ΠΡΩΤΗ ΣΕΛΙΔΑ  
   
ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΦΥΛΛΑ  
   
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  
   
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ  
   
   
Θέσεις
 
Tου Mάρκου Δ. Φρέρη
H μετέωρη διεύρυνση...
Γράφω τούτο το άρθρο με την αίσθηση ότι και οι πιο καλοπροαίρετοι (άσε πια τους κακοπροαίρετους...)ς αναγνώστες μου «μου την έχουν στημένη». Για να με συλλάβουν, επιτέλους «στα πράσα» φάσκοντα και αντιφάσκοντα. Και να πιστοποιήσουν έτσι την πρώτη παρέκκλιση της στήλης από τη μέχρι στιγμής απαράβατη εσωτερική της συνέπεια. Αυτήν που μόνο ευάριθμοι τρόφιμοι ιδεοληπτικών ησυχαστηρίων, ανίκανοι να συλλάβουν, πίσω από τις μεταβολές των τύπων και των μορφών, τη σταθερότητα της ουσίας, έχουν αμφισβητήσει.
   Στο σημαδιακό φύλλο αριθ. 100/27.06.2003 της «Άποψης», παραμονές του απροσδόκητα τότε ριζικού κομματικού αλλά και απογοητευτικά διστακτικού κυβερνητικού ανασχηματισμού, είχα απευθύνει με την άνεση και το θράσος της επαρχιακής μου ασημαντότητας, ανοιχτή ("εκ βαθέων"...) επιστολή στον πρωθυπουργό κ. Κώστα Σημίτη. Και του ζητούσα επί λέξει "να επιχειρήσει τη βαθύτερη τομή και την ειλικρινέστερη και αποφασιστικότερη, επέκεινα των ορίων του κομματικού ΠΑΣΟΚ, ανανέωση των συνεργατών του". Έστω κι αν, όπως πιθανολογούσα, δεν επρόκειτο ούτε αυτή πια ν' αναστρέψει την πορεία προς την εκλογική ήττα. Ενός, βεβαίως, υπό τη δική του ηγεσία ΠΑΣΟΚ. Του απεγνωσμένου αιτήματος προηγείτο ευρεία δειγματοληψία των προσωπικοτήτων που είτε είχαν ήδη συμμετάσχει στο ανειλημμένο από την κυβέρνηση Σημίτη εκσυγχρονιστικό εγχείρημα είτε φέρονταν διατεθειμένοι να συμμετάσχουν. Αλλά όλοι είχαν κρατηθεί τελικώς μακριά. Είτε δι' αναγκαστικής ή οικειοθελούς αποβολής είτε δι' απαγορεύσεως εισόδου. Εξαιτίας της εχθρότητας της κομματικής νομενκλατούρας. Εκδηλωμένης είτε με το μανδύα ιδεολογικής δυσπιστίας είτε με απροκάλυπτη επίκληση της απειλής που οι "εξωτικοί" αντιπροσώπευαν για τη δυναμική θέση της νομενκλατούρας αυτής στους συσχετισμούς νομής της εξουσίας. Η υφυπουργοποίηση του Νίκου Μπίστη υπήρξε η μοναδική, βεβαίως πενιχρότατη, ανταπόκριση του πρωθυπουργού στην ονομαστική πρόκληση - αίτηση του άρθρου εκείνου. Κι όσο κι αν συνοδευόταν από την αποπομπή του κ. Λαλιώτη από τη θέση του γραμματέα του ΠΑΣΟΚ, αποπομπή που μέχρι της στιγμής εκείνης την έδειχνε μάλλον απίθανη η προπετής αντίδραση του ίδιου και οι σαφείς προειδοποιήσεις των ανά τα ΜΜΕ κηδεμόνων του, δεν ήταν ασφαλώς ικανή να σταλάξει το ποθητό βάλσαμο παρηγοριάς στην ψυχή κάθε πικραμένου κι απογοητευμένου, σαν την αφεντιά μου μερακλή, του εκσυγχρονισμού.
