|
Πριν από 80 περίπου χρόνια στο Δημοτικό Σχολείο του Σιδόντα μαθήτευε ένα μικρό παιδάκι, ένα λεπτό παιδάκι με στοχαστικό βλέμμα, ο μικρός Γιαννάκης ο Ρέρρας. Η δασκάλα του η Μαρία η Κωτσέλη που αντιλήφθηκε τις ικανότητες του μικρού της μαθητή του ανάθεσε να πει στη σχολική γιορτή το παρακάτω χαρακτηριστικό ποιηματάκι που απηχούσε εμμέσως το κύριο χαρακτηριστικό της προσωπικότητάς του: «Είμαι μικρός στ' ανάστημα, μικρός στην ηλικία, αλλά μ' αρέσει το σχολειό, μ' αρέσουν τα βιβλία. Τα τόπια δεν τα αγαπώ, παιχνίδια δεν ταθέλω. Γράμματα θέλω, Γράμματα, μολύβια και βιβλία, αυτά όπου στηρίζουνε πατρίδα και θρησκεία». Πράγματι η δασκάλα του είχε σωστά διαισθανθεί τη δίψα του μικρού Γιαννάκη να κατακτήσει τη γνώση. Αυτός ο μικρός επιμελής μαθητής είναι ο προκείμενος νεκρός.
Στα Γυμνασιακά του χρόνια στο Γυμνάσιο της Χώρας ο Γυμνασιάρχης του διαισθανόμενος επίσης τη δίψα του για γνώση και την επιμέλειά του, του ανέθεσε το τιμητικό καθήκον του βιβλιοθηκονόμου της Καϊρείου Βιβλιοθήκης, η οποία τότε βρισκόταν κάτω από την εποπτεία του Γυμνασίου της Χώρας.
Πράγματι τον μπάρμπα-Γιάννη τον χαρακτήριζε ένα πνεύμα ερευνητικό και μια αγάπη για τη γνώση, όχι μια γνώση μασημένη που προκύπτει μέσα από τα βιβλία, αλλά από την προσωπική του επαφή και έρευνα της φύσης και της πραγματικότητας. Δεν είναι οι τίτλοι σπουδών που τον χαρακτήριζαν, σπουδές ανώτερες που δεν μπόρεσε λόγω των συγκυριών του πολέμου να πραγματοποιήσει, αλλά η ακόρεστη δίψα για έρευνα, πράγμα που τον οδήγησε στο να συσσωρεύσει εμπειρική γνώση για τη φύση και τη λειτουργία της.
Oι υποθήκες για πατριωτισμό που μπήκαν στα μαθητικά του χρόνια βρήκαν πρακτική εφαρμογή στα ζοφερά χρόνια της Γερμανικής Κατοχής με το να πάρει μέρος στην Εθνική Αντίσταση του λαού μας κατά του ξένου κατακτητή. Αλλά, όπως συνήθως συμβαίνει, αντί επαίνων δέχθηκε τους διωγμούς που προέκυψαν από το μεταπολεμικό εμφύλιο σπαραγμό.
O μπάρμπα-Γιάννης είχε ένα μεγάλο πάθος, τη Μελισσοκομία με την οποία ασχολήθηκε συστηματικά από τα οκτώ του χρόνια μέχρι πρόσφατα. Δεν επρόκειτο απλά για ένα επάγγελμα που εξασφάλιζε το βιοπορισμό του, αλλά για ένα πάθος. Πρώτος στις Κυκλαδες από τις αρχές της δεκαετίας του '60 οργάνωσε συστηματική μελισσοκομική επιχείρηση, ανέπτυξε μεθόδους μελισσοτροφίας, οργάνωσε πειράματα, παρακολούθησε τη σχετική μελισσοκομική βιβλιογραφία, έγραψε άρθρα σε μελισσοκομικά περιοδικά και εξέθεσε πρώτος από τις Κυκλάδες τα προϊόντα του στη Δ.Ε.Θ. από την οποία βραβεύθηκε. Το 1995 πήρε μέρος στο Ευρωπαϊκό Μελισσοκομικό Συνέδριο που οργανώθηκε στην Κέα, την πατρίδα της μελισσοκομίας κατά την αρχαιότητα, όπου κατέθεσε στους συνέδρους καθηγητές την εμπειρία του που είχε προκύψει από τη δική του έρευνα και τον πολύχρονο πειραματισμό του προσκεκλημένος ειδικά από τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες του Υπουργείου Γεωργίας.
