Oι γραμμές αυτές χαράσσονται «εν θερμώ». Λίγες μόνο ώρες αφού το
Πανελλήνιο πληροφορήθηκε με φρίκη τη νέα πολλαπλή θυσία ανήλικων παιδιών
στο Μινώταυρο του εθνικού οδικού μας χάους. Όταν δηλ. η κλιμάκωση της
από της πτώσεως του μοιραίου «Σινούκ» και εφεξής πρόκλησης της
ειμαρμένης προς τη νέα κυβέρνηση φαίνεται να έχει αγγίξει τα όρια της
μεταφυσικής δυσμένειας, της «γκαντεμιάς» και της κακοριζικιάς. Εις
πείσμα της, υποτίθεται, κραταιάς «Δεξιάς του Κυρίου»! Η αεροπορική
τραγωδία του Αγίου Όρους και οι πολιτικές της παρενέργειες, τα δημόσια
«αποκαλυπτήρια» των «κοινώς μυστικών» διακομματικών πελατειακών
νοθεύσεων του μετεγγραφικού «fair play» των ΑΕΙ και το σημερινό νέο
νταλικομακελιό, συμπυκνωμένες στο χρονικό διάστημα ενός δεκαπενθημέρου,
δεν είναι μικρή δοκιμασία, για μια κυβέρνηση που, από της πρώτης στιγμής
του σχηματισμού της, οι αντίπαλοί της έσπευσαν να τη χρεώσουν με τη
συστηματική αποφυγή της αναμέτρησης προς την πραγματικότητα, μ' ένα
εσκεμμένο και μεθοδικό «doice far niente». Δεν υπάρχει αμφιβολία πως για
ό,τι κακό δεκτικό πολιτικού καταλογισμού συμβαίνει στη χώρα (και τολμώ
να πω, όσο κι αν προκαλώ την αντιπολιτευτική φόρα του κόμματος της
μείζονος αντιπολιτεύσεως, για ό,τι κακό θα συμβαίνει σ' αυτήν για
τουλάχιστον ένα χρόνο ακόμα) την ευθύνη φέρει η απελθούσα κυβέρνηση του
ΠΑΣOΚ. Oι πολιτικοί ρυθμοί και στον τόπο μας και αλλού είναι πολύ
βραδύτεροι απ' όσο πριν από π.χ. πενήντα χρόνια. Αν στις αρχές της
δεκαετίας του '50 δύο (2) χρόνια λειψής και ηρτημένης κεντρώας εξουσίας
ήταν αρκετά για να καταδείξουν τα όρια της μετεμφυλιακής πολιτικής
«στροφής» των Ελλήνων και να φθείρουν θανάσιμα το εγχείρημα της πρώτης
και ειλικρινέστερης των μεταγενέστερων συνωνύμων της «Αλλαγής», αν το
1963-1964 αρκούσε ν' αντικαταστήσει στον πρωθυπουργικό θώκο ο Γεώργιος
Παπανδρέου τον Κωνσταντίνο Καραμανλή για ν' αποκτήσουν οι έλληνες τη
διόλου ευκαταφρόνητη τότε δυνατότητα δημόσιας ανάγνωσης της εφημερίδας
της αρέσκειάς τους οπουδήποτε της επικρατείας, τα ασυγκρίτως δυσκολότερα
και συνθετότερα πολιτικά διακυβεύματα της προ πολλού παγιωμένης
πολιτικής μας νεοτερικότητας, της θεσμικώς υποδειγματικής, αν και εδώ
και κάποιον καιρό «μελαγχολικής» (Πασκάλ Mπρυκνέρ) μεταπολιτευτικής μας
δημοκρατίας, απαιτούν πολύ μεγαλύτερες χρονικές κλίμακες για να
κερδηθούν ή να χαθούν. Η ολοκληρωτική, υπό συνθήκες πραγματικής και όχι
πλασματικής ισοτιμίας, ένταξη στο πολιτικοοικονομικό εγχείρημα της
Ευρωπαϊκής Ενοποίησης χρειάστηκε δύο γενιές πολιτικών ηγετών για να
πραγματοποιηθεί. Από του πατέρα της Ευρωπαϊκής Ελλάδας Κωνσταντίνου
Καραμανλή και του ανανήψαντος ευρωσκεπτικιστή Ανδρέα Παπανδρέου μέχρι
του πρωταγωνιστή της OΝΕ Κώστα Σημίτη και του ανεπιφυλάκτως και ευθέως
(άνευ ατλαντικών στραβισμών) «ευρωπαΐζοντος» Κώστα Καραμανλή. Και κατά
της αήττητης εισέτι μιζέριας της, αθηνοκεντρικής κυρίως,