   Τώρα όμως; Τώρα που στις εκλόγιμες θέσεις του ψηφοδελτίου Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ φιγουράρουν ως επίτιμοι προσκεκλήμενοι του νέου ηγέτη του, όλοι οι εξ αριστερών και δεξιών, φιλελεύθερων ή σοσιαλιστικών καταβολών, αστέρες του πέραν του κομματικού ΠΑΣΟΚ εκσυγχρονιστικού γαλαξία, τι θα γίνει; Μετά την κοσμογονία που εν μια νυκτί (τουλάχιστον όσο έπεσε στη δική μας αντίληψη κι ανεξάρτητα από το δικαιούχο των εριζόμενων μεσιτικών δαφνών του αμφίπλευρου συνοικεσίου) έφερε στις εκλογικές τάξεις του ακαριαίως αναβαπτισθέντος σε «μεγάλη δημοκρατική παράταξη» ΠΑΣΟΚ το Στέφανο Μάνο, τη Μαρία Δαμανάκη και τον Πέτρο Κουναλάκη (και τους τρεις ρητώς καταγεγραμμένους στο μελαγχολικό εκείνο απουσιολόγιο του σημιτικού εκσυγχρονισμού); Κι ακόμα (ως ξαφνικό πριμ) τους Ανδρέα Ανδριανόπουλο και Μίμη Ανδρουλάκη; Που, ακαταχώριστοι στον ούτως ή άλλως ενδεικτικό ονομαστικό κατάλογο του ματαιωμένου εκσυγχρονισμού προσκλητηρίου μου, λόγω της μακράς αποχής αμφοτέρων από τα κοινοβουλευτικά έδρανα και κατά περίπτωση, αντιστοίχως, λόγω του υπερτονισμού του χάσματος από το, δεδηλωμένο, σκληρό ιδεολογικό πυρήνα του ιστορικού ΠΑΣΟΚ και της αμφιλεγόμενης (απλώς εξυπνακίστικης κατά την ταπεινή μου γνώμη) περιπλάνησης σ' ε'ωπολιτικά πεδία, προσδίδουν οπωσδήποτε γκλαμουριά και προκλητικότητα στην εν πλήρει εξελίξει πασοκική μετάλλαξη; Δεν θα ήταν φυσική και απολύτως συνεπής, ανεξαρτήτως των πιθανοτήτων εκλογικής απόδοσης του εγχειρήματος, η υπαναχώρησή μου από το περί της αναγκαιότητας της ήττας του ΠΑΣΟΚ συμπέρασμα; Στο οποίο, μόλις στο αμέσως προηγούμενο άρθρο μου αλλά πριν από τις εντυπωσιακές μετεγγραφές επικρατείας, είχα βαρύγδουπα καταλήξει;
   Στο φυσιολογικό αυτό ερώτημα των αναγνωστών μου η απάντηση είναι αταλάντευτα αρνητική. Όχι βέβαια γιατί κυρίως με την εκ δεξιών (ή, για την ακρίβεια φιλελευθέρων) διεύρυνση νοθεύεται περαιτέρω ή προ πολλού αμφίβολη ιδεολογική καθαρότητα του ΠΑΣΟΚ. Ούτε γιατί έτσι το κυβερνών κόμμα εκτίθεται ως συνεργός σ' ένα τετραπλό κρούσμα πολιτικού καιροσκοπισμού. Όπως, κακόβουλα ή επιπόλαια, ισχυρίζονται όσοι, ενοχλούμενοι από τη διεύρυνση, όχι μόνο (εύλογα) δυσπιστούν στις περί πλουραλιστικού εμπλουτισμού της παρατάξεως υποδοχής επαγγελίες οικοδεσποτών και προσκεκλημένων αλλά και παραβλέπουν παλαιότερες ή σύγχρονες συνεργασίες προσωρινά μοναχικών πολιτευτών με μείζονα, σχήματα όχι απολύτως συμβατά προς το ιδεολογικό τους στίγμα, χάριν απλώς και μόνο της (θεμιτής) κοινοβουλευτικής τους επιβίωσης. Προσωπικά, εδώ και πολύ καιρό, σε κάθε ευκαιρία επιδείξεως της πολιτικοϊδεολογικής μου ταυτότητας, δηλώνω ότι είμαι φιλελεύθερος. Ότι στη θέση του πάλαι ποτέ μαρξιστή έχει υπεισέλθει όχι μονάχα ένας φανατικός της αστικής δημοκρατίας (που ποτέ δεν έπαψα να σέβομαι ως απαραβίαστη) αλλά κι ένας επιφυλακτικός, διόλου απόλυτος ή δογματικός, οπαδός της ελεύθερης αγοράς. Κι ότι απ' αυτή την ιδεολογική θέση (που όποιον βολεύει, ας τη χαρακτηρίσει δεξιάΣ) εμπιστεύτηκα δις το σημιτικό ΠΑΣΟΚ. Το 1996 και το 2000. Όχι ασφαλώς ως, έστω νερουλή, παραλλαγή του διόλου μακαριστού