Ο τοπικός τύπος (αλλ', όπως είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω, και μια μερίδα του αθηναϊκού) έχει, ελλείψει μέχρι στιγμής είτε του επίσημου (από της πλευράς του κ. Υπουργού Αιγαίου) είτε οποιουδήποτε άλλου, μη κρατικού, αντιλόγου, παρασυρθεί σε μια θορυβώδη συνηγορία υπέρ της διατήρησης του θεσμού της Συνάντησης των Ερασιτεχνικών Θιάσων Αιγαίου και μάλιστα με αναλλοίωτη τη σημερινή του μορφή.
   Χωρίς να έχω στη διάθεσή μου τα στοιχεία που, κατά τον κ. Υπουργό Αιγαίου, επιβάλουν τουλάχιστον το άμεσο «νοικοκύρεμα» του θεσμού, σπεύδω, βάσει των προσωπικών μου εμπειριών αττό την ήδη δεκαεξαετή λειτουργία του, σε μια καταρχήν υπεράσπιση του υπουργικού προβληματισμού.
   Το θεσμό είχε ιδρύσει το 1988 ο τότε Υπουργός Αιγαίου συμπατριώτης μας Πέτρος Βάλβης για να λειτουργήσει ως πεδίο συνάντησης και ανταλλαγής εμπειριών των ερασιτεχνικών θιάσων που, στα μεγάλα και σε κάποια μικρά νησιά του Αιγαίου, είχε γεννήσει και θρέψει η ανικανοποίητη από τον πανίσχυρο θεατρικό αθηνοκεντρισμό λαχτάρα των νησιωτικών μας πληθυσμών για καλό θέατρο. Τα τότε νεοπαγή ΔΗΠΕΘΕ, προβληματικά ακόμα και όταν περιβάλλονταν από τις αχανείς ενδοχώρες της ηπειρωτικής Ελλάδας, φαίνονταν εκ των προτέρων καταδικασμένα στις κατακερματισμένες και μικροσκοπικές νησιωτικές θεατρικές πιάτσες. Κοινωνικές αλλοιώσεις εξαιτίας μιας στρεβλής και μονόπλευρης ανάπτυξης ύψωναν δυσχέρειες κι εκεί όπου (π.χ. Ρόδος) εκτάσεις και πληθυσμοί εγγυώνταν εκ πρώτης όψεως τη βιωσιμότητα της θεατρικής αποκέντρωσης. Το ερασιτεχνικό θέατρο, αντίθετα, με το υποπολλαπλάσιο κόστος του, αποτελούσε μια λύση. Εφόσον, βέβαια, εξελισσόμενο κι αποκτώντας σταδιακά αντίστοιχα προς τα επαγγελματικά συντεχνιακά λειτουργικά standards θα προσέγγιζε τα ποιοτικά επίπεδα του επαγγελματικού θεάτρου. Μια τέτοια αισιόδοξη προοπτική, περισσότερο ή λιγότερη προωθημένη, υπήρχε απανταχού του τότε αραιού ερασιτεχνικού θεατρικού δικτύου του Αιγαίου, όταν αναλήφθηκε η πολιτική πρωτοβουλία της θέσπισης ετήσιας, σε διαφορετικό κάθε χρόνο νησί, συνάντησης των αιγαιικών ερασιτεχνικών θιάσων.
   Τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του θεσμού μάλλον τον δικαίωσαν. Παρά την έλλειψη ανταγωνιστικών κινήτρων (τα οποία, υπό έμμεση και νόθα μορφή, προστέθηκαν αργότερα) ερασιτεχνικές θεατρικές παραγωγές δοκιμασμένες ήδη στα επιχώρια παλκοσένικα, εξετίθεντο στην κριτική, στη μελέτη, στην καλώς νοούμενη μίμηση, ενίοτε (γιατί όχι στην εξ ορισμού αγρίως ανταγωνιστική θεατρική αγορά;) στο φθόνο των ομότεχνων. Που, κατά κανόνα, αποχαιρετούσαν τις συναντήσεις αν όχι αγνότεροι, τουλάχιστον με υπεσταλμένη ενδομύχως τη θανατερή για τους εν γένει θεατρίνους σιγουριά κι αυτοπεποίθησή τους.
