Πόλεμος― η μέγιστη ανθρώπινη τραγωδία, η πιο ακραία έκφραση των οικονομικών και κοινωνικών συγκρούσεων, πεδίο δοκιμασίας της ανθρώπινης συνείδησης, πεδίο γενναιότητας και θυσίας. Ένα ιαπωνικό ρητό αναφέρεται στον πόλεμο ως την τέχνη που εξωραΐζει το θάνατο.
   Η κινηματογραφική εικόνα απεικονίζει αλλά και αναδημιουργεί. Η σχέση του κινηματογράφου με την πραγματικότητα έχει δημιουργικό χαρακτήρα. Η πλοκή (μυθοπλασία) δεν αντανακλά απλά την προϋπάρχουσα πραγματικότητα αλλά δημιουργεί, μέσω των αφηγηματικών κωδίκων, μια νέα, ανασηματοδοτημένη πραγματικότητα, μια εκδοχή πραγματικότητας. Όπως γράφει και ο Paul Ricoeur, η μυθοπλασία ως δημιουργική φαντασία, αναφέρεται στην πραγματικότητα όχι με σκοπό να την αντιγράψει, αλλά με σκοπό να υποδείξει μια νέα ανάγνωση της πραγματικότητας.  Η αξιοποίηση από τους δημιουργούς του κινηματογράφου της δύναμης των ιδιαίτερων εκφραστικών μέσων της κινηματογραφικής τέχνης (κίνηση, θέση, απόσταση της κινηματογραφικής μηχανής, μοντάζ, οπτικά εφέ), των φωτισμών και των ντεκόρ, μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία ποιητικής ατμόσφαιρας και στην έκφραση συναισθηματικών και πνευματικών καταστάσεων των χαρακτήρων των ταινιών τους. Μέσω της «φωτογένειας» (η τέχνη του κινηματογράφου έχει ονομασθεί «φωτογένεια» από τον Louis Delluc), μέσω δηλαδή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της κινηματογραφικής γλώσσας, ο σκηνοθέτης μεταμορφώνει την υλική πραγματικότητα, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα τις βαθύτερες σημασίες της, τον εσωτερικό κόσμο (συναισθήματα, όνειρα, φαντασία, αναμνήσεις κτλ.) των προσώπων.
   O Pier Paolo Pasolini αναφέρεται σε διάπλαση της πραγματικότητας από τον κινηματογράφο με βάση ένα δικό του σημαίνον σχέδιο και ένα δικό του σημαίνον σύστημα.  O Τζίγκα Βερτόφ τονίζει σε άρθρο του δημοσιευμένο στο περιοδικό Λεφ το 1919: «Είμαι το μάτι της κάμερας. Είμαι η μηχανή που σας δείχνει τον κόσμο όπως μόνο εγώ τον βλέπω. Ξεκινάω από σήμερα και απελευθερώνομαι δια παντός από την ανθρώπινη ακινησία. Βρίσκομαι σε διαρκή κίνηση. Πλησιάζω τα πράγματα και απομακρύνομαι από αυτά - σέρνομαι κάτω από αυτά - σκαρφαλώνω πάνω τους - καβαλάω το άλογο που καλπάζει - εισβάλλω στο πλήθος ολοταχώς - σηκώνομαι ψηλά με τα αεροπλάνα - πέφτω και πετώ καθώς γίνομαι ένα με τα πράγματα που πέφτουν ή ανυψώνονται».
   O ποιητικός λόγος τοποθετείται εντός της μοντερνικότητας, του νεωτερισμού. Το ποιητικό μήνυμα, ο ποιητικός τρόπος σκέψης, η ποιητική γραφή και λειτουργία, εκφράζονται μέσα από την αφαίρεση και τη λιτότητα, μέσα από σιωπές και σύμβολα. Αντιστέκονται στη φθορά και στο καταναλώσιμο. Προσεγγίζουν την αθωότητα, αποκαλύπτουν μια βαθύτερη πραγματικότητα και επιδέχονται πολλαπλές αναγνώσεις.
   «Όταν λέω ποίηση», γράφει ο Αντρέι Ταρκόφσκι στο βιβλίο του «Σμιλεύοντας το χρόνο»  «δεν εννοώ κάποιο λογοτεχνικό είδος. Ποίηση είναι ένας ξεχωριστός τρόπος να συνειδητοποιείς τον κόσμο, να συνδέεσαι με την πραγματικότητα».
