Ήταν Ιούλης του 1974. Μες το καμίνι του Κυπριακού. Εγώ ήμουν τότε μόλις 12 χρονών. Ξαφνικά η μητέρα μου ένοιωσε δυνατούς πόνους. Όμως φιλάσθενη καθώς ήταν την παρεξηγήσαμε. Όμως τα πράγματα ήταν όντως σοβαρά. Εν ολίγοις ένας ύπουλος περιτονίτης επέδραμε, ενείδει Αττίλα και μας ανάγκασε να χαροπαλέψουμε με τα 10 μποφώρ ενός απρόσμενου μελτεμιού περνώντας το μπουγάζι, με την μόλις τριών μέτρων λάντζα. Ευτυχώς, ο αείμνηστος Καμπανάρος, μεγάλο νυστέρι, με φτωχά μέσα εκείνη την εποχή ήταν σε επιφυλακή και της έσωσε τη ζωή. Βεβαίως, πέρα από την αγωνία και την τραυματική εμπειρία για μας, αυτή η περιπέτεια μας στοίχισε και μια οικονομική καταστροφή, αφού ήτανε οι μέρες που πλησίαζε το πανηγύρι της Αγίας Πελαγίας, και οι αναλώσιμες προμήθειες του μικρού μας κρεοπωλείου, όχι απλώς δεν πουλήθηκαν αλλά καταστράφηκαν εντελώς, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε σε οικονομικό φαλιριμέντο. Τα σκεφτόμουνα, όλα αυτά, πριν από λίγους μήνες, τριάντα χρόνια μετά, όταν η Γ' Ελληνική Δημοκρατία, που εγκαθιδρύθηκε, ακριβώς τότε, στα 1974, έσβηνε τα κεράκια των γενεθλίων της, αποτελώντας, ιστορικά το πιο ανθεκτικό και ισχυρό από την σύσταση νέου ελληνικού κράτους πολίτευμα, φόρεμα μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής χώρας, που με πληθυσμό μόλις 11.000.000 ανθρώπων, διοργάνωνε το κορυφαίο γεγονός των Oλυμπιακών αγώνων. Κι όμως, αυτή η χώρα, που οργάνωσε, επιτυχείς Oλυμπιακούς αγώνες, σε συνθήκες παγκόσμιας ανασφάλειας δεν μπορεί ακόμα να λύσει το γόρδιο δεσμό ενός στοιχειώδους συστήματος διάσωσης ενός ασθενούς ή τραυματία στα νησιά μας, καταστρώνοντας ένα σύστημα, που θα μπορεί επιτέλους να θεσπίσει και να εφαρμόσει, ευέλικτες διαδικασίες για την άμεση αντιμετώπιση επιτακτικών και πρόσκαιρων αναγκών σε νησιώτικες περιοχές. Στα χρόνια αυτά, έχοντας την αντίληψη, πως αν ενασχόληση με τα κοινά, αποτελεί βήμα για ανιδιοτελή προσφορά, η προσφορά στην υγεία, συνιστά κοινωνικό καθήκον, πέρασα από διάφορα πεδία υγειονομικών μονάδων στο νομό αλλά και από θέσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης, που συμπλέκονταν με τις υπηρεσίες υγείας. Το καταστάλαγμα, αυτής της συμμετοχής, είναι πως παρά τις καλές προθέσεις, τις άφθονες διακηρύξεις η υγειονομική περίθαλψη στα νησιά μας, έχει σοβαρότατες ελλείψεις και εμφανίζει δυσλειτουργίες, αδυναμίες και στρεβλώσεις, έτσι, ώστε να παραμένει η ίδια ο μεγάλος ασθενής του πολυνησιακού μας συγκροτήματος. Oι κυβερνήσεις και οι πολιτικοί παράγοντες