   Η κρατική, ωστόσο, γενναιοδωρία, σύμφυτη με την τότε αμέριμνη, υπό την επίκληση χονδροειδών σοσιαλιστικών ιδεολογημάτων, γενική ευωχία των σαρκών της εθνικής μας οικονομίας, δεν άργησε να κακομάθει τους άλλοτε ηρωικούς και ανιδιοτελείς μύστες της απόκεντρης θεατρικής ερασιτεχνίας. Για τους περισσότερους απ' αυτούς η συνάντηση των ερασιτεχνικών θιάσων του Αιγαίου κατάντησε μια ευκαιρία πολυήμερων τζάμπα διακοπών σε ζηλευτούς τουριστικούς προορισμούς κι ακριβά ξενοδοχεία. Παρατρεχάμενοι, παράσιτα των κατά τα λοιπά περιορισμένης γονιμότητας νησιωτικών θεατρικών αγρών μας, παράγοντες και πολιτικοί κολαούζοι του πολιτισμού, ξένοι και προς την παραγωγή και προς την κατανάλωσή του, τυχοδιώκτες του κοινωνικού τουρισμού παντελώς άμοιροι γνώσεων και έρωτα για το θέατρο αλλά πρόθυμοι να ψελλίσουν όπως - όπως μια ατάκα, προκειμένου να συμμετάσχουν στο προνομιούχο πρόγραμμα της φθινοπωρινής σύναξης αιγαιϊκών θεατροφυλάκων διόγκωσαν υπερβολικά το πλήθος και το κόστος της αρχικά λιτής και απέριττης αιγαιοπελαγίτικης θεατρικής αμφικτυονίας. Ομοσπονδίες άρχισαν να συγκροτούνται για τη συντεχνιακή προστασία των αρνητικών κεκτημένων, για την παγίωση των προνομίων των υφιστάμενων, εν πολλοίς καλλιτεχνικά στείρων πλέον, σχημάτων, για την άμυνα ενός καλλιτεχνικά πια άγονου και ανασφαλούς «κατεστημένουΣ.
   Είναι γεγονός πως η «οργάνωση, η ενότητα κι ο αγώναςΣ των φορέων και των προσώπων που αποτελούσαν την «ιστορικήΣ σύνθεση και στελέχωση των συναντήσεων συνέπεσε με την «καλλιτεχνική απελευθέρωσήΣ τους. Τα αλλοτινά, ανέκαθεν πλην μιας σύντομης παρένθεσης λειτουργίας αυστηρά καλλιτεχνικής επιτροπής προληπτικού ποιοτικού ελέγχου των συμμετοχών, διαβλητά «κοσκινίσματαΣ αντικαταστάθηκαν από το κατ' επίφαση δημοκρατικότατο "άνοιγμά" τους σε οποιοδήποτε σχήμα πληρούσε κάποιες τυπικές λειτουργικές προϋποθέσεις. Αποτέλεσμα: συναντήσεις - μαμούθ, από πλευράς συμμετοχών αλλά χαμηλότατης μέσης ποιοτικής στάθμης. Μια αγχωτική εναλλαγή θεατρόμορφων προχειροτήτων, στο χυλό της οποίας θα διαλυόταν ο όποιος κόκκος ποιότητας και το όποιο, σποραδικό, μεράκι.
