Ύστερα από την όζουσα μικροπολιτικού πανικού "έντεχνη" υπαναχώρηση του ΑΚΕΛ από την αρχικά διαφαινόμενη υπέρ του ΝΑΙ στο σχέδιο Ανάν θέση του, έχουν, βέβαια, ουσιαστικά εκμηδενιστεί οι πιθανότητες επιλογής του ΝΑΙ από την πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων στο δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου. Περιορίζεται έτσι στο ελάχιστο η, ούτως ή άλλως, μικρής πρακτικής σημασίας τεκμηρίωση της υπέρ του ΝΑΙ θέσης της παρούσας στήλης. Που στο κάτω - κάτω, από πλευράς επιχειρημάτων, δεν θα είχε να προσθέσει τίποτα στα όσα ήδη επικαλέστηκαν υπέρ του ΝΑΙ, κατά χρονολογική σειρά, ο Κώστας Μητσοτάκης, ο Κώστας Σημίτης κι ο Γιώργος Παπανδρέου. Αντί λοιπόν για μάταια, επαρχιακά αναμασήματα των αιτιολογιών μιας θέσης που τη δεδομένη πλέον, απόρριψή της από τον Κυπριακό Ελληνισμό θεωρεί όλεθρο και για την Κύπρο και για την Ελλάδα, η στήλη θ' ασχοληθεί με μια παρεπόμενη, αποκλειστικά ελλαδικής σημασίας πολιτική συνέπεια του ακόμη, τυπικά έστω μόνο, εκκρεμούς δημοψηφισματικού διλήμματος της 24ης Απριλίου.
   Εδώ και πολύν καιρό, μεταξύ πολλών άλλων επιφανέστερων ομολόγων της, έχει και η παρούσα στήλη επισημάνει, ως κατεξοχήν σύμπτωμα της παθολογίας του πολιτικού μας συστήματος, την αναντιστοιχία της κομματικής του άρθρωσης προς τα πραγματικά πολιτικά μέτωπα της ελληνικής κοινωνίας. Και έχει κατ' επανάληψη κρούσει τον κώδωνα της ανάγκης αναδιάταξης τους, ώστε να στοιχηθούν επιτέλους προς τα διαμορφωμένα μέσα στην κοινωνία αυτή ιδεολογικά στρατόπεδα. Για την οριοθέτηση των οποίων τα αναγόμενα στον πρωτοβιομηχσνικό 19ο αιώνα ιδεολογικά υλικά έχουν αποδειχτεί εντελώς ανεπαρκή.
   Σε εκτός "Άποψης" άρθρο μου έχει γίνει ήδη (παρεμπίπτουσα) συνοπτική αναφορά στον υπό συγκρότηση νέο άξονα "ανοιχτής" ή "κλειστής" κοινωνίας της πολιτικής μας ζωής, όπως τον κατέγραψε ο καθηγητής Γεώργιος Κουμάντος, στην "Καθημερινή". Σήμερα, με τη βοήθεια της επιβεβαίωσης αυτής της πολιτικής θεωρίας από τις, υπό τη μορφή της ανανικής προκλήσεως, εξελίξεις, μπορούμε να μιλήσουμε πια γι' αυτήν ανοιχτά και άμεσα. Στις πρόσφατες εκλογές την επιβεβλημένη αναπροσαρμογή του πολιτικού μας σκηνικού ανέβαλε το κατεπείγον της προτεραιότητας απομακρύνσεως από την εξουσία του σαπισμένου σ' αυτήν και απ' αυτήν ΠΑΣΟΚ. Έτσι ήταν μοιραίο να υποτιμηθούν (και όχι ν' αποδοκιμαστούν, όπως θα βόλευε τους λογής - λογής απολογητές του σημερινού κομματικού status quo μας) οι εκ δεξιών και εξ αριστερών συσπειρώσεις γνωστών υπερμάχων της "ανοιχτής κοινωνίας" που επιχείρησε την τελευταία στιγμή στο κόμμα του ο νέος ηγέτης του ΠΑΣΟΚ. Και να περιοριστεί αντιστοίχως στη σημασία απλού, τοπικής ισχύος, τεχνήματος ματαιώσεως εθνικοορθόδοξων εκλογικών διαρροών ο προσεταιρισμός του κ. Παπαθεμελή από τη Νέα Δημοκρατία. Η επί το γνησιότερον παραταξιακή ανασύνθεση του πολιτικού μας συστήματος φαινόταν να παραπέμπεται στις καλένδες (ρωμαϊκές ή ελληνικές) μιας ολοσχερούς, μέχρι των επόμενων εκλογών, μετάλλαξης του ΠΑΣΟΚ και μιας, εντός των ίδιων χρονικών ορίων, αντίδρασης της κυβερνώσας πλέον Νέας Δημοκρατίας στην τυχόν πρόκληση ενός ΠΑΣΟΚ αποκλειστικά πλέον εκσυγχρονιστικού και φιλελεύθερου.
