Ανιχνεύοντας τον Σύγχρονο Ελληνικό Κινηματογράφο (ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ, Οπτικοακουστική Κουλτούρα 3, Σύνταξη: Διαμάντης Λεβεντάκος, Κείμενα: Διαμάντης Λεβεντάκος, Γιάννης Σολδάτος, Δημήτρης Χαρίτος, Γιάννης Σκοπετέας, Γιώργος Αραμπατζής, Θόδωρος Σούμας, Ειρήνη Στάθη, Αφροδίτη Νικολαΐδου, Κωνσταντίνος Κυριακός, Γιάννα Αθανασάτου, Νίκος Κολοβός και Δημήτρης Καλαντίδης, Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών και Κέντρο Οπτικοακουστικών Μελετών, Αθήνα 2002 [2003], 176 σελ.).
Ανιχνεύοντας τον Σύγχρονο Ελληνικό Κινηματογράφο, τιτλοφορείται ο τρίτος συλλογικός τόμος της σειράς «Οπτικοακουστική Κουλτούρα» (συντάκτης και αυτής της τρίτης έκδοσης της «Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών» και του «Κέντρου Οπτικοακουστικών Μελετών» είναι ο Διαμάντης Λεβεντάκος). Με τον τόμο αυτό ολοκληρώνεται μία τριλογία για τον ελληνικό κινηματογράφο (Παλιό, Νέο, Σύγχρονο). Οι μελέτες για το Σύγχρονο Ελληνικό Κινηματογράφο, που συγκροτούν το σώμα αυτής της έκδοσης, καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα: σύντομο ιστορικό (1990-2002), σημερινή κατάσταση, εγκαθίδρυση των μεταμοντέρνας πρακτικής, εκδοχές για το τέλος της ιστορίας, αισθητική και μυθοπλασία, όψεις θεατρικότητας, γεωγραφικές προσεγγίσεις, εικόνες της ετερότητας, εικόνες γυναικών, προτάσεις για τον παρόν και το μέλλον. Και αυτός ο τόμος, όπως και οι προηγούμενοι, περιλαμβάνουν πλήρη βιβλιογραφία.
Κινηματογράφος 2002. Ετήσιος οδηγός: Κινηματογράφος, Βίντεο, Τηλεόραση, Βιβλία, Δίσκοι (ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ, Κείμενα: Νίνος Φένεκ Μικελίδης, Γιάννης Σολδάτος, Γιάννης Φραγκούλης, Ανδρέας Παγουλάτος, Μαριάννα Τζιαντζή, Άντα Δαλιάκα, Ρόμπυ Εκσιέλ, Δημήτρης Καλαντίδης, Πάνος Κοκκαλένιος, Δημήτρης Μπάμπας και Δημοσθένης Ξιφιλίνος, Επιμέλεια κειμένων: Ηλίας Κανέλλης, Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου, Αθήνα 2003, 216 σελ.).
Δέκατη συνεχής έκδοση του Αλμανάκ της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου. Μία έκδοση της οποίας η χρησιμότητα έχει επιβεβαιωθεί, καθώς συνθέτει τον, μοναδικό στη χώρα μας, ιστορικό και κριτικό απολογισμό της κινηματογραφικής χρονιάς που πέρασε. Καλύπτει την κινηματογραφική περίοδο 2001-2002 και περιλαμβάνει τα εξής: Επισκόπηση της περιόδου, χρονικό του ελληνικού κινηματογράφου, κριτική παρουσίαση των ελληνικών ταινιών, παρουσίαση των ξένων ταινιών, απολογισμό του ελληνικού Διαγωνιστικού Τμήματος του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας 2001, παρουσίαση των ταινιών μικρού μήκους, ανασκόπηση του τηλεοπτικού 2002, καταγραφή των ταινιών που κυκλοφόρησαν σε βίντεο, παρουσίαση των κινηματογραφικών βιβλίων και των σάουντρακ, κείμενα για τα διάφορα κινηματογραφικά φεστιβάλ που πραγματοποιήθηκαν, καταγραφή των βραβείων Oscar και άλλων βραβείων διεθνών φεστιβάλ και ενώσεων κριτικών και βιογραφικά ανθρώπων του κινηματογράφου που έφυγαν από τη ζωή.
Το γλωσσάρι του MEDIA. Οι όροι του Προγράμματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι πιο εύχρηστοι όροι του οπτικοακουστικού τομέα (Σχεδιασμός έρευνας Π Συγγραφή λημμάτων: Ελένη Ράμμου, Έρευνα πρωτογενούς υλικού Π Μεταφράσεις: Μαριάννα Ασπρομμάτη, Συνεργασία: Χρυσούλα Κλωνάρη, Εύη Παναγιώτου και Σταύρος Πιερράκος, Λεξικογραφική επιμέλεια: Αθηνά Καρτάλου, Media Desk Hellas / Ευρωπαϊκή Επιτροπή Π Υπουργείο Τύπου και ΜΜΕ, Αθήνα 2003, 180 σελ.).