του ΠΑΣOΚ στο νομό, παρά σημαντικά βήματα της πρώτης οκταετίας, ιδίως το τελευταίο χρονικό διάστημα, της εκσυγχρονιστικής διακυβέρνησης, αντιμετώπισαν, την υγεία, με όρους κομματικής εκμετάλλευσης και με προχειρότητα, που έφτανε στα όρια της ανευθυνότητας. Στα λόγια και στα χαρτιά, εξήγγειλαν Περιφερειακά ΕΚΑΒ, δημοπρατούσαν κτίρια, έφερναν γιατρούς, προσλάμβαναν προσωπικό, και γενικά υλοποίησαν στο ακέραιο το λαϊκό αφορισμό «ο Μανώλης με τα λόγια κτίζει ανώγεια και κατώγεια» καθώς, στην πραγματικότητα, αναλώνονταν σε έργο βιτρίνας, ανέχονταν την αποδυνάμωση του Νοσοκομείου, χορηγώντας αφειδώς μεταθέσεις σε κολλητούς νοσηλευτές και υπαλλήλους που είχαν προσληφθεί με την δέσμευση να υπηρετήσουν το νοσοκομείο το οποίο, ιδίως, τα τελευταία χρόνια παραδόθηκε σε ανίκανες διοικήσεις που παρήγαγαν οικονομικό χάος, λειτουργικό μπάχαλο, οπισθοδρόμηση και στασιμότητα. Ακραιφνείς κομματικοί κομισσάριοι, χωρίς καμμιά σχέση με το αντικείμενο και χωρίς την στοιχειώδη αίσθηση της αποστολής τους, εγκαταστάθηκαν στα Κέντρα Υγείας, μπλοκάρωντας κυριολεκτικά το έργο της επιστημονικής Υπηρεσίας αναγκάζοντας σε πολλές περιπτώσεις άξιους γιατρούς που έκαναν την θυσία να υπηρετήσουν στις Κυκλάδες, να εγκαταλείψουν το ΕΣΥ ή τα νησιά μας. Το πιο προκλητικό φαινόμενο, ήταν η στάση πρωτοκλασσάτων στελεχών του ΠΑΣOΚ, που ψηφοθηρούσαν άγρια πάνω ζωτικά προβλήματα υγείας των νησιών μας, με αποκορύφωμα την προεκλογική οπερέττα, της επίσκεψης του Υφυπουργού Υγείας, Εκ. Νασιώκα στην Νάξο. Αλλά εκείνο, που θα μείνει σαν ανεξίτηλο στίγμα της Πασοκικής αλαζονίας που άγγιζε τα όρια της απανθρωπιάς είναι η φράση του κάποτε διατελέσαντος Υπουργού Αιγαίου, κ. Α. Κοτσακά, ο οποίος με απύθμενη κυνικότητα χαρακτήρισε τις εκκλήσεις του Ιατρικού Συλλόγου Κυκλάδων, για ασφαλείς αερομεταφορές ασθενών ως συριανά μελό. Όμως, για μια κυβέρνηση που υπερψηφίστηκε, από τους Έλληνες πολίτες ακριβώς για να διορθώσει και να αλλάξει, αυτές τις καταστάσεις, τα αμαρτήματα των προκατόχων της δεν μπορούν να αποτελέσουν πεδίο άσκησης κυβερνητικού έργου. Γι ' αυτό σήμερα, η νέα κυβέρνηση, καλείται να διαμορφώσει μια συνολική αντίληψη για το ζήτημα της υγείας στα νησιά, που να απαντά στην τραγική καθημερινότητα, η οποία στιγματίζεται από το κόστος σε ανθρώπινες ζωές. Μία σύλληψη, που θα μετασχηματιστεί σε ρυθμίσεις αντικειμενικά εφαρμόσιμες, ώστε να διασφαλίζουν και να εγγυώνται την ισοδύναμη παροχή υπηρεσιών υγείας και δυνατότητας πρόσβασης των νησιωτών όπου παρέχεται.