   Το δίλημμα που ο χαμογελαστός μελαψός γραμματέας του ΟΗΕ εκτόξευσε επί του ελλαδικού πολιτικού στίβου επέσπευσε τα πράγματα. Για ένα ζήτημα που όλοι αναγνωρίζουν ότι θα καθορίσει, θετικά ή αρνητικά, το μέλλον όχι μονάχα της Κύπρου μα και της Ελλάδας πρέπει, μέσα σ' ασφυκτικό χρονικό πλαίσιο να δοθεί μια καθαρή απάντηση.
    Ε! αμέσως μόλις ο ανανικός μετεωρίτης προσγειώθηκε στην πολιτική μας πραγματικότητα άρχισαν χημικές αντιδράσεις να συγκλονίζουν το εσωτερικό των πολιτικών μας κομμάτων! Με την εξαίρεση της προβλέψιμης αδράνειας του γυάλινου πύργου (ας μου συγχωρέσουν οι εκεί έγκλειστοι ασκητές την ταξικώς ανευλαβή μεταφορά!) του Περισσού, το επώνυμο στελεχιακό δυναμικό του ΠΑΣΟΚ και του Συνασπισμού και δευτερευόντως της Νέας Δημοκρατίας διχάστηκε ανάμεσα στις λίστες των υποστηρικτών του ΝΑΙ και του OXI. Λαλιώτης, Παπούλιας, Αρσένης, Κρητικός, Βερυβάκης και σύσσωμο το πάλαι ποτέ, ένστολο ή με πολιτικά, "πατριωτικό" ΠΑΣΟΚ, σε πείσμα της έγκαιρης και σαφούς επίσημης θέσης του κόμματος, βρέθηκε αγκαλιά με πούρους ή νεόκοπους (ακόμη και αντιεξουσιαστικής προελεύσεως) πολεμάρχους της εθνικοφροσύνης! Γλέζος, Αλαβάνος, Φίλιας και λοιποί εξ' ορισμού διεθνιστές του φθίνοντος μαρξισμού παρέα με το Χρήστο Γιανναρά και το Νεοκλή Σαρρή!! Ο άδολος, πάντα γενναίος αλλ' αφελής αντιιμπεριαλισμός και ο αγνός αλλ' έμμονος εθνικισμός εν αγαστή συμπνοία με την πατριδοκαπηλεία και το μασκαρεμένο σε αντιμπεριαλιστή ή πατριώτη πολιτικό καιροσκοπισμό!!! Από την άλλη μεριά, συνωστίζουν τις υπογραφές τους κάτω από το ΝΑΙ εκσυγχρονιστές πασόκοι (στο πλαίσιο αυτό της επίσημης θέσης του κόμματος), ειλικρινώς ανανεωτικοί αριστεροί (Κύρκος, Παναγιαννάκης κλπ.) που δεν περίμεναν να πάρουν "σκονάκι" από το "αδελφό" ΑΚΕΛ, φιλελεύθεροι εντός κι εκτός της Νέας Δημοκρατίας!!! Οι με την πρώτη ματιά παράδοξες αυτές ομαδοποιήσεις δεν πρέπει να μας ξαφνιάζουν. Πίσω από τον καταλύτη τους, το σχέδιο Ανάν, βρίσκονται, έστω αμφότερες νοθευμένες από σποραδικά καιροσκοπικά υποκατάστατα, οι δυο διαφορετικές αντιλήψεις για την πορεία της χώρας μας. Αν δηλ. θα συντονίσει το βήμα της, σε στρατηγικό και τακτικό επίπεδο, με ρεαλισμό αλλά κι αξιοπρέπεια, προς το ανοιχτό και φιλελεύθερο πλαίσιο των γεωπολιτικών ενοτήτων, όπου επέλεξε να ενταχθεί. Η αν, εμμένοντας σε υπερφίαλες ψευδαισθήσεις υπεροχής ή προνομιούχες, υποτίθεται, ιδιαιτερότητες, θα μείνει κλεισμένη στο καβούκι της με κίνδυνο απομόνωσης και περιθωριοποίησης, με άμεσα δηλ. και βαρέα πολιτικοοικονομικά, όχι απλώς πολιτισμικά, αντικρύσματα! Κι η σύγκρουση αυτών των δύο αντιλήψεων αποτελεί το πραγματικό πολιτικό διακύβευμα της σημερινής Ελλάδας. Την παραπάνω καταλυτική, βέβαια, λειτουργία του ανανικού διλήμματος επί της δομής της πολιτικής μας ύλης φαίνεται να διαψεύδει η μέχρι στιγμής σιγή του προέδρου της Νέας Δημοκρατίας και πρωθυπουργού και της εναρμονισμένης μ' αυτήν πλειοψηφίας των στελεχών της. Καθώς και η ομολογημένη εξάρτηση της επίσημης θέσης του Συνασπισμού από την τοποθέτηση του κυπριακού "Μεγάλου Αδελφού". Αλλά στον τελευταίο