Λεξικό των οπτικοακουστικών όρων που υπάρχουν στα αγγλικά στις προκηρύξεις του MEDIA, με μετάφρασή τους στα ελληνικά και ορισμό τους. Εύχρηστο εργαλείο για τους έλληνες επαγγελματίες του οπτικοακουστικού χώρου.
ΑΪΖΕΝΣΤΑΪΝ ΣΕΡΓΚΕΪ ΜΙΧΑΗΛΟΒΙΤΣ: Η μορφή του φιλμ (Επανέκδοση σε ένα τόμο, Μετάφραση: Νίκος Ε. Παναγιωτόπουλος [Α ' μέρος] και Κώστας Σφήκας [Β ' μέρος], Αιγόκερως, Αθήνα 2003, 288 σελ., 1η έκδοση: 1980 [Α' τόμος] και 1981 [Β ' τόμος]).
Επανέκδοση του κλασικού για τη θεωρία του κινηματογράφου έργου του πρωτοπόρου σκηνοθέτη και θεωρητικού Σεργκέι Αϊζενστάιν (1898-1948). Περιλαμβάνει κείμενά του που καλύπτουν μία περίοδο δεκαεπτά χρόνων (1928-1945).
Με βάση την άποψη ότι η αισθητική του κινηματογράφου θεμελιώνεται στο μοντάζ, ο Αϊζενστάιν στηρίζει το θεωρητικό οικοδόμημά του για το μοντάζ στη βάση της διαλεκτικής αντιπαράθεσης και σύνθεσης σε όλα τα επίπεδα μιας κινηματογραφικής ταινίας. Κατά το Ρώσο σκηνοθέτη και θεωρητικό, η αντιπαράθεση πρέπει να αποτελεί την αρχή λειτουργίας όλων των στοιχείων μιας ταινίας. Διαμέσου του μοντάζ των εικαστικών, ρυθμικών και νοηματικών στοιχείων, τόσο μέσα στο ίδιο το πλάνο, όσο και ανάμεσα σε δύο γειτονικά πλάνα ή ανάμεσα σε σκηνές και σε σεκάνς, πρέπει να επιδιώκεται η δημιουργία μιας εκφραστικής αφήγησης που θα στοχεύει στη διέγερση των αισθημάτων και της σκέψης του θεατή.
BALAZS BELA: Η θεωρία του φιλμ. Η δημιουργική κάμερα Π Το σενάριο Π Ο ήχος Π Το μοντάζ (Επανέκδοση σε ένα τόμο, Μετάφραση: Μάκης Μωραΐτης, Αιγόκερως, Αθήνα 2003, 192 σελ., 1η έκδοση: 1992).
Επανέκδοση ενός ακόμη κλασικού για τη θεωρία του κινηματογράφου έργου. Το βιβλίο του Β ' la Balαzs (1884-1949) Η θεωρία του φιλμ (1945) αποτελεί το κεντρικό θεωρητικό έργο του Ούγγρου θεωρητικού, σκηνοθέτη και σεναριογράφου.
Στο βιβλίο του αυτό, ο Βalαzs εξετάζει συστηματικά τη «μορφική γλώσσα» του κινηματογράφου, τα ιδιαίτερα, δηλαδή, εκφραστικά του μέσα: Το πολύ κοντινό πλάνο («φυσιογνωμία» και «μικροφυσιογνωμία»), τις μεταθέσεις της κινηματογραφικής μηχανής (αλλαγή απόστασης και γωνίας λήψεως, οριζόντιες και κάθετες κινήσεις της μηχανής), το μοντάζ, τα διάφορα οπτικά εφέ (φοντί, φοντί ανσενέ, διπλοτυπία, αργή κίνηση). Κατά τον Balαzs, αυτά τα εκφραστικά μέσα κάνουν τον κινηματογράφο τέχνη και τον διαφοροποιούν από τις υπόλοιπες τέχνες και κυρίως από το θέατρο. Ιδιαίτερα εξετάζει ο Ούγγρος θεωρητικός τη σχέση ήχου και εικόνας και αναλύει τον πολύ σημαντικό ρόλο που μπορεί να παίξει ο ήχος σε μια ταινία εάν χρησιμοποιηθεί δημιουργικά από το σκηνοθέτη (ξεχωριστή αναφορά στην έννοια του «ασυγχρόνου» του ήχου).
BERNSTEIN WALTER: Μνήμες από τη Μαύρη Λίστα. Η λαίλαπα του μακαρθισμού (Μετάφραση: Ιωάννα Καρατζαφέρη, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2003, 304 σελ.).