 

Τάκης Κανελλόπουλος (1934 - 1990)
   O Τάκης Κανελλόπουλος στη διάρκεια των πενήντα έξι χρόνων της ζωής του γύρισε επτά ταινίες μεγάλου μήκους και τρεις μικρού μήκους και έγραψε δεκαεπτά βιβλία (αφηγήματα, όπου το διήγημα συναντά τον ποιητικό λόγο). O
Θεσσαλονικιός δημιουργός έδωσε στην ποίηση την κινηματογραφική της εκδοχή. Ιδιόμορφο, προσωπικό το ύφος του, με κύριο χαρακτηριστικό την ποιητική έξαρση. Τα αιώνια στοιχεία της τρυφερότητας, της αγάπης και του έρωτα, η ουτοπία και ο ρομαντισμός διατρέχουν το έργο του.
   Στον πρόλογο του βιβλίου του Κλαιρ, μια συλλογή διηγημάτων, γράφει: «Είναι σπουδαίο να πιστεύεις σε οτιδήποτε.  Η πίστις δίνει μια πρωτοφανή δύναμη. Νικά. Ανά τους αιώνες. Το Καλό και το Κακό συγκρούονται. Πιστεύω πως
οποιαδήποτε θεωρία ή θρησκεία κι αν έρθει, δεν θα αποτρέψει αυτόν τον πόλεμο. Αλλά είναι θαυμάσιο να πολεμάς. Έστω κι αν τα τραύματα είναι οδυνηρά, να πολεμάς για την ομορφιά. Το θάρρος και η αυταπάρνηση ήταν πάντα χαρακτηριστικά των μεγάλων. Υπάρχουν άνθρωποι με μεγαλείο και άλλοι χωρίς μεγαλείο».

Oυρανός
   O OYPANOΣ, η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Τάκη Κανελλόπουλου, προβάλλεται το 1962 (ασπρόμαυρη, 80'). Μια παραγωγή της Βασιλείας Ζερβού - Δρακάκη, σε σενάριο του λογοτέχνη Γιώργου Κιτσόπουλου και του σκηνοθέτη, με φωτογραφία των  Giovanni Varriano και Γρηγόρη Δανάλη, μουσική του Αργύρη Κουνάδη και ερμηνευτές τους Φαίδωνα Γεωργίτση, Τάκη Εμμανουήλ, Ελένη Ζαφειρίου, Νίκη Τριανταφυλλίδη, Νίκο Τσαχιρίδη, Αιμιλία Πίττα, Σταύρο Τορνέ και Χρήστο Μάλαμα.
   O ελληνοϊταλικός πόλεμος του 1940-41 και η γερμανική εισβολή την άνοιξη του 1941 προσεγγίζονται στον OYPANO μέσα από τραγικά επεισόδια ανθρώπων που χάθηκαν, σε αντίστιξη με την προηγούμενη ειρηνική ζωή τους. Πόλεμος ίσον θάνατος, φρίκη, απελπισία. Πολέμησαν, όμως, τότε οι Έλληνες, όπως καταγράφεται μέσα από επεισόδια και διαλόγους της ταινίας, για να προασπίσουν την εθνική τους ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα της πατρίδας τους, την προσωπική τους αξιοπρέπεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ταινία αρχίζει με τη φράση «Πόσο τον αγαπώ Θε μου», που λέει μια κοπέλα (ήχος οff) και τελειώνει με την φράση «Καημένη πατρίδα», που λέει ένας από τους στρατιώτες (επίσης ήχος off).
   O Tάκης Κανελλόπουλος, μέσα από μια σειρά επεισοδίων με χαλαρή σύνδεση, καταγράφει την οδύσσεια και τα ερωτηματικά των ανθρώπων σε περίοδο πολέμου με ελεγειακό, αποδραματοποιημένο, αποσπασματικό και αφαιρετικό τρόπο. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο εχθρός είναι εντελώς αθέατος. Σημειώνει ο σκηνοθέτης: «Στηρίξαμε την ταινία πάνω στην "περίπτωση" άνθρωπος.  Προσπαθήσαμε να δείξουμε κάτι ελάχιστο από την αποφασιστικότητα, την παλικαριά και τη θυσία των Ελλήνων. Πέρα όμως απ' το συγκεκριμένο αυτό γεγονός, προχωρήσαμε στην άλλη όψη: στη μοναξιά, στην ερημιά των ανθρώπων, στην τέλεια εξαφάνιση της ύπαρξής τους, στο θάνατο. Προσπαθήσαμε να δείξουμε όχι τον πόλεμο, αλλά τον άνθρωπο μέσα στον πόλεμο».