η πλειοψηφία των στελεχών εκδηλώθηκε υπέρ του ΝΑΙ ή του OXI, χωρίς να περιμένει το δανεικό ή πρωτότυπο, αρχηγικό νεύμα. Δεν παραγκωνίζω ούτε τις εγγενείς δυσκολίες, αμφιβολίες κι ανησυχίες, στις οποίες, ούτως ή άλλως, προσκρούει μια ευθεία τοποθέτηση επί του σχεδίου Ανάν, ούτε τις (πρόσκαιρες) αντιδράσεις που μια τέτοια τοποθέτηση, όποια και νάναι, θα προκαλέσει σε μεγάλο μέρος του στελεχιακού δυναμικού και της λαϊκής βάσης της Νέας Δημοκρατίας. Η επί του παρόντος δεδηλωμένη διάσταση απόψεων δύο πρώην προέδρων της, του κ. Μητσοτάκη και του κ. Έβερτ, δεν προοιωνίζεται την αβρόχοις ποσί για το κυβερνών κόμμα διέλευση από τις ανάνειες συμπληγάδες! Όμως, στην πολιτική, τέχνη αέναων, με τη δαρβινική έννοια, επιλογών και αλλεπάλληλων αναλήψεων ευθυνών, τα υπαρκτά διλήμματα δεν παρακάμπτονται με τακτικιστικές αναμονές εξαγωγής από άλλους του φιδιού από την τρύπα. Αν δεν απαντηθούν εγκαίρως εκδικούνται! Ο σύμφυτος με την έννοια της πολιτικής ρεαλισμός (που στην περίπτωση του σχεδίου Ανάν μάλλον συνηγορεί υπέρ της αποδοχής του) δεν περιλαμβάνει και την προσαρμογή στις προχείρως και συναισθηματικώς συγκροτούμενες λαϊκές πλειοψηφίες. Το, ευτυχώς μάλλον αβλαβές, προ δεκαετίας "κάζο" της ρυμούλκησης της πολιτικής μας ηγεσίας από τα πολυπληθή, οιστρηλατούμενα και τότε από "φλογισμένα ράσα" συλλαλητήρια κατά των "γυφτοσκοπιανών", θα έπρεπε κάτι να έχει διδάξει. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος (που, ως γνωστών, έχει αποτελέσει αντικείμενο επιστημονικού ενδιαφέροντος του πρωθυπουργού πριν τον απορροφήσει η πολιτική) προσφέρει δύο καλά παραδείγματα. Το 1910 την από του εξώστη της πλατείας Συντάγματος πείσμονα επιβολή της (μεταρρυθμιστικής) "αναθεωρητικής βουλής" επί του απαιτούντος κατεδαφιστική "συντακτική συνέλευση" (και εκφράζοντος το ευρύτερο λαϊκό αίσθημα) πλήθους. Και το 1922 την υπογραφή στη Λωζάνη υπό την πίεση της αμείλικτης (καλη ώρα!) πραγματικότητας της ληξιαρχικής πράξης θανάτου του εθνικού ονείρου σειράς ελληνικών γενεών, της Μεγάλης Ιδέας. Το ιδανικό και καίριο "τάιμινγκ" της πρωθυπουργικής τοποθέτησης έναντι του σχεδίου Ανάν έχει βέβαια, μετά το διάγγελμα του Κύπριου προέδρου και την τοποθέτηση του ΑΚΕΛ, παρέλθει. Ακόμα όμως την ώρα αυτή κι όποτε τελικά κι αν γίνει το δημοψήφισμα, η πρωθυπουργική σιωπή μπορεί και πρέπει να λυθεί. Αν οι δυνατότητες επιρροής της στο ελληνοκυπριακό εκλογικό σώμα έχουν περιοριστεί, τουλάχιστον, για ν' αποσείσει (ή, ενδεχομένως να συμμεριστεί) ευθύνες που σε άλλες εποχές το λεγόμενο "εθνικό κέντρο" είχε αναλάβει, καίτοι, εν πολλούς ή εξ ολοκλήρου, ανήκαν σε άλλους. Και, ως προς το εσωτερικό πολιτικό μας μέτωπο, για ν' αποδείξει ότι ο ευρωκεντρισμός, το ρωμαλέο "ανήκομεν εις την Δύσιν", η αποστροφή προς την εθνικιστική εσωστρέφεια, ο ρεαλισμός, που χαρακτήριζαν, από της (αδίκως διαβεβλημένης) Ζυρίχης μέχρι της σχεδόν "με το στανιό" ένταξής μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την πολιτική παρακαταθήκη του Κωνσταντίνου Καραμανλή, δεν έχουν εκλείψει από την παράταξη που ίδρυσε.