» οι οποίοι είναι και το αίτιο κατά την γνώμη της για
την κριτική μου. Αλήθεια ξέρει κάτι παραπάνω επ' αυτού η κ. Κοντράτοβα
που εγώ αγνοώ;
Όσον αφορά τη χρήση του όρου «τρωκτικά του πολιτισμού» από ανθρώπους
«υποτίθεται καλλιεργημένους με γνώση και κρίση επί των καλλιτεχνικών
θεμάτων», το μόνο που έχουμε να σημειώσουμε είναι ότι καλό θα ήταν η
κυρία Κοντράτοβα, αφού έχει αναλάβει εργολαβικώς την υπεράσπισή τους,
να ρίξει μια ματιά, ως καλλιεργημένος άνθρωπος με γνώση και κρίση επί
των καλλιτεχνικών θεμάτων, στις κριτικές του Μπελίνσκι, του
Τσερνισέφσκι, του Ντοστογιέφσκι (ιδίως σ' εκείνες που δημοσιεύονται στο
«Ημερολόγιο του Συγγραφέως») και άλλων μεγάλων στοχαστών της Ρωσίας του
19ου αλλά και 20ου αιώνα και θα διαπιστώσει ότι η επίμαχη έκφραση είναι
εκ των πλέον ανώδυνων σε σχέση μ' εκείνες που χρησιμοποιούν στα κείμενά
τους οι πνευματικοί γίγαντες της πατρίδας της.
Η ταμπακέρα και η ιστορία της ή πως δεν απαντάμε επί της ουσίας.
Κανείς δεν έχει αντίρρηση σε όσα αναφέρονται στην τέταρτη παράγραφο
της συμπαθούς, κατά τα άλλα, κυρίας Κοντράτοβα, σχετικά με τις μορφές
της τέχνης, τα επίπεδα ανάπτυξής της αλλά και τα μέσα διάδοσής της στο
ευρύ κοινό. Το ελληνικό κοινό απανταχού της χώρας ήταν πάντα δεκτικό,
φιλόξενο και απροκατάληπτο απέναντι στη ρωσική κουλτούρα, γεγονός που
επιβεβαιώνει τις μακραίωνες σχέσεις των δύο λαών αλλά και τις αμοιβαίες
επιρροές που δέχτηκαν στο διάβα του χρόνου.
Και βέβαια θεωρούμε σωστό να αναδεικνύονται τα «φυτώρια» των νέων
ταλέντων, ο ρόλος των οποίων την εξέλιξη οποιασδήποτε τέχνης είναι
καθοριστικός. Συμφωνούμε ότι έχουν περάσει ανεπιστρεπτί οι εποχές των
περίφημων μπαλέτων του Νταγκιλιώφ της προεπαναστατικής Ρωσίας, του
θεάτρου Μπολσόι και του θεάτρου Κίροφ της Σοβιετικής Ρωσίας. Αυτό δε
σημαίνει ότι η τέχνη θα σταματήσει να εξελίσσεται, να μεταλλάσσεται και
να προοδεύει.
Αν όμως η κυρία Κοντράτοβα διάβαζε προσεκτικά τις αιχμές που
διατυπώσαμε στο κριτικό μας σημείωμα θα έβλεπε ότι αυτές δεν
απευθύνονταν προς τις «μαθητευόμενες θεραπαινίδες της Τερψιχόρης»,
ασχέτως το αν επρόκειτο για κακή παράσταση, αλλά στην ηγεσία του
Πνευματικού Κέντρου, οι οποίοι παραπλάνησαν μέσω της διαφημιστικής τους
εκστρατείας το κοινό της Ερμούπολης και της Σύρου, γεγονός που επίσης
δε συνάδει με το ήθος που πρέπει να διαθέτουν εκείνοι που έταξαν
ευαυτόν στην προάσπιση, την προαγωγή και τη διάδοση του πολιτισμού.
Αναφορικά με την «πλήρη και αξιόπιστη πληροφόρηση» που υπήρχε από το
Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ερμούπολης, αν ρωτήσετε οποιονδήποτε από
τους θεατές της παράστασης, θα σας πει ακριβώς το ίδιο πράγμα. Πως η
διαφημιστική καμπάνια μιλούσε για τα μπαλέτα και όχι την σχολή μπαλέτου
της Αγίας Πετρούπολης και που αποτέλεσε το βασικό εργαλείο
παραπληροφόρησης του κοινού.
Τέλος, σχετικά με τη διάθεση μέρους των εσόδων για υποτροφίες νέων
καλλιτεχνών κανείς δεν έχει, ως ζήτημα αρχής, αντίρρηση, μόνο που εκ
των ανωτέρω συνάγεται αβίαστα το συμπέρασμα ότι ουδείς δεν θα είχε
καμία απολύτως αντίρρηση αν γινόταν το ίδιο από τους όψιμους τοπικούς
«μαικήνες» των τεχνών και για αντίστοιχες ελληνικές.