   Μια διαφορετική προσέγγιση του πολέμου από τον Τάκη Κανελλόπουλο, αφού ο πόλεμος αποτελεί για τον κινηματογράφο, από τα πρώτα χρόνια της εμφάνισής του, πεδίο όπου η έβδομη τέχνη μπορεί να αναπτύξει το μεγάλο θέαμα. Ήδη, από το 1914, στην ταινία KAMΠIPIA ο Ιταλός σκηνοθέτης Giovanni Pastrone, κάνοντας συστηματική χρήση και κατάχρηση του «καρέλου» (τράβελινγκ), που είχε κατασκευάσει, έδειξε ότι η κινηματογραφική μηχανή δεν χρησιμεύει τόσο για να παράγει εικόνες όσο για να χειρίζεται και να νοθεύει τις διαστάσεις.
   Το σενάριο του OYPANOY είναι «βασισμένο σε αφηγήσεις ανθρώπων που έζησαν τον πόλεμο», όπως αναγράφεται στο ζενερίκ της ταινίας. Αποτελείται από τρία μέρη: περίοδος ειρήνης, πόλεμος, οπισθοχώρηση. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζονται πτυχές από τη ζωή πέντε φαντάρων και ενός λοχία που υπηρετούν σε ένα παραμεθόριο φυλάκιο πριν από τον πόλεμο του '40 (ο έρωτας του Στράτου για μια κοπέλα της περιοχής, η θλίψη του λοχία για το θάνατο του πατέρα του, η στενοχώρια του Θανάση για την εγκατάλειψη της αδελφής του από τον αρραβωνιαστικό της, η αναπόληση από όλους του σπιτιού τους και των αγαπημένων τους προσώπων).
   Στο δεύτερο μέρος καταγράφονται τα περιστατικά του θανάτου των τριών από τους έξι στρατιώτες του φυλακίου κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων (του δασκάλου που τραυματίζεται σοβαρά στο πεδίο της μάχης και πεθαίνει κατά τη μεταφορά του στο ορεινό χειρουργείο, του λοχία που σκοτώνεται κατά την έφοδο για κατάληψη ενός υψώματος και του Γιάγκου που βρίσκει το θάνατο δίπλα στην πηγή όπου είχε πάει για να πιεί νερό κατά τη διάρκεια μιας μάχης). Επίσης σε αυτό το μέρος υπάρχει και ένα επεισόδιο με τον ταχυδρόμο, τον τέταρτο από τους έξι στρατιώτες και αφηγητή της ταινίας.
   Στο τρίτο μέρος καταγράφονται η οπισθοχώρηση των Ελλήνων στρατιωτών μετά από τη συνθηκολόγηση στο μέτωπο, ο θάνατος ενός ακόμη από τους στρατιώτες του φυλακίου (αυτοκτονία του Στράτου) και η πικρή επιστροφή του αφηγητή της ταινίας στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Παράλληλα ο Κανελλόπουλος παρουσιάζει τα βασικά ιστορικά γεγονότα αυτής της περιόδου (ελληνοϊταλικός πόλεμος, επίθεση της Γερμανίας εναντίον της Ελλάδας, ελληνική άμυνα, κατάληψη της Ελλάδας από τη Γερμανία) μέσα από επίσημες ανακοινώσεις, επιστολές στρατιωτών από το μέτωπο και επίκαιρα της εποχής (τα οποία είχαν προστεθεί στην ταινία από τον παραγωγό για εμπορικούς λόγους, σε αντίθεση με τη θέληση του Τάκη Κανελλόπουλου και γι'αυτό σήμερα, μετά από σαράντα χρόνια και κατόπιν εκκλήσεως του Κώστα Κανελλόπουλου, αδελφού του Τάκη, και του Τάκη Χατζόπουλου, βοηθού του, ο μοντέρ Γιώργος Τσιτσόπουλος ανέλαβε την αποκατάσταση αφαιρώντας τις εμβόλιμες σκηνές των επικαίρων)  που παρεμβάλλονται σε ορισμένα σημεία του δεύτερου και τρίτου μέρους του φιλμ. Η ταινία όπως αναγράφεται στο τέλος της, αφιερώνεται από το σκηνοθέτη «στους γνωστούς και άγνωστους Έλληνες που με το αίμα τους έγραψαν το έπος του 1940-41».