«καθημερινότητας» πάλεψαν αλληλοδιαδόχως και μέχρι στιγμής ανεπιτυχώς
όλοι οι πρωτοκλασάτοι «αστέρες» του μεταπολιτευτικού πολιτικού μας
γαλαξία. Είναι λοιπόν πολύ νωρίς για να κρίνουμε την ηλικίας μόλις επτά
(7) μηνών, κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Και να τη θεωρήσουμε υπεύθυνη
για ο,τιδήποτε σφραγίζει, δυσάρεστα ή ευχάριστα, την τρέχουσα ελληνική
πραγματικότητα. Αφού ούτε καν, με νομοθετική ισχύ δεν έχει προλάβει να
περιβάλει τις πολιτικές αποφάσεις της! Πολύ περισσότερο να ελέγξει την
πρακτική εφαρμογή τους!!! Στο παρόν, μεταβατικό, στάδιο προς την
επιβεβλημένη, από την ίδια τη λαϊκή εντολή της 7ης Μαρτίου, αμιγώς
νεοδημοκρατικής εφεξής φυσιογνωμία της εξουσίας, άλλοι, όχι η απουσία
επιδεικτικής και κραυγαλέας αποτελεσματικότητας, είναι οι κίνδυνοι που
πρέπει η νέα κυβέρνηση ν' αποφύγει. Όταν μιλάμε για «νεοδημοκρατική
φυσιογνωμία της εξουσίας» εννοούμε τον προσανατολισμό του κρατικού
μηχανισμού στα ιδεολογικά και προγραμματικά προτάγματα του κόμματος που
επέλεξε ο λαός για να τον κυβερνήσει. Δεν εννοούμε, φυσικά, την
κομματική άλωση του μηχανισμού αυτού από στρατιές ή, έστω, καταδρομικές
ομάδες «γαλάζιων» υποκαταστάτων του «πράσινου» κηφηναριού, με το οποίο
φόρτωσε την εν ευρεία έννοια δημόσια διοίκηση ή υπερεικοσαετής
εκμετάλλευση της εξουσίας από το ΠΑΣOΚ. Τόσο κατά την ανδρεϊκή
λαϊκιστική βακχεία του όσο και κατά τη σημιτική εκσυγχρονιστική
περισυλλογή του. Αν, αντί για την αξιοποίηση σοβαρών, ιδιωτικά
πετυχημένων, αποτελεσματικών ανθρώπων, προτιμηθεί η αναξιοκρατική
προσφυγή σε, επαγγελματικές ή καιροσκοπικές, κομματικές ταυτότητες είναι
βέβαιο πως η θανατερή για την ίδια τη δημοκρατία μας αίσθηση ότι «όλοι
ίδιοι είναι» θ' απλωθεί παντού. Και θα κλονίσει οριστικά τη λαϊκή
εμπιστοσύνη προς τη, διόλου ανεπιτυχώς, αυτοπροσδιορισθείσα ως «νέα
διακυβέρνηση». Τη σχέση του λαού προς την κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή
δεν απειλούν οι, επιτέλους μικρής, καθαυτές, πολιτικής σημασίας, κοινές
τροχιές των γόνων νεοδημοκρατών και πασόκων πολιτευομένων από την
πανεπιστημιακή περιφέρεια στο πανεπιστημιακό (βόρειο ή νότιο) κέντρο.
Μπορεί όμως π.χ. να την απειλήσει η περαιτέρω ανοχή της προφανέστατης
πλέον πελατειακής διάβρωσης των «λαοπρόβλητων» ηγεσιών των προ πολλού
«εκδημοκρατισθέντων» αλλ' όχι κι εξυγιανθέντων πανεπιστημίων μας! Που
στη διόλου νοσταλγητέα φεουδαρχική τους εποχή, λειτουργούσαν με λιγότερη
δημοκρατία αλλά συχνά τουλάχιστον με περισσότερη αρετή. Και την
κυβερνητική δημοτικότητα δεν θα επηρεάσει δυσμενώς η πολύνεκρη και
πατριαρχοκτόνος πτώση ενός «Σινούκ», που ο στρατός προμηθεύτηκε (υπό,
ασφαλώς, ερευνητέες συνθήκες) επί ΠΑΣOΚ ούτε τα τηλεπικοινωνιακά
«μπινελίκια» των ελεγκτών της εναέριας κυκλοφορίας, θα την επηρεάσει
όμως η, πέραν εύλογου χρόνου, παράταση των όπισθεν της ελεγκτικής
αθυροστομίας «ωχαδερφισμού» και, ενίοτε θανατηφόρας, υπηρεσιακής
ραστώνης!