Αυτή, είναι η πιο σημαντική πρόκληση, για μια πολιτική, που έχει όραμα και που μπορεί να υλοποιήσει με ευαισθησία τις ιδέες εκείνες που φέρνουν τους πολιτικούς κοντά στον πάσχοντα νησιώτη και να αμβλύνουν την μόνιμη ανασφάλεια, που υφίσταται σήμερα, εξαιτίας των συνθηκών αποξένωσης από τον ηπειρωτικό κορμό του νησιωτικού μας πληθυσμού που για τον λόγο αυτό, δεν ήταν και δεν ένιωσε ποτέ ισότιμος πολίτης. Απαιτείται μία νέα προσέγγιση, χωρίς ρητορείες και πομφόλυγες, που να αποδεικνύει έμπρακτα, πως η ψήφος της 7ης Μαρτίου, δεν ήταν ένα κουτσομπολιό και κους κους αλλά ένα καινούριο ξεκίνημα, για νέους στόχους, ανάμεσα στους οποίους και η νησιωτική πολιτική, δομικό στοιχείο της οποίας είναι η υγειονομική θωράκιση των νησιωτικών περιοχών. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, ένα επτάμηνο μετά την άνοδό της στην εξουσία, και παρά την υπερπροσπάθεια των Oλυμπιακών αγώνων, έχει ήδη, ένα σημαντικό έργο στην κατεύθυνση αυτή, τόσο στον νομοθετικό όσο και στην λήψη μέτρων πολιτικής αμέσου χαρακτήρος, ώστε να αντιμετωπιστούν οι ανισότητες στην πρωτοβάθμια περίθαλψη και φροντίδα και η δυσχερής πρόσβαση των νησιωτών στην υγεία. Το ίδιο θετικός είναι ο απολογισμός του Α' ΠεΣΥΠ Ν. Αιγαίου, που πρόκειται σε λίγες ημέρες να δοθεί και στην δημοσιότητα. Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά. Τόσον ο νέος πρόεδρος του ΠεΣΥΠ, όσο και οι διοικητές των δύο Νοσοκομείων, νέοι άνθρωποι αλλά με λαμπρές σπουδές και κυρίως εμπειρία στην διοίκηση και την υγεία, δίνουν βεβαιότητα, ότι θα δώσουν μια νέα κινητικότητα, σε ένα σύστημα που έμοιαζε να υποφέρει από αγκυλώσεις, χρόνιας πια μορφής, ώστε, στο απαιτούμενο βάθος χρόνου να υλοποιηθούν οι στρατηγικές επιλογές, που θα διασφαλίσουν τις αρχές της ισότητας των πολιτών στην υγεία, αποδοτικότητας των πόρων, της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των υπηρεσιών. Εξαιρετικές ήταν και οι επιλογές των προσώπων, που συγκροτούν τις Διοικούσες Επιτροπές, των Κ.Υ., οι οποίες έχουν ήδη τύχει καθολικής αναγνώρισης και από το επιστημονικό και νοσηλευτικό προσωπικό των μονάδων αυτών, αλλά από τις τοπικές κοινωνίες, λόγω της κατάρτισής τους, της ευρύτητας και σημαντικής κοινωνικής δράσης και προσφοράς. Παράλληλα, με συνεχείς και συνδυασμένες ενέργειες, επιτεύχθηκε, η απεμπλοκή των έργων των νοσοκομείων Σύρου και Νάξου, τα οποία καρκινοβατούσαν, εξαιτίας της προχειρότητας και του ερασιτεχνισμού, με τον οποίο είχαν κυριολεκτικά ριχθεί στις δεξαμενές του Γ ' ΚΠΣ. Εξάλλου, η προκήρυξη 40 θέσεων νοσηλευτικού προσωπικού στο νομό δίνει ανάσα στο, υπερβολικά, βεβαρημένο από τις πιεστικές ανάγκες και ελλείψεις, ήδη υπηρετούν προσωπικό. Τέλος, η πρόσφατη έλευση των πληρωμάτων του ΕΚΑΒ, που θα έχουν καθοριστικό λόγο στην μεταφορά και την αξιολόγηση των επειγόντων περιστατικών, πρωτοβουλία που θα ολοκληρωθεί, με την παραλαβή και των νέων ασθενοφόρων του ΕΚΑΒ (προίκα των Oλυμπιακών Αγώνων), κάνει και διαυγή την θέληση της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου υγείας να προωθήσει συστηματικές και καινοτόμες λύσεις στην κατεύθυνση της νησιωτικής πολιτικής υγείας και ταυτόχρονα, αναδεικνύει την σαφή διαφορά της πολιτικής υγείας στην κατεύθυνση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας, σε σχέση με τις κυβερνήσεις του ΠΑΣOΚ.
O Κώστας Απέργης είναι δικηγόρος πρώην Νομαρχιακός Σύμβουλος και μέλος του Δ.Σ. του Α ' ΠεΣΥΠ Νοτίου Αιγαίου.
|