μαρξιστικού ή ιδιορρύθμως σοσιαλιστικού παρελθόντος του. Αλλ' ως στελεχιακά (σ' επίπεδο ηγεσίας και κορυφής) ικανό (ικανότερο τις στιγμές εκείνες του συγκεκριμένου αντιπάλου του) να εκσυγχρονίσει αποτελεσματικά, στο δεδομένο, πολιτικώς και οικονομικώς, φιλελεύθερο πλαίσιο, προς τα έξω και προς τα μέσα τη χώρα. Με τέτοια ιδεολογική σκευή λοιπόν είναι φυσικό να μη δίνω δεκάρα για τους κινδύνους ιδεολογικής νόθευσης του ΠΑΣΟΚ από τις πρόσφατες φιλελεύθερες προσμίξεις. Στο κάτω-κάτω της γραφής ο επιμόνως αρνούμενος (μαζί με άλλους χαμηλοβαθμότερους γνωστούς «σκληρούς μαρξιστές», όπως π.χ. ο δήμαρχος της Ερμούπολης κ. Δεκαβάλλας!) ν' απεμπολήσει το μαρξισμό κ. Χριστοδουλάκης δε μου φαίνεται φιλολαϊκότερος των κ.κ. Μάνου και Ανδριανόπουλου! Κι ας επιμένει να ξορκίζει ως «νεοφιλελεύθερη λαίλαπα» την περίοδο (1990-1993) που οι σημερινοί «παρείσακτοι» του ΠΑΣΟΚ ασκούσαν την κυβερνητική οικονομική πολιτική! Ομιλώ εξ οδυνηρής προσωπικής πείρας. Από πρόσφατη συνταγματικά διάτρητη και ηθικά απαράδεκτη απόφασή του περί ρυθμίσεως ανέλεγκτων φορολογικών χρήσεων. Την οποία (έστω και ενδεχομένως, χωρίς επίγνωση των συνταγματικά και ηθικά απαράδεκτων εις βάρος των φορολογουμένων συνεπειών της, υπογεγραμμένη) θα ζήλευε όχι βέβαια ο κ. Μάνος ή ο κ. Ανδριανόπουλος αλλά και ο σουλτάνος Αβδούλ Χαμίτ!! Εκτός κι αν, τουλάχιστον επί του δημοσιονομικού πεδίου, ο Μαρξ (έστω όχι της Γ' αλλά της Β' Διεθνούς) και ο οθωμανικός δεσποτισμός συναντώνται!!!
   Αν αρνούμαι να μεταβάλω την ήδη αποφασισμένη εκλογική μου συμπεριφορά ακόμη και μετά τη συνεργασία κάποιων εκλεκτών μου με το ΠΑΣΟΚ είναι για τους ίδιους λόγους που, όπως εξήγησα στο αμέσως προηγούμενο άρθρο μου, αρνήθηκα να τη μεταβάλω ύστερα από την ανάδειξη του επίσης προσφιλούς μου Γιώργου Παπανδρέου ως ηγέτη του. Αυτού που, μεταξύ των πρώτων, ριψοκίνδυνων κι ανιδιοτελών, είχα «μοιράνει» ως διάδοχο του Κώστα Σημίτη! Επειδή έγινε στο χειρότερο δυνατό χρόνο!! Όταν δηλ. μόνο ως καιροσκοπικός ελιγμός αποπλάνησης του εκλογικού σώματος και υφαρπαγής της εκλογικής νίκης μπορεί να ερμηνευτεί! Γιατί η ζωηρή, σφριγηλή, «ανήσυχη» (κατά το χαρακτηρισμό του νέου προέδρου του ΠΑΣΟΚ) ανανεωτική τετράδα, που τώρα κοσμεί περίτεχνα το σχεδόν απαλλαγμένο από παλιότερες ή νεότερες αλλά πάντοτε φαιές κομματικές εξοχότητες ψηφοδέλτιό του Επικρατείας δεν είχε μεταγραφεί νωρίτερα; Ώστε να μην εκτίθεται στην υποψία ότι προσελήφθη ως εκλογικός «κράχτης» με αντάλλαγμα την είσοδο στο κοινοβούλιο; Γιατί δεν είχε «εμπλουτίσει» εγκαίρως την κυβέρνηση, πριν το κυβερνητικό ΠΑΣΟΚ βουλιάξει στην αναποτελεσματικότητα, τη ρουτίνα, τη διαφθορά; Πώς μπορούμε σήμερα να πειστούμε ότι οι παρόντες τέσσερις «άσσοι» δεν θα έχουν κι αυτοί την ίδια τύχη άλλων, παλαιοτέρων, βιτρινών αμφίπλευρων πασοκικών διευρύνσεων, του Μαύρου και του Γλέζου, του Μπούτου και του Μπριλλάκη κ.ο.κ.; Που, αφού εξάντλησαν την πολυσυλλεκτική τους εκλογική αποστολή, εγκαταλείφθηκαν ξανά στη μοναξιά των ικανοτήτων, του ήθους και των οραμάτων τους. Για να προελάσει ανενόχλητη κι αδίστακτη η ανίκανη και διεφθαρμένη κομματική νομενκλατούρα!