Ιστοριομνήμονες ή επιλήσμονες;
Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να πληροφορήσουμε την κυρία Κοντράτοβα ότι
η γνώση της ιστορίας της αγαπητής στον ελληνικό λαό Ρωσίας δεν είναι
μονοπώλιο των υπευθύνων δημοσίων σχέσεων μη κερδοσκοπικών οργανισμών.
Μάθετε κυρία Κοντράτοβα ότι στην Ελλάδα υπάρχουν άνθρωποι που αγαπούν
τη Ρωσία, την ιστορία και τον πολιτισμό της και ως εκ τούτου τα όποια
μαθήματα ιστορίας εδώ είναι εκ του πονηρού.
Στην πόλη που θεμελίωσε ο Μεγάλος Πέτρος, την πιο ευρωπαϊκή πόλη της
Ρωσίας και την πιο ρωσική πόλη της Ευρώπης, όπως αποκαλείτε στην
επιστολή σας, της Αγία Πετρούπολη, πρώην Λένινγκραντ και για ένα,
σύντομο είναι αλήθεια, διάστημα Πέτρογκραντ, αναμφίβολα ανθούν οι
τέχνες και ο πολιτισμός. Αναμφίβολα νέοι άνθρωποι θα κληθούν να
συνεχίσουν τις παραδόσεις που κληρονόμησαν από τους προπάτορές τους.
Αναμφίβολα η ζωή δε θα σταματήσει λόγω κάποιων πρόσκαιρων δυσκολιών.
Μια απλή όμως πλοήγηση στο διαδίκτυο θα σας δείξει αυτό που εσείς
προφανώς αγνοείτε. Δηλαδή το πόσες σχολές διαφόρων τεχνών «ξεφύτρωσαν»,
-δίχως αυτό να είναι κατ' ανάγκη κακό- τα τελευταία χρόνια. Κι επειδή
ανάλογο φαινόμενο αντιμετωπίζουμε και στην Ελλάδα, επίσης καλό θα ήταν
οι εκρήξεις θαυμασμού, γητειάς και ενθουσιασμού να περιοριστούν μέχρι
να ξεκαθαρίσει η ήρα από το στάρι.

Επιμύθιον
«Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο» είπε ο συμπατριώτης της κυρίας
Κοντράτοβα, Φιοντόρ Μιχαήλοβιτς Ντοστογιέφσκι. Με τη φράση αυτής ως
καθοδηγητική αρχή του βίου πορεύονται σε όλο τον κόσμο εκατομμύρια
άνθρωποι. Ανάμεσα σ' αυτούς και πολλοί κάτοικοι της Ερμούπολης, πόλης
που ύμνησαν δεκάδες Έλληνες δημιουργοί. Με την φράση αυτή πορεύεται και
η σύνταξη της εφημερίδας «Άποψη» από την πρώτη στιγμή της έκδοσής της.
Και θα συνεχίσει να το κάνει με εντιμότητα, θάρρος και μαχητικότητα
ασκώντας κριτική στα κακώς κείμενα της τοπικής κοινωνίας, δίχως ίχνος
εμπάθειας. Διαφορετικά η φράση του Φ. Μ. Ντοστογιέφσκι θα μείνει κενό
γράμμα.

ANAΣTAΣIA ΛYΓNOY