    Απέναντι σε μια κυβέρνηση που διέρχεται το λεπτό στάδιο της απόπειρας
πολιτικού (και όχι κομματικού) ελέγχου του κρατικού μηχανισμού,
προκειμένου να εφαρμόσει την πολιτική της, η αξιωματική μας
αντιπολίτευση έχει παρασυρθεί σ' έναν ανυπόμονο αρνητισμό. Προσπαθεί
άρον - άρον να βγάλει «σκάρτη» τη νικήτρια των εκλογών παράταξη, ώστε,
στην πρώτη ευκαιρία εκλογικής αναμέτρησης, να επιστρέψει στις αγκάλες
της εξουσίας! Όμως η αντιπολιτευτική αυτή πρεμούρα, ο κατεδαφιστικός
αυτός ακτιβισμός κάθε άλλο παρά αυξάνει την αναγκαία για εκλογικές
ανακάμψεις αξιοπιστία της. Που έχει πληγώσει καίρια (αλλά, φυσικά, όχι
θανάσιμα) η, νωπή ακόμη στη λαϊκή μνήμη, κυβερνητική πρακτική της.
Το ΠΑΣOΚ πρέπει, ασφαλώς, κάποτε να επιστρέψει στην κυβέρνηση. Νωρίτερα
απ' ότι επέστρεψε, ύστερα από τη συντριβή του '81 και τη «ρεβάνς» του
'93 η Νέα Δημοκρατία. Αυτό επιτάσσει όχι μόνο η libido dominandi των
απροσάρμοστων ακόμη στα λιτά αντιπολιτευτικά ενδιαιτήματα στελεχών του
αλλά, προπάντων, η υγεία του δημοκρατικού μας πολιτεύματος. Που
βλάπτεται σοβαρά από τις καθεστωτικές αλλοιώσεις οποιοσδήποτε
παρατεταμένης νομής της εξουσίας. Την επιστροφή όμως αυτή δεν θα
επιτύχει με ισοπεδωτικές υπερβολές, μεγεθυντικές αντιπολιτευτικές
πλειοδοσίες και αδόκιμους πολιτικούς εξπρεσιονισμούς. Oύτε στην παρούσα
πολιτική συγκυρία ούτε, στην ιδιοσυγκρασία του ηγέτη, που με πρωτοφανή
πλειοψηφία προεκλογικά επέλεξε, ταιριάζουν. Στα χείλη πολιτικώς
γηρασάντων εν αμαρτίαις υψηλόβαθμων στελεχών του προκαλούν αποστροφή.
Και στο εκ φύσεως ήπιο και μετριοπαθές στόμα και τον ακατάλληλο για
«κορώνες» λάρυγγα του προέδρου του θυμίζουν, με το συμπάθειο, τον μάλλον
φαιδρό miles gloriosua της commedia del' arte.
    Θα το πούμε για πολλοστή φορά: αυτό που εδώ και τώρα χρειάζεται το
ΠΑΣOΚ είναι ο ριζικός μετασχηματισμός του. Όχι η καθήλωσή του στην
εξουσιομανή στελεχιακή ακινησία του και ιδεολογική αφασία του. Όχι ο
συνωστισμός κάθε καρυδιάς καρυδιού στην περιβόητη πλέον για την ελαστική
της χωρητικότητα πασοκική αμαξοστοιχία. Αλλά η αυστηρή, αμείλικτη
απαλλαγή της από τους υπεράριθμους λαθρεπιβάτες. Η μοίρα του ΠΑΣOΚ
εξαρτάται πια από την έκταση και την τόλμη των αποβολών του. Αν δεν τις
επιχειρήσει και μάλιστα επειγόντως ο νέος ηγέτης του, αν δεν
προσαρμόσει, έστω και με το ζόρι, το κόμμα που τον εμπιστεύτηκε στο δικό
του, αυθεντικό και όχι τεχνητό, αδιαφιλονίκητης ποιότητας, ύφος και
ήθος, φοβάμαι ότι το ΠΑΣOΚ, παρά τις αντιπολιτευτικές γυμναστικές του,
θ' αργήσει απελπιστικά ν' αποκτήσει την, όπως είπαμε, επιθυμητή
ετοιμότητα εναλλακτικής προς τη Νέα Δημοκρατία κυβερνητικής λύσης. Στο
μεταξύ, ας αφήσει τη Νέα Δημοκρατία και τον Κώστα Καραμανλή να δώσουν
απερίσπαστοι τις, έτσι κι αλλιώς, σκληρές, κυβερνητικές τους εξετάσεις.
Που, σε μια φυσιολογική δημοκρατία, ολοκληρώνονται, ως γνωστόν, στο
τέλος της τετραετίας.