Η περίοδος του μακαρθισμού στις ΗΠΑ, το περιβόητο «κυνήγι των μαγισσών» - η δίωξη, δηλαδή, των προοδευτικών καλλιτεχνών του Χόλυγουντ Π που ξεκίνησε ο γερουσιαστής Joseph McCarthy, αποτελεί μία από τις πιο μαύρες σελίδες της νεώτερης αμερικάνικης ιστορίας. Αυτοβιογραφικό το βιβλίο του σεναριογράφου Walter Bernstein, ενός από τους Δέκα του Χόλιγουντ που η «Επιτροπή Αντιαμερικανικών Ενεργειών» είχε βάλει στη Μαύρη Λίστα. Ως εκ τούτου, ο Bernstein αναγκάστηκε για μια δεκαετία να ζει πουλώντας σενάρια που έγραφε με το όνομα κάποιου τρίτου (σχετικό θέμα είχε το σενάριο, που είχε γράψει ο Bernstein, της ταινίας Το μέτωπο [ελληνικός τίτλος Η βιτρίνα], 1976, του Martin Ritt, με πρωταγωνιστή το Woody Allen). O συγγραφέας του βιβλίου αναφέρεται στη Μαύρη Λίστα, στον πόλεμο, στον κινηματογράφο και γενικότερα σε αυτή τη φριχτή περίοδο, με ειρωνεία, οξυδερκή ματιά και σπινθηροβόλο πνεύμα.
FISHER JUDE: «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών: Η επιστροφή του βασιλιά». Πρόσωπα και τόποι της Μέσης-Γης. Εγχειρίδιο για την τρίτη ταινία της τριλογίας (Μετάφραση: Θωμάς Μαστακούρης, Αίολος, Αθήνα 2003, 72 σελ.).
Ο Επίσημος Οδηγός του τελευταίου μέρους της τριλογίας. Εικονογραφημένο εγχειρίδιο με τα πρόσωπα και τους τόπους της Μέσης-γης του J.R.R. Tolkien (1892-1973), όπως αυτά παρουσιάζονται στην ταινία. Περιλαμβάνονται περισσότερες από εκατό έγχρωμες φωτογραφίες.
SMITH CHRIS: «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών» Όπλα και μάχες της Μέσης-Γης. Εικονογραφημένος οδηγός των μαχών, των στρατών και του οπλισμού της Μέσης-Γης (Πρόλογος: Christopher Lee, Εισαγωγή: Richard Taylor, Μετάφραση: Θωμάς Μαστακούρης, Αίολος 2003, 218 σελ.).
Αναπαράσταση της ιστορίας και των γεγονότων που περιβάλουν τις επικές μάχες της τριλογίας (πλήρης ιστορική επισκόπηση στον πόλεμο του Δακτυλιδιού). Γνωριμία με τα πλάσματα, τους πολεμιστές, τους στρατούς και τον περίγυρο του Άρχοντα των δακτυλιδιών. Πλούσια εικονογραφημένη έκδοση, με χίλιες φωτογραφίες, πίνακες, χάρτες, γλυπτά και σχέδια.
VIRILIO PAUL: Πόλεμος και κινηματογράφος (Μετάφραση: Τιτίκα Δημητρούλια, Μεταίχμιο, Αθήνα 2003, 194 σελ.).
Tην αλληλεπίδραση κινούμενης εικόνας και σύγχρονης πολεμικής πρακτικής εξετάζει ο γάλλος ζωγράφος, αρχιτέκτονας και φιλόσοφος Paul Virilio σε αυτή τη μελέτη του, που μεταφράζεται στη χώρα μας με καθυστέρηση μιας εικοσαετίας.
Εάν κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου η κινηματογραφική μηχανή χρησιμοποιήθηκε για να εξυπηρετήσει τις εναέριες αναγνωρίσεις, στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο οι προβολείς, οι φωτιστικές βόμβες και οι νυχτερινοί βομβαρδισμοί έκαναν τις επιθέσεις να μοιάζουν με τεράστια κινηματογραφικά εφέ, που παρέπεμπαν σε ένα τρομακτικό σκηνοθετικό εγχείρημα. Με βάση αυτή την πορεία, ο Virilio εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιήθηκαν οι κινηματογραφικές τεχνικές στις πολεμικές συγκρούσεις του 20ού αιώνα.
YEFFETH GLENN (Επιμέλεια): Πάρε το κόκκινο χάπι. Επιστήμη, Φιλοσοφία και Θρησκεία στο «The Matrix» (ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ, Εισαγωγή: David Gerrold. Μετάφραση: Βασίλης Αθανασιάδης, Βασίλης Αντωνίου, Μαρία Βραχιονίδου και Ιουλία Κράλλη, Επιμέλεια μετάφρασης: Βασίλης Αθανασιάδης, Publish, Αθήνα 2003, 300 σελ.).
Στα δεκατέσσερα δοκίμια αυτής της έκδοσης για την ταινία The Matrix (1999), παρουσιάζονται οι απόψεις επιστημόνων, τεχνολόγων, ακαδημαϊκών, κοινωνικών σχολιαστών και συγγραφέων επιστημονικής φαντασίας για τις τεχνολογικές προκλήσεις, το θρησκευτικό συμβολισμό και τα φιλοσοφικά διλήμματα της ταινίας.
Ένα συναρπαστικό ταξίδι στο εσωτερικό του φιλμ, όταν συναντώνται η επιστημονική φαντασία, η τέχνη και η φιλοσοφία. Περιλαμβάνεται, επίσης, πολυσέλιδο γλωσσάρι.
|