   Θα ήταν υπέροχο για κάποιον σαν την αφεντιά μου, που εδώ και χρόνια ονειρεύεται μια ανατροπή του πολιτικού σκηνικού, ώστε επιτέλους η κομματική ή παραταξιακή του άρθρωση ν' αντιστοιχηθεί στις πραγματικά ήδη αντιπαρατιθέμενες στο πεδίο εντάσεως των αντιφάσεων της ελληνικής κοινωνίας δυνάμεις, η πρόσφατη «διεύρυνση» του ΠΑΣΟΚ να σήμαινε μια τέτοια ριζική αναδιάταξη του πολιτικού μας συστήματος. Εφόσον όμως γίνεται με την επίκληση όχι μιας μακρόπνοης και ήδη τετελεσμένης και πρακτικά δοκιμασμένης πολιτικής - κυβερνητικής σύμπραξης αλλά μιας ύποπτης για καιροσκοπική αμοιβαιότητα και χλωμής, περιορισμένης επίτηδες σε προοπτικές ενδοπαραταξιακού ιδεολογικού διαλόγου, επαγγελίας, δεν μπορεί ν' αναιρέσει το βασικό διακύβευμα των προσεχών εκλογών. Που, όσο αρνητικό, ολιγαρκές ή απλουστευτικό κι αν φαντάζει, δεν είναι άλλο από την απομάκρυνση του ΠΑΣΟΚ από την εξουσία. Μακριά απ' αυτήν (και μόνο μακριά απ' αυτήν) ο Γιώργος Παπανδρέου που παλιότεροι ή πρόσφατοι εταίροι του στην επιχείρηση αλλαγής και κάθαρσης του ΠΑΣΟΚ μπορούν, εφόσον το θέλουν, να τη φέρουν σ' αίσιο πέρας. Διαφορετικά, μας περιμένουν, στη χειρότερη περίπτωση, ανυπόφορες παρατάσεις του σημερινού τέλματος και στην καλύτερη, φιλελευθεροσοσιαλιστικά ή εκσυγχρονιστικολοαϊκιστικά κυβερνητικά σκορποχώρια!
 
 
Φύλλο αρ. 115
Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2004
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
H Αποψη μας
O κεχρισμένος και οι εκλογές
Σχόλια
Kυκλοφορεί το «Aρχιπέλαγος»
Λαός και μνήμη
Αντίο Κωστούλα Μητροπούλου και στο επανιδείν
ANTεπIθέσεις
Aλλαξο...στελεχιές
Ειδήσεις
Σύσκεψη για τα σχολεία
Απονομή πτυχίων
Ενίσχυση «Θησέα»
Oμιλία Πάπιτση
Σύσκεψη για το αεροδρόμιο Σύρου
Θέμα
Υπέρβαροι οι Κυκλαδίτες
Πολιτισμός
ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ
Η τελευταία περίοδος του έργου των Βισκόντι, Φελίνι και Αντονιόνι
 Επιλογές
Eναλλακτικά... «E, αμέ»
Θέσεις
H μετέωρη διεύρυνση...