   Τις οικονομικές συνέπειες αυτού του πρόσκαιρου αλλά δαπανηρότατου, υπό το ψευδώνυμο της θεατρικής αποκέντρωσης και της ενίσχυσης της ερασιτεχνικής δημιουργίας, συμποσίου στο ισχνό πρυτανείο του Υπουργείου Αιγαίου, μπορούμε εύκολα να τις φανταστούμε. Κι είναι αυτές που προφανώς εμπνέουν τις αποφάσεις του υπουργού Αιγαίου για περικοπές της προκλητικής πια σπατάλης. Που δεν έχει καν το άλλοθι μιας, έστω ακριβής, περιφερειακής πολιτιστικής άνθισης.
   Σε παλαιότερα κείμενα μου σ' αυτήν εδώ την εφημερίδα, αναλύοντας την εκάστοτε κατάσταση της συριανής θεατρικής ερασιτεχνίας, είχα επισημάνει την, στη χειρότερη περίπτωση, καθίζηση και, στην καλύτερη περίπτωση, αποτελμάτωσή της. Η συστηματική, σχεδόν έμμονη, αποξένωσή της από τις ταχύτατες εξελίξεις του κινητικότατου αθηναϊκού θεατρικού κέντρου, το βόλεμα σε φωτοστατικές ανατυπώσεις αμφιλεγόμενων αθηναϊκών παραστασιακών προτύπων, οι λαϊκισμοί, η ανάπαυση σε υπερτροφικές αυτοπεποιθήσεις, είχαν διευρύνει απελπιστικά την, υποτίθεται υπό προθεσμίαν εκμηδενιστέα απόσταση από τον καλλιτεχνικά ακμαιότατο, τα τελευταία χρόνια, θεατρικό επαγγελματισμό μας. Σε μένα, παλαίμαχο της ηρωικής περιόδου της συριανής θεατρικής ερασιτεχνίας, κάθε καινούργια παράστασή της προκαλούσε κι εξακολουθεί να προκαλεί από απογοήτευση έως οργή. Οι, λίγες, εξαιρέσεις απλώς επιβεβαίωναν το θλιβερό κανόνα. Ούτε ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός των θιάσων ούτε το συνεχώς ευρυνόμενο πλήθος των εμπλεκομένων στο ερασιτεχνικό θεατρικό φαινόμενο ατόμων εξουδετέρωνε τον ποιοτικό του κατήφορο. Και τα δύο, αντίθετα, φαίνονταν ν' αποτελούν συμπτώματα της χρόνιας κι αδιέξοδης κρίσης του. Ελλείμματα έξωθεν καλής διαχειριστικής μαρτυρίας, βεντετισμοί, ευνοιοκρατίες, ανευθυνότητες, ασυνέπειες, αυταρχικοί συγκεντρωτισμοί μαστίζουν, σωρευτικά ή διαζευκτικά, όλα ανεξαρτήτως τα ερασιτεχνικά θεατρικά μας σχήματα. Επιβεβαιώνοντας το Διονύση Σαββόπουλο, μόνο συνεκτικές αλλά, φευ, εφήμερες "παρέες" παράγουν, όσο κρατάνε, θεατρική τέχνη δημιουργική κι ενδιαφέρουσα.
   Όσο αυτό το ζοφερό σκηνικό, που δεν πιστεύω πως εκτός Σύρου, στο υπόλοιπο Aιγαίο, είναι καλύτερο, διατηρείται, η δαπανηρότατη Συνάντηση των Eρασιτεχνικών Θιάσων του Aιγαίου θα φαντάζει σαν μια ασυγχώρητη σπατάλη. H συνέχισή της με την παρούσα μορφή της, σ' εποχή γενικού νοικοκυρέματος των δημόσιων οικονομικών, θα προκαλεί όλους τους αιγαιοπελαγίτες φορολογούμενους, εκτός των μόνιμων ή εναλλασσόμενων δικαιούχων της ενιαύσιας χλιδής της. Aν η σημερινή ηγεσία του Yπουργείου Aιγαίου προσβλέπει στην εκλογίκευση και ανάκαμψη του θεσμού, οφείλουμε να της συμπαρασταθούμε κι όχι να της αντιστεκόμαστε.