O μπάρμπα-Γιάννης αγάπησε βαθιά το νησί της Άνδρου. Μοναδικές είναι οι γεωγραφικές, εδαφολογικές, ιστορικές και κλιματολογικές του γνώσεις για το νησί που καθημερινά το διέσχιζε με το αγροτικό του αυτοκίνητο, θυμάμαι την εποχή που άρχισαν οι πρώτες γεωτρήσεις που μελετούσε τους χάρτες του Ι.Γ.Μ.Ε. στην περιοχή του Μακροταντάλου την ικανοποίηση που έπαιρνε, καθώς επαληθεύονταν στην πράξη οι θεωρητικές του υποθέσεις για τη γεωλογική ιστορία και σύσταση της περιοχής. Παράλληλα με τη μελισσοκομία πρώτος εφάρμοσε στην Άνδρο τα προγράμματα τεχνητής σπερματέγχυσης του Υπουργείου Γεωργίας συμβάλλοντας αποφασιστικά στη βελτίωση του ζωικού κεφαλαίου της Άνδρου.
O μπάρμπα-Γιάννης υπήρξε στενός συνεργάτης στις έρευνες του σύγχρονου ιστορικού της Άνδρου Δημήτρη Πολέμη, του σημερινού Διευθυντή της Καϊρείου Βιβλιοθήκης. Στις αρχές της δεκαετίας του '70 πήρε μέρος στην ιστορική και γλωσσολογική έρευνα του αλβανολόγου ερευνητή της Ακαδημίας Αθηνών Τίτου Γιοχάλα, σχετική με τα αρβανιτοχώρια της Άνδρου. Καρπός αυτής της πολύχρονης έρευνας είναι το σχετικό βιβλίο για τους Αρβανίτες της Άνδρου του Γιοχάλα που εκδόθηκε πριν από μερικά χρόνια στην Αθήνα. Στη σχετική εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου που έγινε στη «Στοά του Βιβλίου» στο Αρσάκειο Μέγαρο, κεντρικό πρόσωπο που τιμήθηκε ήταν ο μπάρμπα-Γιάννης, όπου τονίσθηκε από το συγγραφέα η καθοριστική του συμβολή στη σχετική γλωσσολογική έρευνα.
O μπαρμπα-Γιάννης είχε την ικανότητα να προσεγγίζει τη γνώση συστηματικά εφαρμόζοντας τη μέθοδο της παρατήρησης για τη συλλογή πολυτίμων στοιχείων. Έτσι για παράδειγμα παρακολούθησε συστηματικά τις βροχοπτώσεις της Άνδρου, αφού η μελισσοκομία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το ύψος και την κατανομή των βροχοπτώσεων. Για το σκοπό αυτό επινόησε ένα είδος βροχομέτρου και σχημάτισε μια βάση δεδομένων με αναλυτικούς πίνακες, διαγράμματα και στατιστικά στοιχεία ανά μήνα, έτος, πενταετία και δεκαετία.
O άνθρωπος μπάρμπα-Γιάννης ήταν ένα μεγάλο κεφάλαιο για όσους τον γνώριζαν. Πάντα είχε να δώσει από την προσωπικότητά του σε όσους τον συναναστρέφονταν. Τον χαρακτήριζε το ήθος, η φιλοξενία, η εργατικότητα και η ευθύτητα. Η ευθύτητα και η ήρεμη γενναιότητά του είχε τις ρίζες της στο μακρινό του πρόγονο από το Μακροτάνταλο, τον οπλαρχηγό Μαρκαντάση. Ήταν ικανός να υψώσει το ανάστημά του και να πει το «όχι» που πολλές φορές έχουμε την υποχρέωση να λέμε, όταν η συνείδησή μας το επιβάλλει. Διέθετε κάτι από το ήθος της τραγικής Αντιγόνης μη κάνοντας έκπτωση στις αξίες του. Στάθηκε από επιλογή μακριά από τις κακίες και τις μικρότητες που εκτρέφονται στα καφενεία και στην αγορά, αφοσιωμένος στην οικογένειά του και την εργασία του.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του βλέπαμε έναν ακμαίο και θαλερό γέροντα, ένα πραγματικό παλικάρι να εργάζεται στα μελίσσια του και τον θαυμάζαμε. Σίγουρα δεν εργαζόταν για λόγους βιοπορισμού, αλλά γιατί από την εργασία του αντλούσε ζωή. O μπάρμπα-Γιάννης άντλησε από τη ζωή όλους τους χυμούς της, γιατί η ζωή καταξιώνεται μέσα από τη δημιουργική εργασία. Όπως όλοι οι γενναίοι, πάλεψε κι αυτός στα «μαρμαρένια αλώνια» του Χάρου και νικήθηκε.
O μπάρμπα- Γιάννης μας αφήνει ένα μεγάλο κενό, γιατί απετέλεσε ένα κεφάλαιο για τον τόπο μας. Η οικογένειά του καλείται πια να συμπληρώσει αυτό το κενό διατηρώντας άσβηστη τη μνήμη του πορευόμενη στις αρχές που αυτός τους κληροδότησε. Εμείς οι υπόλοιποι, συγγενείς και φίλοι οφείλουμε να του προσφέρουμε την αγάπη μας και τον προσήκοντα σεβασμό στην παρούσα εξόδιο ακολουθία. Πάντα θα σε θυμόμαστε, μπάρμπα-Γιάννη. «Αιωνία σου η μνήμη».
O κ. Γ. Δαρδάνος είναι εκδότης. |